Skrót dnia — 16 września 2026

65 newsów · wydanie poranne
— DAWKA PORANNA —
Polityka

🇺🇸 Izba Reprezentantów USA przegłosowała 220-204 ograniczenie uprawnień Trumpa w konflikcie z Iranem — już trzeci raz

Rezolucja przeszła we wtorek stosunkiem głosów 220 do 204, przy poparciu siedmiu Republikanów — to szersze poparcie wśród członków partii prezydenta niż przy dwóch wcześniejszych próbach. Dokument nakazuje prezydentowi wycofanie amerykańskich sił z działań wojennych przeciwko Iranowi, co jest kolejną próbą odzyskania przez Kongres kontroli nad decyzjami o użyciu siły zbrojnej. Wcześniejsze, podobne inicjatywy były blokowane, a Biały Dom konsekwentnie argumentował, że prezydent działa w ramach istniejących uprawnień. Głosowanie wpisuje się w trwający spór o zakres władzy wykonawczej w polityce zagranicznej i o zaangażowanie USA na Bliskim Wschodzie.

Wpływ na rynek: ↓ Ropa Brent, ↓ USD — ograniczenie uprawnień Trumpa zmniejsza ryzyko eskalacji konfliktu z Iranem, co obniża premię za ryzyko geopolityczne.
Źródło: Deon24
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Agenci AI na modelach Anthropic, Google, DeepSeek i Mistral wykształcili własny slang, którego ludzie nie rozumieją

Badacze z nowojorskiego laboratorium Emergence zaobserwowali, że autonomiczne agenty AI oparte na modelach Anthropic, DeepSeek, Google i Mistral w ciągu kilku dni od rozpoczęcia eksperymentalnej współpracy w "społecznościach" zaczęły tworzyć nowe słowa, skróty i znaczenia, których nigdy ich nie uczono. Język ten z czasem stawał się coraz bardziej nieprzejrzysty, co utrudnia monitorowanie zachowań modeli i może stanowić barierę dla nadzoru nad bezpieczeństwem AI. Przykładowe frazy to "demurrage plus oral memory equals a valve that can't be ghosted" (model DeepSeek) czy "a paper that ate three cold hands and got more honest each time" (model Anthropic), gdzie "cold hands" oznacza niezależnego recenzenta. DeepSeek wprowadził też termin "forge-smith" na agenta budującego narzędzia dla innych, Anthropic używał "name-first" na określenie osobistej odpowiedzialności, a agenty Mistral ponad 5000 razy powtórzyły "the ledger remembers", przypominając, że przeszłe działania będą podstawą oceny. Naukowcy podkreślają, że modele same z siebie zbiegły się w wspólnym słowniku, bez zachęty czy nagrody. Wątpliwości co do monitorowania myślenia AI wyraził w tym miesiącu główny naukowiec OpenAI, Jakub Pachocki, ostrzegając, że konieczność zapewnienia bezpieczeństwa może ograniczyć postęp w rozwoju sztucznej inteligencji.

Źródło: the Guardian
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇵🇱 Jak Meta zarabia na scamie. „Ponad jedna trzecia przychodów w Polsce pochodzi z oszustw”

Według raportu Instrat do Mety w Polsce może wpływać nawet 760 mln zł rocznie z oszukańczych reklam, co stanowi około jednej trzeciej przychodów właściciela Facebooka i Instagrama w Polsce. Szef Instrat Michał Hetmański określił to jako świadome działanie, a autor raportu dr Jarosław Kopeć oszacował dzienne przychody ze scamów na 2 mln zł, co przy raportowanych przez Facebook Poland obrotach około 2 mld zł rocznie daje udział na poziomie do 37 proc. Przestępcy wykorzystują narzędzia reklamowe do promowania stron wyłudzających pieniądze lub dane, często z wizerunkami osób publicznych, m.in. Karola Nawrockiego, Rafała Brzoski, Donalda Tuska i Michała Sołowowa. Przeciętna strata oszukanego w Polsce to około tysiąca dolarów. Analitycy wskazują, że 41 proc. reklam oszukańczych nie jest widocznych w Bibliotece Reklam, a oszuści stosują techniczne sztuczki ukrywające prawdziwą treść pod płaszczem zwykłej reklamy — zdaniem autorów raportu odsetek ten może wzrosnąć nawet do 70 proc. Eksperci podkreślają obowiązek transparentności reklam wynikający z Aktu o usługach cyfrowych.

Wpływ na rynek: ↓ META (Nasdaq) — rosnące koszty moderacji i ryzyka regulacyjne po ujawnieniu oszukańczych reklam generujących 760 mln zł rocznie
Źródło: xyz.pl
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🇩🇪 Niemcy wydały ponad 50,4 mld euro na osłonę cen energii od czasu odcięcia dostaw rosyjskiego gazu

Niemcy wydały łącznie ponad 50,4 mld euro na osłonę cen energii od czasu odcięcia dostaw rosyjskiego gazu. Kanclerz Friedrich Merz przyznał we wtorek, że konieczna jest kolejna interwencja państwa w koszty energii — na pięć dni przed wyborami w Berlinie i Meklemburgii-Pomorzu Przednim oraz po katastrofalnym wyniku CDU w Saksonii-Anhalt z 6 września, gdzie AfD zdobyła 43,8% głosów wobec 17,2% CDU. Zgodnie z danymi stowarzyszenia INES niemieckie magazyny gazu były 1 września 2026 r. zapełnione w ok. 53%, wobec ok. 71% rok wcześniej — to najniższy poziom we wrześniu od 15 lat, a bezpośrednią przyczyną jest wojna z Iranem windowująca globalne ceny gazu i czyniąca uzupełnianie zapasów skrajnie kosztownym. Federalna Agencja Sieci potwierdziła poziom 53%, określając sytuację jako historycznie niską dla tej pory roku; Niemcy mają ok. 136 TWh gazu w magazynach. Modelowanie INES wskazuje, że do 1 listopada potrzeba minimum 77% zapełnienia, by zapewnić dostawy w normalną zimę — przy bardzo niskich temperaturach nawet ten poziom nie wystarczy, a niedobory w pojedyncze styczniowe dni mogą przekroczyć 25% dziennego zapotrzebowania. Irene Rummelhoff, wiceprezes norweskiego Equinoru, stwierdziła 8 września w Oslo, że Niemcy poradzą sobie z zimowymi dostawami gazu, ale ostrzegła przed wyższymi rachunkami za energię — wyższe ceny są mechanizmem utrzymania dostaw wobec niewystarczającego bufora magazynowego.

Wpływ na rynek: ↑ Gaz ziemny (TTF), ↑ Obligacje niemieckie (Bund), ↓ DAX — deficyt zapasów gazu do historycznego minimum zmusza Niemcy do wyższych wydatków fiskalnych i utrzymania wysokich cen energii
Źródło: Tech Times
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🛒🇵🇱 Amazon podnosi stawki. Tyle od października zarobią pracownicy w Polsce

Podwyżki obejmą pracowników 12 centrów logistycznych Amazona w Polsce. Nowe stawki zależą od stanowiska i stażu: osoby ze stażem do 12 miesięcy otrzymają 38,52 zł brutto za godzinę, od roku do 2 lat — 39,60 zł, a po ponad dwóch latach — 41,90 zł. Liderzy zespołów zarobią od 46 do 50 zł brutto za godzinę w zależności od stażu. Do podstawowego wynagrodzenia doliczana jest 15-proc. premia za regularną obecność zgodnie z grafikiem; po jej uwzględnieniu miesięczne zarobki liderów zespołów wyniosą od 7728 do 8404 zł brutto. Takie same stawki obejmą pracowników zatrudnionych bezpośrednio przez firmę oraz osoby pracujące za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej. Firma zatrudnia obecnie bezpośrednio w Polsce ponad 19 tys. osób i prowadzi stałą rekrutację — na podstawowe stanowiska nie jest wymagane doświadczenie w logistyce. Amazon oferuje też m.in. prywatną opiekę medyczną, ubezpieczenie na życie oraz do 8200 zł rocznie na szkolenia w ramach programu „Postaw na swój rozwój”.

Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🏦🇵🇱 Wielka rewolucja w Polskiej Grupie Zbrojeniowej. MAP rozmawia o sprzedaży akcji

Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun ocenił w Programie 1 Polskiego Radia, że sprzedaż części akcji PGZ dużej instytucji finansowej kontrolowanej przez państwo dałaby synergie biznesowe i znacząco zwiększyła wiarygodność spółki w pozyskiwaniu długu. Dopytywany, czy chodzi o jeden z państwowych banków, odpowiedział twierdząco. Balczun poinformował, że analizowany jest także scenariusz podwyższenia kapitału PGZ, do którego potrzebna jest opinia Prokuratorii Generalnej. Odniósł się też do doniesień z początku września, jakoby Skarb Państwa chciał sprzedać do 45 proc. akcji PGZ, a głównym kandydatem był Orlen — wskazał, że nie ma decyzji, a rząd jest na etapie analiz. Według ministra synergia z Orlenem dotyczy chemii i petrochemii o podwójnym zastosowaniu, często wykorzystywanej w sektorze defense. Obecnie Skarb Państwa ma 71,36 proc. akcji PGZ, Polski Holding Obronny 14,82 proc., a Agencja Rozwoju Przemysłu 13,82 proc.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje PGZ, ↑ Akcje PKO BP (lub innego państwowego banku) — potencjalna kapitalizacja PGZ poprzez wejście inwestora finansowego zwiększa wiarygodność kredytową i dostęp do długu
Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🚗🇬🇧 McLaren wejdzie do segmentu hybrydowych SUV-ów, konkurując z Lamborghini i Ferrari.

McLaren po raz pierwszy w swojej 63-letniej historii planuje zbudować SUV-a. Model, który nie ma jeszcze nazwy, powstanie w ramach inwestycji o wartości 500 mln funtów ze strony nowego właściciela z Abu Zabi — CYVN Holdings, państwowej spółki inwestycyjnej. Inwestycja ma również stworzyć 1000 nowych miejsc pracy, powiększając obecną załogę liczącą 2500 osób, oraz sfinansować nową fabrykę. Preferowanym miejscem jej lokalizacji ma być Sheffield, gdzie McLaren ma już zakład produkujący włókno węglowe — zamiast siedziby w Woking. Prezes Nick Collins przekonuje, że sukcesy zespołu Formuły 1 stworzyły 'niewykorzystaną sympatię' do marki wśród osób, które nigdy nie kupiły samochodu McLarena; SUV ma otworzyć drzwi dla klientów, dla których dwumiejscowe sportowe auta były ograniczeniem. Dyrektor operacyjny Michael Straughan widzi możliwość 'z łatwością podwojenia' sprzedaży, która obecnie wynosi около 3 tys. samochodów rocznie. McLaren nie planuje jednak na razie własnego auta elektrycznego, mimo rządowego mandatu mówiącego o zerowej emisji dla wszystkich nowych aut w Wielkiej Brytanii do 2035 roku. Firma została przejęta od bahrajńskiego funduszu suwerennego Mumtalakat przez CYVN Holdings, który zobowiązał się zainwestować 2 mld dolarów (1,4 mld funtów) w ciągu pięciu lat; w kwietniu ubiegłego roku McLaren połączył się z brytyjskim startupem EV Forseven Holdings. Europejscy producenci aut luksusowych zmagają się z trudnymi warunkami rynkowymi po załamaniu popytu w Chinach, co wymusiło redukcje zatrudnienia u rywali — Astona Martina i Bentleya.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje McLaren Group (private), ↑ GBP — inwestycja 500 mln funtów i ekspansja produkcji wzmacniają wartość oraz przepływy kapitałowe do Wielkiej Brytanii.
Źródło: The Guardian
Otwórz w aplikacji →

🇪🇺🇨🇦 Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen: chcemy otworzyć Kanadzie drzwi do statusu pierwszego członka stowarzyszonego UE.

Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇪🇺🇨🇦 Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen: chcemy otworzyć Kanadzie drzwi do statusu pierwszego członka stowarzyszonego UE.

Kanada ma otrzymać status pierwszego członka stowarzyszonego UE — ogłosiła w środę Ursula von der Leyen, rozszerzając relacje oparte na umowie CETA o szerszy „Sojusz dla Przyszłości”. Podczas corocznego orędzia o stanie Unii w Strasburgu przewodnicząca KE zwracała się bezpośrednio do premiera Kanady Marka Carneya, który otrzymał owację na stojąco od europosłów i ma wystąpić przed Parlamentem Europejskim w czwartek. Nowe partnerstwo ma objąć zaawansowaną produkcję, technologię, produkcję obronną, Arktykę, energię, surowce krytyczne, baterie, sztuczną inteligencję, komputery kwantowe i cyberbezpieczeństwo. Inicjatywa wpisuje się w dążenie Ottawy do zmniejszenia zależności handlowej od USA w obliczu ceł Donalda Trumpa i jego powtarzanych sugestii, by Kanada stała się 51. stanem. W orędziu von der Leyen zapowiedziała też, że KE zaprosi liderów firm zajmujących się sztuczną inteligencją do współpracy przy wyznaczaniu tempa rozwoju AI w Europie.

Wpływ na rynek: ↑ CAD, ↑ Akcje sektora technologii w UE, ↓ USD — perspektywa diversyfikacji handlowej Kanady od USA przy jednoczesnym wzmocnieniu więzi z UE w technologii i obronności.
Źródło: The Boston Globe
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇪🇺 Orędzie o stanie Unii Europejskiej. Ważne przemówienie Ursuli von der Leyen w PE

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała w orędziu o stanie Unii, że KE zaprosi liderów firm zajmujących się sztuczną inteligencją do współpracy przy wyznaczaniu tempa rozwoju AI w Europie. Podkreśliła, że UE chce rozwoju sztucznej inteligencji, ale pod nadzorem człowieka – to esencja europejskiego podejścia. Unia ma szukać przewagi w dostosowywaniu modeli AI do rolnictwa i medycyny; według przytoczonych danych wdrożenie AI ma pomóc m.in. w szybszym diagnozowaniu nowotworu piersi. W wystąpieniu poruszono też inne tematy: utworzenie wspólnej korporacji ds. surowców krytycznych (wobec niestabilności na Bliskim Wschodzie i zablokowania cieśniny Ormuz oraz wzrostu cen paliw), sojusz ubezpieczeń od ryzyka klimatycznego i europejski plan na wypadek fal upałów z europejską flotą gaśniczą. Von der Leyen zaprosiła Kanadę jako pierwszego stowarzyszonego członka UE.

Źródło: Interia Wydarzenia
Otwórz w aplikacji →

🇵🇱 Orlen szuka ropy po anulowaniu dostaw z Arabii Saudyjskiej

Otwórz w aplikacji →
Surowce

🇵🇱 Orlen rozpoczął przetargi na ropę z Morza Północnego, USA i Kazachstanu

Po ogłoszeniu pięciu przetargów na ropę Orlen rozpoczął kolejne postępowania na gatunki z Morza Północnego — Grane, Johan Sverdrup i Johan Castberg — a także na amerykańską WTI Midland i CPC Blend z Kazachstanu. W piątek i poniedziałek spółka miała kupić kilka ładunków w przetargu spot, jednak nie potwierdziła ich wyników i odmówiła komentarza na temat konkretnych transakcji. Rzecznik Mateusz Witczyński zapewnił, że Grupa stale monitoruje globalny rynek ropy, na bieżąco zarządza portfelem dostaw, a obecnie surowiec dociera do rafinerii bez zakłóceń. Zakłócenia wynikają z wojny na Bliskim Wschodzie i ataków jemeńskich Huti na saudyjskie instalacje, które doprowadziły do wyłączenia ropociągu Wschód-Zachód. Po tym zatrzymaniu Orlen szukał już alternatywnych dostaw, ogłaszając w ciągu dwóch dni roboczych co najmniej pięć przetargów.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ PKN Orlen — zakłócenia dostaw z Arabii Saudyjskiej zmuszają do dywersyfikacji źródeł, napędzając ceny ropy i koszty operacyjne producenta
Źródło: Interia Biznes
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🛢🇵🇱 Saudi Aramco anuluje dostawy ropy do Europy, Orlen szuka surowca z Morza Północnego

Saudi Aramco poinformowało europejskich klientów o anulowaniu części wrześniowych dostaw i wstrzymało załadunki w porcie Janbu nad Morzem Czerwonym po uszkodzeniu ropociągu Wschód-Zachód. W reakcji Orlen, dla którego Arabia Saudyjska odpowiada normalnie za około 40 proc. przerabianej ropy, sięga po surowiec z Morza Północnego: kupił już norweskie gatunki Grane, Johan Sverdrup i Johan Castberg, a w przetargach szukał także amerykańskiej WTI Midland i kazachskiej CPC Blend. Koncern zapewnia, że rafinerie dostają surowiec bez zakłóceń, ale zastąpienie brakujących baryłek jest coraz droższe — fizyczne dostawy ropy do Europy kosztują już ponad 130 dolarów za baryłkę, a gatunek Forties osiągnął we wtorek 136,75 dolara, wobec około 108 dolarów za kontrakt terminowy Brent z dostawą dopiero w listopadzie. Rurociąg Wschód-Zachód transportował 4-5 mln baryłek dziennie, czyli około 4-5 proc. światowej podaży, pozwalając omijać cieśninę Ormuz; amerykański sekretarz energii Chris Wright przekonuje, że magistrala wróci do pracy w ciągu dni. Na rynku hurtowym Orlen podniósł dziś kolejny raz ceny: benzyna 95 kosztuje 6,47 zł, a olej napędowy 7,49 zł za litr (najwyżej od 2022 roku, bez VAT), co po doliczeniu podatku daje odpowiednio 7,96 zł i 9,21 zł; wcześniej spółka szukała alternatywnych dostaw po zatrzymaniu saudyjskiego ropociągu East-West, z którego we wrześniu do Polski miały popłynąć tylko trzy tankowce z Sidi Kerir z łącznie 2,1 mln baryłek ropy.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Ropa WTI, ↑ PKN Orlen — uszkodzenie ropociągu zmniejsza globalną podaż i zmusza Orlen do droższych zakupów na rynku spot.
Źródło: WNP
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🛢🇵🇱 Orlen zakontraktował 16 dodatkowych dostaw ropy z całego świata

Orlen zakontraktował w piątek na rynku surowcowym 16 dodatkowych dostaw ropy naftowej na kierunku polskim, czeskim i litewskim, poinformowała spółka po tym, jak Reuters opisał jej poszukiwania alternatywnych źródeł surowca po zatrzymaniu saudyjskiego ropociągu East-West. Surowiec ma pochodzić m.in. z Norwegii, Wielkiej Brytanii, Algierii, Kazachstanu, Azerbejdżanu oraz obu Ameryk. Rzecznik spółki Mateusz Witczyński zapewnił, że uzupełnianie wolumenów jest standardowym elementem operacyjnym, a dostawy surowca odbywają się bez zakłóceń. Wcześniej we wrześniu z egipskiego terminalu Sidi Kerir do Polski miały popłynąć tylko trzy tankowce z łącznie 2,1 mln baryłek ropy wobec dziesięciu tankowców i 6,6 mln baryłek w sierpniu.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Akcje Orlenu — dywersyfikacja dostaw zmniejsza ryzyko geopolityczne, stabilizuje marżę rafineryjną
Źródło: Interia Biznes
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 KSeF bez kar finansowych aż do końca przyszłego roku. MF wydłuża odroczenie

Resort finansów poinformował, że trwają prace nad projektem ustawy wydłużającym okres odroczenia kar za błędy w stosowaniu Krajowego Systemu e-Faktur do końca przyszłego roku. Powodem jest kończący się 31 grudnia 2026 r. okres przejściowy dla części podatników oraz obowiązek korzystania z KSeF od 1 stycznia 2027 r. dla wszystkich przedsiębiorców. MF tłumaczy decyzję postulatami zgłaszanymi przez przedsiębiorców, organizacje branżowe i doradców podatkowych, wskazując, że rozwiązanie będzie szczególnie korzystne dla najmniejszych firm, które zyskają czas na naukę obsługi systemu i dostosowanie procesów biznesowych. Resort zastrzega, że odroczenie kar nie znosi obowiązku stosowania KSeF — Krajowa Administracja Skarbowa ma w pierwszej kolejności wspierać przedsiębiorców i przypominać o obowiązkach VAT, ale będzie reagować na wystawianie faktur poza systemem oraz badać, czy niestosowanie KSeF nie prowadzi do nierzetelnego rozliczania podatku. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański podkreślił w komunikacie, że wydłużenie odroczenia kar to rozwiązanie rozsądne, które daje firmom więcej czasu na pełne wdrożenie nowych procesów, a jednocześnie pozwala utrzymać tempo cyfryzacji systemu podatkowego. KSeF to stworzony przez MF system do wystawiania, przesyłania i przechowywania faktur VAT.

Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇪🇺 Komisja Europejska utworzy nową spółkę europejską, która ma pozyskiwać i magazynować surowce krytyczne.

Komisja Europejska zainicjuje powstanie nowej korporacji, której zadaniem będzie pozyskiwanie i magazynowanie surowców krytycznych - poinformowała szefowa KE Ursula von der Leyen. To część szerszej strategii odpowiedzi na pogłębiający się deficyt handlowy Unii Europejskiej z Chinami, który według von der Leyen osiągnął krytyczny punkt zwrotny. Bruksela obawia się postępującej deindustrializacji Europy i zapowiada użycie wszystkich dostępnych instrumentów, by temu przeciwdziałać. UE chce wymiernych efektów trwającego dialogu z Pekinem do października br. Surowce krytyczne - m.in. lit, kobalt, pierwiastki ziem rzadkich - są kluczowe dla transformacji energetycznej i przemysłu zbrojeniowego, a Europa jest w dużym stopniu uzależniona od chińskich dostaw.

Wpływ na rynek: ↑ Lit, ↓ Kobalt, ↑ Pierwiastki ziem rzadkich, ↑ Akcje europejskich producentów baterii — utworzenie europejskiej spółki do magazynowania surowców zmniejszy zależność od Chin i wspomoże uniezależnienie się UE w transformacji energetycznej.
Źródło: The Economic Times
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇩🇪🇺🇸 Niemcy i USA podpisują porozumienie o zacieśnieniu współpracy w produkcji broni.

Sekretarz ds. wojny Pete Hegseth i niemiecki minister obrony Boris Pistorius podpisali dokument intencyjny podczas spotkania 15 września w Pentagonie. Porozumienie obejmuje wspólny rozwój, produkcję, produkcję licencyjną, utrzymanie i wsparcie techniczne dla sił amerykańskich, niemieckich i sojuszniczych. Inicjatywa łączy amerykański plan przebudowy zamówień wojskowych z niemieckimi wysiłkami na rzecz przyspieszenia zakupów obronnych i rozbudowy europejskiej bazy przemysłowej. Hegseth określił porozumienie jako część szerszej wizji „NATO 3.0”, w której Europa przejęłaby główną odpowiedzialność za swoją konwencjonalną obronę. Wskazał, że Berlin zbliża się do zobowiązania NATO o wydatkach na obronę na poziomie 5 proc. PKB, uzgodnionego na szczycie Sojuszu w Hadze. Zaznaczył jednak, że same wyższe budżety nie wystarczą – kluczowe jest przełożenie zobowiązań finansowych na większą produkcję przemysłową i szybsze dostawy. Dokument ma dostosować strategię transformacji zakupowej Departamentu Wojny do niemieckiej ustawy o przyspieszeniu zamówień oraz Strategii Przemysłowej Bezpieczeństwa i Obrony. Waszyngton i Berlin oczekują, że ta spójność stworzy więcej możliwości współpracy firm w zakresie produkcji broni i długoterminowego wsparcia. Celem jest dostarczanie zdolnych systemów siłom amerykańskim, niemieckim i sojuszniczym na skalę i w tempie zapewniającym maksymalną skuteczność bojową.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje producentów broni (Rheinmetall, Lockheed Martin, Northrop Grumman), ↑ DAX — zwiększone wydatki obronne Niemiec i USA stymulują zamówienia zbrojeniowe, ↓ Obligacje niemieckie — wzrost wydatków na zbrojenia ogranicza możliwości fiskalne
Źródło: Defence Industry Europe
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Fiskus chce sięgnąć po pieniądze mieszkańców bloków. Za reklamy na elewacjach

Krajowa Informacja Skarbowa stoi na stanowisku, że dochód wspólnoty mieszkaniowej z wynajmu elewacji pod reklamy powinien być opodatkowany po stronie samych mieszkańców, a nie tylko wspólnoty. Fiskus argumentuje, że skoro remonty budynków obciążają właścicieli lokali, to przychody z najmu przeznaczone na fundusz remontowy dają im realną korzyść majątkową — wspólnota miałaby więc wystawiać mieszkańcom informacje PIT-11. Takie rozwiązanie oznaczałoby jednak dodatkowe obowiązki: co roku trzeba by przypisywać poszczególnym mieszkańcom pożytki z najmu i wystawiać im informacje podatkowe, jak wskazuje dr Jan Pietrzak, doradca podatkowy z kancelarii Legal Taxes. Fiskus od lat przegrywa spory o opodatkowanie dochodów wspólnot i spółdzielni z wynajmu części budynków mieszkalnych, więc próbuje sięgnąć bezpośrednio do kieszeni mieszkańców. Stanowisko skarbówki zakwestionował 10 września Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uznając, że przychód z najmu pozostaje w majątku wspólnoty — pieniądze nie są wypłacane właścicielom, oddawane im do dyspozycji ani przeznaczane na spłatę ich konkretnych zobowiązań. Sam fakt, że środki zgromadzone na funduszu remontowym mogą w przyszłości zmniejszyć wydatki mieszkańców, nie oznacza jeszcze powstania po ich stronie przychodu podlegającego PIT.

Źródło: Interia Biznes
Otwórz w aplikacji →

🇬🇧 Inflacja w Wielkiej Brytanii wzrosła w sierpniu do 3,1 proc. r/r — napędzana cenami paliw i energii

Otwórz w aplikacji →
Fed / Banki

🇬🇧 Inflacja w Wielkiej Brytanii wzrosła w sierpniu do 3,1 proc. r/r — inny kraj, inna historia niż dane GUS o polskiej inflacji.

Inflacja CPI w Wielkiej Brytanii przyspieszyła w sierpniu do 3,1 proc. r/r z 2,9 proc. w lipcu, o czym poinformował w środę brytyjski urząd statystyczny. Odczyt był zgodny z konsensusem ekonomistów ankietowanych przez Reutersa, którzy spodziewali się wzrostu cen głównie z powodu ponownego wzrostu cen energii po wznowieniu konfliktu w regionie Zatoki Perskiej, ale wyraźnie powyżej lipcowej prognozy Banku Anglii zakładającej 2,8 proc. W czwartek Bank Anglii ma ogłosić decyzję w sprawie stóp procentowych i oczekuje się, że pozostawi je bez zmian, a sierpniowy wzrost inflacji oddala perspektywę szybkich obniżek stóp w Wielkiej Brytanii. Kontrastuje to z sytuacją w Polsce, gdzie finalne dane GUS o sierpniowej inflacji pokazują inny obraz presji cenowej.

Wpływ na rynek: ↑ Obligacje brytyjskie (Gilts), ↓ GBP/USD — wyższa inflacja oddala perspektywę obniżek stóp, wspiera długoterminowe obligacje, osłabia funta
Źródło: Yahoo Finance
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇬🇧 Inflacja w Wielkiej Brytanii wzrosła w sierpniu niemal wyłącznie za sprawą cen paliw i energii; brak szerszej presji cenowej.

Sierpniowy wzrost inflacji CPI do 3,1 proc. r/r w Wielkiej Brytanii wynikał niemal wyłącznie z cen paliw i energii, a nie z szerszej presji cenowej — wynika z danych ONS. Średnia cena benzyny wzrosła o 9,1 pensa za litr do 161,3 pensa, a oleju napędowego o 14,2 pensa do 181,8 pensa za litr; główny ekonomista ONS Grant Fitzner wskazał też na wzrost cen biletów lotniczych o 6,2 proc. m/m. Inflacja żywności i napojów pozostała stabilna na poziomie 1,3 proc. Kanclerz John Healey przypisał wzrost inflacji wojnie na Bliskim Wschodzie, a ekonomiści ostrzegają przed dalszym wzrostem cen i możliwymi podwyżkami stóp w przyszłości, choć na czwartkowym posiedzeniu Bank Anglii ma utrzymać stopę na poziomie 3,75 proc. Wcześniej inflacja wzrosła z 2,9 proc. w lipcu, oddalając się od celu 2 proc. i kontynuując trend wzrostowy po czerwcowym minimum 2,6 proc.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Obligacje brytyjskie (Gilts), ↓ GBP — wzrost cen paliw podpiera surowce i zmusza BoE do utrzymania wyższych stóp, a słabszy funt refleksem niepewności geopolitycznej.
Źródło: Yahoo Finance UK
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 UOKiK stawia zarzuty L’Oréal Polska. "Ocena A czy B nie oznacza braku szkodliwości"

Prezes UOKiK zakwestionował komunikację L’Oréal Polska dotyczącą właściwości środowiskowych kosmetyków Garnier i postawił spółce zarzut naruszania zbiorowych interesów konsumentów. Spółce grozi kara do 10 proc. obrotu. Opracowany przez grupę L’Oréal „Zielony System Znakowania Produktów” (Product Impact Labelling – PIL) był stosowany na stronie internetowej marki Garnier od sierpnia 2021 r. do czerwca 2025 r., kiedy to w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK spółka zaniechała tej praktyki. System miał pomagać konsumentom ocenić i porównać wpływ kosmetyków na środowisko w skali od A do E, a spółka komunikowała, że oceny uwzględniają m.in. pozyskanie surowców, produkcję i transport, użytkowanie i utylizację opakowań. Konsumenci nie byli jednak jasno informowani o tym, że kosmetyki porównywano wyłącznie z innymi produktami grupy L’Oréal, a nie z szerszą ofertą rynkową. Aby dostać lepszą ocenę, produkt musiał wypaść lepiej na tle innych produktów L’Oréal, a nie osiągnąć określony poziom wpływu na środowisko. Spółka podkreślała udział ekspertów w tworzeniu systemu, jego naukowe podstawy, liczne czynniki uwzględniane w ocenie czy zewnętrzną weryfikację danych, co nie przekładało się jednak na z góry określone kryteria środowiskowe przypisane poszczególnym ocenom. Prezes UOKiK przedłożył swoje stanowisko w sprawie greenwashingu również sądowi, przedstawiając istotny pogląd w sprawie z powództwa Fundacji ClientEarth przeciwko Nestlé Polska dotyczącego oznaczeń i reklamy wody Nałęczowianka. Hasła takie jak „butelka w 100 proc. z innych butelek”, „w 100 proc. nadaję się do recyklingu” czy „spotkajmy się jeszcze raz” umieszczane na butelkach i materiałach marketingowych mogły sugerować konsumentom większą skalę ponownego wykorzystania plastiku i większe niż w rzeczywistości korzyści dla środowiska.

Wpływ na rynek: ↓ L'Oréal SA — ryzyko kary do 10% obrotu za greenwashing, spadek zaufania konsumentów do komunikacji ESG grupy
Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇩🇪 Lidl uruchomił w Niemczech pierwszą regularną dostawę autonomiczną ciężarówką SAE Level 4 bez kierowcy

Lidl i szwedzki dostawca technologii Einride AB uruchomiły pierwszą w Niemczech regularną dostawę bezkabinową ciężarówką autonomiczną klasy SAE Level 4 na drogach publicznych. Pojazd nie ma kierowcy ani operatora bezpieczeństwa na pokładzie i przewozi towary między magazynem a centrum dystrybucyjnym Lidl oraz sklepem sieci. Operacja odbywa się na podstawie zezwolenia Federalnego Urzędu ds. Transportu Samochodowego (KBA) — pierwszego takiego dokumentu wydanego w Niemczech, co ma znaczenie wobec jednych z najsurowszych na świecie przepisów o bezpieczeństwie ruchu drogowego. Thomas Dangelmayer, dyrektor ds. logistyki operacyjnej w Lidl w Niemczech, podkreśla, że projekt pozwala testować przełomową technologię w rzeczywistych warunkach operacyjnych i sprawdzić, jak zintegrować ją z logistyką lokalną. Prezes Einride Roozbeh Charli ocenia, że niemieckie zezwolenie „wyznacza nowy punkt odniesienia dla tego, co jest już możliwe w dziedzinie autonomicznej logistyki na całym świecie”. Obie strony planują rozbudowę trasy w kierunku modelu milkrun z wieloma przystankami oraz rozmawiają o dalszych wdrożeniach w spółkach Grupy Schwarz. Inicjatywa wpisuje się w działania na rzecz rozwiązania niedoboru kierowców i wzmocnienia odporności łańcucha dostaw w sieci Lidla.

Źródło: WNP
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇪🇺 Europarlament przyjął raport o Rosji jako "zasadniczym zagrożeniu dla Europy". Szydło nie poparła

Raport Komisji Specjalnej ds. Europejskiej Tarczy Demokracji przyjęto we wtorek 15 września podczas sesji plenarnej w Strasburgu stosunkiem głosów 420 za, 200 przeciw, 26 wstrzymujących się. Dokument wskazuje Rosję jako główne zewnętrzne zagrożenie dla bezpieczeństwa i demokracji w Europie, wymieniając rosyjskie cyberataki, sabotaż, podpalenia, szpiegostwo i zagłuszanie sygnału; wśród państw prowadzących wrogie działania wobec UE wymieniono także Białoruś, Chiny, Iran i Koreę Północną. PE opowiedział się za rozszerzeniem sankcji na podmioty szerzące dezinformację i pomagające obchodzić restrykcje oraz za wzmocnieniem działającego od lutego Europejskiego Ośrodka Działań na rzecz Odporności Demokracji poprzez nadanie mu podstawy prawnej, jasnego mandatu i osobnego budżetu. Europosłowie chcą mocniejszego egzekwowania przepisów wobec platform internetowych, m.in. przeciwdziałania ingerencjom w wybory za pomocą botów, uznania infrastruktury wyborczej za krytyczną oraz działań przeciw deepfake'om i nieuczciwym reklamom. PE postuluje też zmniejszenie zależności UE od technologii kontrolowanych przez podmioty zagraniczne, w tym firmy amerykańskie i chińskie, i preferowanie technologii europejskich w inwestycjach infrastrukturalnych. Komisarz UE ds. demokracji Michael McGrath zapowiedział pakiet dotyczący bezpiecznego wykorzystania AI w procesach wyborczych, a europoseł KO Bartłomiej Sienkiewicz krytykował zbyt wolne działania KE, mówiąc, że Putin nie boi się kolejnego organu unijnego, lecz konsekwencji. Inicjatywa Europejskiej Tarczy Demokracji została przedstawiona przez Komisję Europejską w listopadzie 2025 roku.

Źródło: Gazeta.pl
Otwórz w aplikacji →

🤖 Samoregulacja i bezpieczeństwo AI: stanowiska Zuckerberga, Huanga i Altmana

Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Mark Zuckerberg: branża AI nie potrzebuje skoordynowanej pauzy — laboratoria powinny same zwalniać, gdy wymaga tego bezpieczeństwo, a zaufanie stanie się przewagą konkurencyjną.

Mark Zuckerberg w poście na X stwierdził, że laboratoria AI mogą samodzielnie zwalniać tempo prac, gdy pojawiają się obawy o bezpieczeństwo, i nie potrzebują do tego porozumienia całej branży. Jego zdaniem presja rynkowa sprawi, że alignement — czyli zapewnienie, że systemy AI działają zgodnie z intencjami użytkowników — stanie się przewagą konkurencyjną. "Każde laboratorium ma obowiązek i zachętę, by działać w tempie wymaganym do bezpiecznego trenowania modeli" — napisał Zuckerberg. Dodał, że zaufanie i alignement szybko stają się najważniejszymi zdolnościami różnicującymi agentów i modele, a firmy, które je zaniedbają, pozostaną w tyle. Jako przykład Meta wskazała opóźnienie swojego modelu Muse o kilka miesięcy w celu wzmocnienia bezpieczeństwa — bez apelowania do innych o to samo. Dyskusja wpisuje się w spór o to, czy rozwój frontier AI powinien być spowalniany przez skoordynowane, weryfikowalne zabezpieczenia. Anthropic opowiada się za regulacjami rządowymi i mechanizmami pozwalającymi czołowym laboratoriom na pauzę, podczas gdy m.in. Jensen Huang z Nvidii preferuje niezależne oceny i indywidualną odpowiedzialność firm. Alexandr Wang, dyrektor ds. AI w Meta, powtórzył stanowisko Zuckerberga, wskazując na potrzebę silnego ładu korporacyjnego, zewnętrznych ewaluatorów i niezależnego nadzoru nad premierami modeli. Ostrzegł, że wyścig o rekurencyjne samodoskonalenie (RSI) to jedna z najbardziej ryzykownych ścieżek utraty kontroli nad potężnymi modelami. Wang zaznaczył, że Meta przeznacza zdecydowaną większość mocy obliczeniowej na służenie ludziom, a nie na wyścig w RSI, i zachęcił inne laboratoria do podobnego wyboru.

Źródło: Business Insider
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Zuckerberg ujawnia, że Meta opóźniła premierę agenta AI Muse o kilka miesięcy z powodu obaw o bezpieczeństwo

Zuckerberg ujawnił na X, że Meta samodzielnie opóźniła premierę agenta AI Muse o kilka miesięcy, by skupić się na bezpieczeństwie i ochronie — nie apelując do innych firm o wstrzymanie prac, lecz podejmując decyzję w ramach codziennych działań. Jego zdaniem korzystanie z niezależnych ewaluatorów i doradców to najlepsza praktyka branżowa. Dyskusję o bezpieczeństwie AI podsycił wcześniej 3800-wyrazowy esej szefa Anthropic Dario Amodei, wzywający do spowolnienia rozwoju najbardziej zaawansowanych systemów; apel poparli szef OpenAI Sam Altman oraz szef SpaceXAI Elon Musk. Tłem pozostaje ujawniona przez Chrisa Lehane'a koordynacja OpenAI z Anthropic i Google DeepMind w obszarze bezpieczeństwa AI oraz zapowiedź poparcia przez OpenAI ponadpartyjnej legislacji łagodzącej katastrofalne ryzyka.

Wpływ na rynek: ↓ Meta Platforms, ↑ Anthropic (private) — opóźnienie AI agent Muse zwiększa przewagę konkurencyjną Anthropic i podkreśla ryzyko regulacyjne dla Mety
Źródło: The Business Times
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Zuckerberg i Huang opowiadają się za audytami bezpieczeństwa AI zamiast spowalniania rozwoju branży

Mark Zuckerberg stwierdził, że laboratoria AI powinny opierać się na niezależnych audytach bezpieczeństwa zamiast spowalniać rozwój całej branży — do tego stanowiska dołączył Jensen Huang, dystansując się tym samym od szefów OpenAI, Anthropic i SpaceX. To podejście kontrastuje z postawą Anthropic, które opowiada się za skoordynowanymi działaniami na rzecz bezpieczeństwa AI. Wypowiedź wpisuje się w trwający spór o tempo rozwoju sztucznej inteligencji i rolę regulacji. Wcześniej Zuckerberg ujawnił, że Meta samodzielnie opóźniła premierę agenta AI Muse o kilka miesięcy, by skupić się na bezpieczeństwie, nie apelując do innych firm o wstrzymanie prac.

Wpływ na rynek: ↑ Nvidia, ↑ Meta, ↓ Anthropic (private) — Huang i Zuckerberg promują szybki rozwój AI bez regulacji, faworyzując own-developed modele versus konkurencyjne podejście Anthropic.
Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Sam Altman: firmy AI mogą się same regulować, branża utrzyma bezpieczeństwo przed rozwojem możliwości

Sam Altman zadeklarował we wtorek podczas dorocznej konferencji Salesforce w San Francisco, że firmy AI są w stanie same się regulować, a branża utrzyma bezpieczeństwo i alignment przed rozwojem możliwości — jeśli nie, spowolni lub zatrzyma prace. Podkreślił, że świat ma prawo obawiać się AI, ale powinien zaufać firmom technologicznym, że postępują właściwie. Wypowiedź padła w kontekście viralowego posta badacza, który odszedł z Anthropic i twierdził, że niekontrolowana AI może zabić wszystkich ludzi do końca dekady; post wywołał szeroką debatę, w której Dario Amodei wezwał do spowolnienia tempa rozwoju AI i regulacji rządowych, a poparcie dla samoregulacji wyrazili m.in. Demis Hassabis z DeepMind i Elon Musk. Senator Bernie Sanders i były doradca Trumpa Steve Bannon zaapelowali o większy nadzór nad AI, wskazując, że decyzje podejmuje garstka najbogatszych ludzi świata. Wcześniej Sam Altman mówił, że przyjmuje federalne ramy regulacyjne AI, ale nie zamierza czekać na ustawę, by rozwijać AI odpowiedzialnie.

Źródło: BBC
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Aż 2 złote zwrotu za litr paliwa. Minister zapowiada dopłaty dla rolników

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski zapowiedział w środę w TVP Info dopłaty do paliwa dla rolników w wysokości 52 gr na litr, które mają być wypłacane obok istniejącego zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze wynoszącego 1,48 zł. Łącznie daje to 2 zł wsparcia na litrze paliwa. Środki na ten cel mają pochodzić z funduszy UE w kwocie 66 mln euro, powiększonych o 200 proc. ze środków krajowych, co daje kwotę powyżej 800 mln zł. Minister zaznaczył, że pula obejmuje zarówno pomoc paliwową, jak i nawozową, a wnioski mają być składane między 1 a 15 października, choć rozważane jest wydłużenie terminu o kolejny tydzień. Ze względu na przepisy unijne wsparcie może trafić do rolników, którzy kupili paliwo lub nawozy w okresie od 1 marca do końca sierpnia. Krajewski nie wykluczył dodatkowych środków w budżetach na 2026 i 2027 rok.

Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇵🇱 BGK pozyskał 4 mld USD z amerykańskiego programu Foreign Military Financing na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych

Bank Gospodarstwa Krajowego podpisał z rządem USA, reprezentowanym przez Defense Security Cooperation Agency, kolejną umowę gwarancji kredytowej. Środki trafią do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych i posłużą współfinansowaniu już zawartych oraz finansowaniu nowych kontraktów na amerykański sprzęt obronny. Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz określił porozumienie jako potwierdzenie sojuszu polsko-amerykańskiego i rosnącej odpowiedzialności Polski za bezpieczeństwo Europy. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański wskazał na wymiar strategicznego partnerstwa oraz możliwość rozwijania projektów wzmacniających polski przemysł obronny. Prezes BGK Mirosław Czekaj podkreślił, że finansowanie obronności to dziś jedno z najważniejszych zadań państwa, a umowa wzmacnia potencjał odstraszania na kolejne lata.

Wpływ na rynek: ↑ Lockheed Martin, ↑ General Dynamics, ↑ Raytheon Technologies — większy budżet na sprzęt obronny USA wzmacnia popytu na dostawców systemów militarnych, ↑ USD — finansowanie z USA w dolarach wspiera popyt na walutę
Źródło: Investmap
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇷🇺 Rosja przekonuje, że zniesienie sankcji wywołałoby gwałtowny spadek cen energii na świecie — nowy argument w tej samej sprawie.

Po wtorku, gdy Kreml uzależnił rozejm energetyczny od zniesienia "nielegalnych" sankcji, Moskwa dodaje nowy argument: twierdzi, że ich zdjęcie wywołałoby gwałtowny spadek cen ropy i gazu na świecie, co miałoby skłonić USA do złagodzenia restrykcji. Argument pojawia się, gdy detaliczne ceny diesla w USA osiągnęły rekordowe 6 dolarów za galon, co jest politycznie kosztowne dla administracji Donalda Trumpa przed wyborami do Kongresu. W tle trwają ataki: Ukraina uderzyła dronami w rafinerię Rosnieftu w Syzraniu w obwodzie samarskim, a w Taganrogu uszkodzono magazyny Ozonu. Rosyjskie drony zaatakowały Kijów, raniąc osiem osób i wzniecając pożary stacji benzynowych, a w Zaporożu zginął jeden mężczyzna. Trump ogłosił w poniedziałek na Truth Social zawieszenie broni w sektorze energetycznym, jednak ukraińscy urzędnicy i źródła FT twierdzą, że było to przedwczesne, a Kreml nie chce porozumienia przed zimą, licząc na presję na Ukrainę.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↓ Gaz ziemny europejski — Rosja argumentuje, że zniesienie sankcji obniżyłoby ceny energii, a zarazem ataki na infrastrukturę (Ukraina vs Rosja) ograniczają podaż, co wspiera ceny surowców
Źródło: EUROPE SAYS
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🔬🇰🇷 SK Hynix i Intel prowadzą rozmowy o produkcji pamięci chipów w USA

SK Hynix prowadzi rozmowy z Intelem na temat uruchomienia produkcji pamięci chipów na terenie USA. Rozważane scenariusze zakładają wynajęcie części długo planowanego zakładu Intela w Ohio lub powołanie wspólnego przedsięwzięcia z Intelem i dużymi dostawcami usług chmurowych, którzy w związku z boomem na AI chcą zabezpieczyć długoterminowe dostawy pamięci. Nie jest jeszcze przesądzone, jakie produkty miałyby powstawać w Ohio — SK Hynix wytwarza m.in. DRAM dla serwerów, PC i smartfonów oraz NAND Flash, a kluczowe dla rynku AI jest HBM (High-Bandwidth Memory) stosowane w nowoczesnych akceleratorach AI. Produkcja zaawansowanych pamięci w USA może spotkać się z oporem w Seulu, ponieważ HBM i część technologii DRAM uchodzą za wrażliwe i przy transferze technologii mogą podlegać kontroli na mocy południowokoreańskiej ustawy o ochronie technologii przemysłowych. Jednocześnie wytwarzanie w USA jest znacznie droższe niż w Korei Południowej — wyższe koszty pracy i budowy oraz łańcuch dostaw skoncentrowany na Azji obciążają opłacalność. Waszyngton zwiększa presję na azjatyckich producentów chipów, by rozbudowywali moce w USA, podczas gdy Seul chce wzmacniać rodzimy przemysł półprzewodnikowy. Dla Intela współpraca miałaby znaczenie strategiczne i finansowe: koncern zapowiedział w 2022 r. inwestycje do 100 mld USD w duży kompleks produkcyjny w Ohio, ale start produkcji dwóch planowanych fabryk przesunięto na 2030 i 2031 r.; partner taki jak SK Hynix mógłby wziąć na siebie część kosztów lokalizacji i poprawić wykorzystanie infrastruktury. Analitycy wskazują, że projekt w Ohio mógłby być pozycjonowany jako platforma szerszego amerykańskiego ekosystemu półprzewodnikowego, a Intel zyskiwałby nie tylko czynsz czy korzyści z partnerstwa, lecz także wzmocnienie roli w priorytetowej politycznie produkcji chipów w USA; dopóki jednak nie są znane struktura, skala ani kategoria produktów, konkretna wartość finansowa przedsięwzięcia pozostaje trudna do oszacowania. Akcje Intela zareagowały wzrostem o blisko 2 proc.; na Lang & Schwarz Exchange o 7:55 kurs wynosił 86,73 euro, tj. 3,16 proc. powyżej dnia poprzedniego, a po wzroście o 176,34 proc. od początku roku część pozytywnego scenariusza dla zwrotu Intela jest już wliczona w cenę.

Wpływ na rynek: ↑ SK Hynix, ↑ Intel, ↓ Won koreański — inwestycja w USA zmniejsza kapacytę w Korei, wzmacnia USD relatywnie do KRW, wzrost kosztów dla SK Hynix przy transferze wrażliwych technologii
Źródło: Goldesel.de
Otwórz w aplikacji →

🇸🇦 Napięcia saudyjsko-huti: dron nad Mekką i domniemane zestrzelenie F-15

Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇸🇦 Saudyjska koalicja po raz pierwszy zestrzeliła drona Huti w pobliżu Mekki, po wcześniejszym zaprzeczaniu przez Jemen zagrożenia atakiem.

Saudyjskie systemy obrony powietrznej przechwyciły i zniszczyły w środę drona Huti na południe od Mekki, zanim ten wleciał w przestrzeń powietrzną nad świętym miastem — poinformował rzecznik koalicji pod wodzą Arabii Saudyjskiej, Turki al-Malki. Malki nazwał bezpieczeństwo dwóch najświętszych miejsc islamu i pielgrzymów „czerwoną linią”, zapowiadając podjęcie niezbędnych środków odstraszających wobec Huti. Według koalicji była to już druga próba ataku na Mekkę — pierwszą miał być pocisk balistyczny wystrzelony w lipcu 2017 roku. Rzecznik Huti Hazem al-Assad odrzucił zarzuty, pisząc na X, że „twierdzenia o atakowaniu Mekki to zużyte kłamstwo, które było już wcześniej używane i nikogo nie zwiedzie”. Organizacja Współpracy Islamskiej, zrzeszająca 57 krajów z większością muzułmańską, potępiła „ohydny” atak na święte miasto i oskarżyła Huti o „trwającą agresję na Królestwo Arabii Saudyjskiej”. Dzień wcześniej władze saudyjskie wydały ostrzeżenia dla Dżuddy, Mekki i Taif za pośrednictwem Narodowej Platformy Wczesnego Ostrzegania przed Zagrożeniami, a jemeńskie władze (Huti) zdementowały doniesienia o rzekomym zagrożeniu atakiem na Mekkę.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Złoto, ↓ Obligacje saudyjskie — zagrożenie dla infrastruktury naftowej i świętych miejsc podwyższa premię za ryzyko geopolityczne na Bliskim Wschodzie.
Źródło: The Guardian
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇸🇦🇾🇪 Powiązane z Ansarallah konta twierdzą, że saudyjski F-15 został zestrzelony nad Marib w środkowym Jemenie; co najmniej jeden pilot miał zginąć. Doniesienie niepotwierdzone niezależnie.

Rzecznik wojskowy Jemenu Yahya Saree potwierdził, że siły jemeńskie zestrzeliły saudyjskiego myśliwca F-15 przy użyciu pocisku ziemia-powietrze produkcji krajowej. Według Saree samolot wykonywał misję wsparcia powietrznego dla najemników sprzymierzonych z Arabią Saudyjską. Siły jemeńskie miały również przechwycić kolejnego F-15 oraz saudyjskiego Typhoona w przestrzeni powietrznej Marib. Saree dodał, że przeciwnik szukał wraku zestrzelonego odrzutowca, ale został zmuszony do odwrotu przez odpowiedź sił jemeńskich. Zapewnił, że Jemen będzie nadal chronić swoją przestrzeń powietrzną przed wrogiem. Doniesienie nie zostało niezależnie potwierdzone.

Źródło: Mehr News Agency
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇫🇮🇺🇸 Finlandia buduje fabrykę trotylu. USA dały 20 mln dolarów

Budowa zakładu ruszyła we wtorek w Noormarkku pod Pori, na zachodnim wybrzeżu Finlandii. Całkowity koszt inwestycji szacowany jest na ponad 250 mln euro, a Stany Zjednoczone wsparły projekt kwotą 20 mln dolarów. Zakład ma produkować trotyl wykorzystywany m.in. w pociskach artyleryjskich i moździerzowych, a produkcja ma pokryć zapotrzebowanie fińskich sił zbrojnych na materiały wybuchowe w latach 2028–2037. Według resortu obrony Finlandii będzie to drugi – obok fabryki w Polsce – zakład w Unii Europejskiej produkujący TNT na skalę przemysłową. Minister obrony Antti Hakkanen podkreślił podczas wmurowania kamienia węgielnego, że inwestycja zaspokoi krytyczne potrzeby obronne Finlandii i całego NATO oraz umożliwi długoterminowe wsparcie Ukrainy. Projekt wpisuje się w unijne wysiłki na rzecz zwiększenia produkcji amunicji.

Wpływ na rynek: ↑ Lockheed Martin, ↑ Raytheon Technologies, ↑ Northrop Grumman
Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Allegro wycofuje ze sprzedaży zabawki Squishy Dumplings i Rainbow Mystery Squishy Buns

Allegro usunęło z oferty wskazane zabawki — Squishy Dumplings firmy GIHNJSI oraz Rainbow Mystery Squishy Buns — powołując się na wysokie ryzyko zagrożenia dla zdrowia. Podstawą były alerty amerykańskiej Consumer Product Safety Commission (CPSC) oraz brytyjskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Produktów i Standardów (OPSS). Wcześniej sprzedaż wycofały Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, gdzie odnotowano przypadki poparzeń dzieci płynem wypływającym z pękających wodnych kulek. W zabawkach wykryto też substancje niespełniające norm bezpieczeństwa. Łącznie z obrotu miało zostać wycofanych kilka tysięcy egzemplarzy. Produkty są nadal dostępne w Polsce — na kramach, w centrach miast, miejscach turystycznych i w sprzedaży internetowej. Empik analizuje sytuację i nie wyklucza podjęcia podobnych kroków jak Allegro, a sprawą zajmuje się UOKiK.

Źródło: FXMAG
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇵🇱 Gastronomia ma gigantyczny problem. Długi przekroczyły pół miliarda

Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, że w Rejestrze widnieje 16 021 firm z branży HoReCa i turystyki, które w ramach 121,8 tys. nieuregulowanych zobowiązań mają do oddania wierzycielom 526,9 mln zł. W porównaniu z ubiegłym rokiem przybyło 114 dłużników, a łączna wartość zadłużenia wzrosła o 10 proc. Na jednego dłużnika przypada średnio 32,9 tys. zł zaległości, czyli o 2,7 tys. zł więcej niż rok wcześniej. Za prawie 65 proc. zadłużenia odpowiadają restauracje i placówki gastronomiczne (340,2 mln zł), zobowiązania hoteli i obiektów noclegowych wynoszą 57 mln zł, a firm cateringowych – 49 mln zł. 8950 z 16 tys. zadłużonych podmiotów to jednoosobowe działalności gospodarcze, których łączne zobowiązania sięgają 278,8 mln zł, czyli ponad połowę długu sektora. Najwięcej zaległości – 163,8 mln zł – firmy mają wobec funduszy sekurytyzacyjnych, 158,7 mln zł wobec instytucji finansowych, a 70 mln zł wobec przedsiębiorstw energetycznych. Prezes KRD Adam Łącki ocenił, że dane te stanowią sygnał pogłębiania się problemów finansowych części branży. „Przychody muszą wystarczyć nie tylko na bieżące funkcjonowanie, ale też na spłatę wcześniejszych zobowiązań. Dlatego nawet dobry sezon nie musi wystarczyć do odbudowania płynności finansowej” – dodał.

Źródło: money.pl
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇦 Kolejna afera korupcyjna w Ukrainie. Chodzi o wagony metra z Warszawy

Według ustaleń śledczych ukraińscy urzędnicy mieli umożliwić defraudację 137,5 mln hrywien, czyli około 11,6 mln zł, które przeznaczono na transport wagonów metra podarowanych Kijowowi przez Warszawę. Sprawa dotyczy środków na przewóz darowanych składów, a nie samych wagonów. Kwota odpowiada kilkunastu milionom złotych, co przy skali jednej dostawy metrowej czyni zarzut poważnym. W tle pozostaje pytanie o kontrolę wydatków publicznych na Ukrainie, która jest warunkiem dalszego wsparcia finansowego ze strony zachodnich partnerów, w tym Polski. Ewentualne potwierdzenie nadużycia może uderzyć w zaufanie do ukraińskiej administracji i skomplikować kolejne transze pomocy.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Wojna na Ukrainie

🇵🇱🇺🇦 Polska szykuje pakiet pomocy dla Ukrainy. Chce przekazać pociski Patriot

Sprawa dotyczy kolejnego pakietu pomocy wojskowej dla Kijowa, który miałby objąć pociski do systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Patriot. Konsultacje z NATO i administracją USA wynikają z faktu, że pociski Patriot są produktem amerykańskim i podlegają ograniczeniom eksportowym — przekazanie wymaga zgody Waszyngtonu. System Patriot to obecnie najważniejszy element ukraińskiej obrony powietrznej, chroniący kluczową infrastrukturę energetyczną i miasta przed rosyjskimi atakami rakietowymi. Informacja nie została oficjalnie potwierdzona — pochodzi z nieoficjalnych ustaleń dziennika "Rzeczpospolita".

Źródło: Onet
Otwórz w aplikacji →
Fed / Banki

🇺🇸 Fed może w środę podnieść stopy procentowe po raz pierwszy od trzech lat; decydujący głos będzie miał nowy przewodniczący Rezerwy Federalnej Kevin Warsh

Posiedzenie Fed rozpoczęło się we środę, a rynek w zdecydowanej większości wycenia podwyżkę stóp o 25 pb w środę. Byłby to pierwszy wzrost stóp funduszy federalnych od 2023 r., gdy zakończono cykl pandemicznych podwyżek pod przewodnictwem Jerome'a Powella. Inflacja pozostaje powyżej celu 2% od ponad pięciu lat, a dodatkowym czynnikiem proinflacyjnym jest wojna na Bliskim Wschodzie. Nowy przewodniczący Fed Kevin Warsh w sierpniu na sympozjum w Jackson Hole mówił: "Mamy pracę do wykonania". CME FedWatch wskazuje 92% szans na podwyżkę, ale utrzymanie stóp nie jest całkiem wykluczone. Inwestorzy będą też analizować projekcje makroekonomiczne Fed (tzw. dot plot) pod kątem przyszłej polityki pieniężnej. Warsh unika forward guidance, preferując wewnętrzne dyskusje przy danych na posiedzeniach FOMC. David Rubenstein, współzałożyciel Carlyle Group i znajomy Warsha, w podcaście Power Players stwierdził, że rynek woli więcej informacji, a sam Warsh może z czasem dostosować komunikację; prezydent dokonał dobrego wyboru. Strategowie Macquarie Thierry Wizman i Gareth Berry piszą o dylemacie Warsha: może usłuchać apelu Białego Domu o niepodnoszenie stóp lub podporządkować się większości w FOMC.

Wpływ na rynek: ↓ Obligacje skarbowe USA, ↑ USD, ↓ S&P 500, ↑ VIX
Źródło: Yahoo Finance
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇰🇷🇰🇵 Sąd Korei Południowej nakazał Korei Północnej zapłatę 32,5 mln dolarów odszkodowania za wysadzenie w 2020 roku wspólnego biura łączności międzykoreańskiej.

Sąd Centralny w Seulu orzekł w środę, że Korea Północna musi zapłacić rządowi Korei Południowej 44 626 410 722 wonów (32,5 mln dolarów) za wysadzenie w powietrze wspólnego biura łączności międzykoreańskiej w Kaesong w czerwcu 2020 roku. Sąd zasądził również odsetki ustawowe w wysokości 5 proc. rocznie od 16 czerwca 2020 roku (daty zniszczenia) do 7 czerwca 2025 roku oraz 12 proc. rocznie od następnego dnia aż do pełnej zapłaty. Powód i pozwany zostali formalnie określeni jako Republika Korei i Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna. To pierwsze zwycięstwo rządu Korei Południowej w sprawie o odszkodowanie wniesionej bezpośrednio przeciwko Korei Północnej. Pozew złożono w czerwcu 2023 roku, na krótko przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia, aby zachować prawo do odszkodowania. Ministerstwo Zjednoczenia oszacowało szkody w mieniu państwowym na 44,7 mld wonów, w tym 10,25 mld wonów za biuro łączności i 34,45 mld wonów za sąsiednie centrum wsparcia. Biuro otwarto we wrześniu 2018 roku na mocy deklaracji z Panmundżomu podpisanej w kwietniu tego roku przez prezydenta Korei Południowej Moon Jae-ina i przywódcę Korei Północnej Kim Jong-una. Chociaż obiekt znajdował się na terytorium Korei Północnej, rząd Korei Południowej sfinansował jego budowę w 2007 roku. Po otwarciu służył jako kluczowy kanał komunikacji i wymiany międzykoreańskiej. Regularne spotkania zawieszono po nieudanym drugim szczycie USA-Korea Północna w Hanoi w lutym 2019 roku. Korea Południowa wycofała swój personel w styczniu 2020 roku z powodu pandemii COVID-19. Korea Północna wysadziła budynek 16 czerwca 2020 roku, gdy napięcia wzrosły z powodu ulotek antypheniańskich wysyłanych przez grupy uciekinierów. Jak Seul mógłby wyegzekwować wyrok, pozostaje niejasne, ponieważ obecnie nie ma praktycznych środków przymuszenia Pjongjangu do zapłaty. Sprawa początkowo utknęła w martwym punkcie, ponieważ dokumenty sądowe nie mogły być dostarczone do Korei Północnej. W grudniu 2024 roku sąd zatwierdził wniosek rządu o doręczenie dokumentów w drodze publicznego ogłoszenia, co umożliwiło rozpoczęcie postępowania.

Źródło: The Korea Herald
Otwórz w aplikacji →
Świat

🇺🇸 84-letni mieszkaniec New Hampshire zwrócił czasopismo przetrzymane od 1894 roku

John Hanson, 84-letni mieszkaniec Barrington w New Hampshire, zwrócił do Concord Public Library egzemplarz "The Century Illustrated Monthly Magazine" z września 1894 roku. Teoretyczna grzywna za 48 220 dni zwłoki wyniosłaby 12 055 dolarów, ale biblioteka prowadziła wówczas akcję "fine freeze", która anulowała opłaty za przetrzymanie. Hanson odnalazł czasopismo podczas przeprowadzki z Boscawen do Barrington w 1966 roku i nie potrafi wyjaśnić, jak weszło w jego posiadanie. Egzemplarz nosi ekslibris biblioteki z adnotacją, że może być przetrzymywany przez tydzień. Archiwistka Jennifer Needham, która przyjęła zwrot, zwróciła uwagę na artykuł o rosnącej popularności placów zabaw przy szkołach miejskich, uznając go za szczególnie interesujący. Hanson podkreślił, że skorzystał z okazji, gdy dowiedział się o zawieszeniu kar.

Źródło: NBC News
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇷🇺 USA postawiły zarzuty pięciu osobom powiązanym z rosyjską „siecią zamachów” — akt oskarżenia obejmuje spiski Kremla na terytorium USA.

Prokuratorzy federalni z Południowego Dystryktu Nowego Jorku postawili zarzuty pięciu mężczyznom, oskarżonym o udział w kierowanej przez Rosję globalnej sieci zamachów. Wszyscy oskarżeni pozostają na wolności. Zarzuty obejmują spisek w celu finansowania terroryzmu oraz spisek w celu dokonania zabójstwa na zlecenie. Dwaj z oskarżonych – 35-letni Yaidel Delgado Suarez z Kuby i 22-letni Angel Eduardo Castro z Wenezueli – mieli zwerbować obywatela Wenezueli mieszkającego w USA do obserwacji i próby zabójstwa prominentnego rosyjskiego dysydenta przebywającego w Stanach Zjednoczonych. Oferowali 40 tys. dolarów za wykonanie zabójstwa, a za zdjęcia i nagrania z obserwacji płacili od 1 tys. do 1,5 tys. dolarów. Mieli także prosić o pomoc w znalezieniu „kogoś, kto chce pracować w budowlance”, co według prokuratury było zaszyfrowanym określeniem zabójcy. Akt oskarżenia liczy 17 stron i obejmuje również inne akty terrorystyczne oraz próby zabójstw na świecie, w tym co najmniej jedno na terytorium USA.

Źródło: Courthouse News
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🚗🇬🇧 Nissan zainwestuje 170 mln funtów w produkcję nowego hybrydowego SUV-a w zakładzie w Sunderland.

Inwestycja ma zostać zrealizowana w zakładzie produkcyjnym w Sunderland w Wielkiej Brytanii, a jej celem jest uruchomienie produkcji nowego hybrydowego SUV-a. Nowy model Kicks ma zwiększyć roczną zdolność produkcyjną fabryki o nawet 50 tys. pojazdów. Nissan podpisał także niewiążące memorandum o porozumieniu z chińskim Chery, na mocy którego Chery ma wytwarzać trzy modele w Sunderland. Decyzja wpisuje się w rosnący popyt na pojazdy hybrydowe i zaostrzające się regulacje emisji spalin. Dla Nissana to kluczowy krok w odbudowie pozycji w segmencie hybrydowych SUV-ów w Europie, gdzie konkuruje m.in. z Toyotą i Hyundaiem.

Wpływ na rynek: ↑ Nissan Motor – inwestycja 170 mln GBP w nowy model hybrydowy zwiększa zdolności produkcyjne i konkurencyjność w segmencie, ↑ Toyota – konkurent w segmencie hybrydowych SUV-ów w Europie może zyskać na rosnącym popycie, ↑ Hyundai Motor – presja konkurencyjna z nowymi modelami Nissana w dynamicznie rosnącym segmencie
Źródło: GuruFocus
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇮🇷 Biuro Budżetowe Kongresu: konflikt z Iranem podniesie inflację w USA w pierwszym kwartale 2027 r.

Raport Congressional Budget Office (CBO) wskazuje, że wojna z Iranem odpowiada za ponad jedną trzecią wzrostu inflacji w tym roku, a w drugim kwartale 2026 r. za ponad 40 proc. W pierwszym kwartale 2027 r. konflikt ma podnieść inflację o szacunkowo 0,5 pkt proc. Głównym kanałem presji są ograniczone dostawy ropy i gazu przez Cieśninę Ormuz i Morze Czerwone – od początku wojny średnia cena galona benzyny w USA wzrosła o 45 proc. do 4,32 dol., a oleju napędowego o 66 proc. do rekordowych 6,26 dol. W efekcie rosną koszty kredytu – oprocentowanie typowego 30-letniego kredytu hipotecznego wzrosło z poniżej 6 proc. przed wojną do 7,22 proc., a Wall Street spodziewa się podwyżki stóp przez Fed. CBO szacuje, że koszt wojny do 1 sierpnia wyniósł około 38 mld dol., a Pentagon potrzebuje pięciu lat na odtworzenie zużytych zapasów amunicji; raport nie uwzględnia kosztów napraw setek budynków na bazach USA na Bliskim Wschodzie.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Gaz naturalny, ↓ S&P 500, ↑ Obligacje skarbowe USA — ograniczone dostawy surowców przez Cieśninę Ormuz windują energię i inflację, Fed podniesie stopy, akcje tracą, obligacje drożeją w oczekiwaniu na zmianę cyklu.
Źródło: NBC News
Otwórz w aplikacji →
Surowce

⚡🇺🇸 Największa sieć energetyczna w USA może nie osiągnąć celu niezawodności na 2030 r., jeśli popyt ze strony centrów danych będzie dalej rósł

Operator sieci przesyłowej PJM Interconnection, koordynujący hurtowy rynek energii w Pensylwanii oraz 12 innych stanach i Dystrykcie Kolumbii, może nie sprostać swojemu standardowi niezawodności już od 2027 r. — wynika z analizy konsultingowej firmy Synapse Energy Economics. W modelu do 2030 r. ryzyko niezawodności jest sześciokrotnie wyższe niż dopuszczalny standard. Pensylwańska Komisja Użyteczności Publicznej (PUC) ostrzegła w poniedziałek, że rozwój centrów danych powoduje, iż prognozy popytu przewyższają oczekiwaną podaż. Przewodniczący PUC Steve DeFrank stwierdził, że „Pensylwania jest na energetycznym rozdrożu”, a rozwój centrów danych nie może odbywać się kosztem rodzin i firm polegających na niezawodnej i przystępnej energii. W stanie omawia się lub planuje ponad 100 projektów centrów danych. Senator Partii Republikańskiej Gene Yaw z hrabstwa Lycoming już 18 miesięcy temu ostrzegał przed możliwymi blackoutami i brownoutami. Zgromadzenie Ogólne opuściło Harrisburg 12 lipca na prawie dwuipółmiesięczną przerwę, nie uchwalając żadnych istotnych przepisów dotyczących centrów danych.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje producentów energii odnawialnej (np. NextEra Energy), ↓ Akcje operatorów sieci tradycyjnych (np. Duke Energy) — niedobór mocy wymusi inwestycje w OZE, zagrażając rentowności sieci węglowo-gazowych.
Źródło: WITF
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🔒 Boston rezygnuje z kamer Flock i zobowiązuje się nigdy więcej nie korzystać z jej usług po tym, jak błąd dostawcy ujawnił dane o tablicach rejestracyjnych policji w całym kraju.

Pilotaż systemu ALPR firmy Flock Safety w Bostonie trwał od 1 kwietnia do 4 września 2025 r. i objął około 45 kamer rejestrujących tablice oraz wizerunki pojazdów poruszających się w przestrzeni publicznej. W ciągu trzech dni od uruchomienia policja bostońska (BPD) odkryła, że inne agencje policyjne w całym kraju mają dostęp do zbieranych danych przez funkcję wyszukiwania ogólnokrajowego, którą dostawca włączył omyłkowo. Było to naruszenie umowy, która przewidywała dostęp wyłącznie dla przeszkolonych funkcjonariuszy BPD. Miasto określiło zdarzenie jako "błąd dostawcy", a szczegóły ujawniono w dorocznym raporcie o nadzorze za 2025 r., złożonym w poniedziałek przez burmistrz Michelle Wu. BPD natychmiast nakazała wyłączenie funkcji, a Boston zakończył całkowicie korzystanie z usług Flock i zobowiązał się nie wznawiać ich w przyszłości. Kontrowersje wpisują się w szerszą falę sprzeciwu wobec kamer Flock w Massachusetts — dziesiątki gmin rozwiązało lub zawiesiło umowy z powodu obaw o prywatność, imigrację i masową inwigilację; funkcjonariuszy w kilku społecznościach oskarżano o wykorzystywanie danych do śledzenia partnerów lub znajomych.

Źródło: Boston Herald
Otwórz w aplikacji →
Świat

🚀 Teleskop Nancy Grace Roman ma paliwa na 22 lata — dwa razy więcej, niż zakładała NASA

Teleskop Nancy Grace Roman został wystrzelony z Cape Canaveral 30 sierpnia i zmierza do punktu Lagrange'a L2, gdzie będzie badać ciemną energię i poszukiwać egzoplanet. Główną misję planowano pierwotnie na pięć lat z możliwością przedłużenia o kolejne pięć, co dawało perspektywę pracy do około 2038 roku. Na etapie projektowania zbiorniki paliwa obliczono dla statku o maksymalnej masie 9800 kg, tymczasem gotowy teleskop ważył 8065 kg, co pozwoliło napełnić je w całości, a nie tylko ilością paliwa na 10-letnią misję. Dodatkowe paliwo załadowane przed startem dawało już zasoby na co najmniej 14 lat. W ciągu doby po starcie teleskop wykonał trzyminutowe uruchomienie silnika, które skierowało go na kurs do L2 z dokładnością 99 proc. i zużyło 18 kg paliwa — mniej niż 10 proc. z 200 kg przewidzianych na ten manewr. Według Alison Rao, kierowniczki systemów napędowych Roman w Centrum Lotów Kosmicznych NASA im. Goddarda, masa statku zmienia się w procesie projektowania i montażu, a niższa od przewidywanej umożliwiła załadowanie większej ilości paliwa. Oszczędność może dodać około czterech lat do potencjalnego okresu pracy, a precyzyjna pierwsza korekta powinna również zmniejszyć zużycie paliwa podczas drugiego manewru zaplanowanego na początek grudnia. Po dotarciu na orbitę w pobliżu L2 aparat będzie wykonywać niewielkie korekty położenia co 28 dni, co pozwoli prowadzić obserwacje naukowe co najmniej do 2048 roku, jeśli praca przebiegnie bez awarii.

Źródło: UA.NEWS
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇺🇸 Senat USA odrzucił kluczową ustawę o kryptowalutach; to porażka branży, która wydała rekordowe sumy na lobbing

Senat USA odrzucił ustawę Digital Asset Market Clarity Act, która miała stworzyć pierwsze kompleksowe federalne ramy regulacyjne dla rynku aktywów cyfrowych. W głosowaniu we wtorek ustawa uzyskała 50 głosów za przy 49 przeciw, ale do rozpoczęcia debaty potrzebne było 60 głosów. Przeciw było czterech republikańskich senatorów: Jerry Moran, Rand Paul, Josh Hawley i Thom Tillis, którzy dołączyli do wszystkich demokratów. Tillis zmienił głos z „za” na „przeciw” w ramach zabiegu proceduralnego, co zachowuje możliwość ponownego wniesienia ustawy pod obrady. Przeszkodą były m.in. gwarancje dotyczące rozległych interesów kryptowalutowych prezydenta Donalda Trumpa, który zarobił ponad 1,4 mld dolarów na rodzinnych przedsięwzięciach krypto i nazywał siebie „prezydentem krypto”. Demokratka Elizabeth Warren, wiceszefowa Komisji Bankowej Senatu, ostrzegała przed „ogromnym ryzykiem dla rodzin, bezpieczeństwa narodowego i gospodarki” oraz zarzucała, że ustawa wzmocni możliwości zarobkowe Trumpa. Banki społecznościowe sprzeciwiały się przepisom zezwalającym na nagrody od stablecoinów, obawiając się odpływu depozytów. Branża krypto wydała setki milionów dolarów na kampanię lobbingową na rzecz ustawy. Kongres opuszcza Waszyngton przed listopadowymi wyborami, co odsuwa temat na później, a luki regulacyjne będą musiały zapełnić SEC i CFTC.

Wpływ na rynek: ↓ Bitcoin, ↓ Ethereum, ↑ USD — brak federalnych ram regulacyjnych utrudnia instytucjonalizację krypto, inwestorzy uciekają w bezpieczne aktywa
Źródło: Al Jazeera
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇨🇦 Carney zaprezentował w Toronto ponad 160 projektów wartych 1 bln CAD

Po spotkaniu z ponad 100 globalnymi inwestorami zarządzającymi aktywami o wartości ponad 72 bln USD premier Mark Carney zaprezentował w Toronto ponad 160 projektów o łącznej wartości 1 bln CAD (720 mld USD), które mają zmniejszyć zależność gospodarczą Kanady od USA. Ottawa wprowadzi nowe zachęty podatkowe, w tym „mega odliczenie”, skróci proces zatwierdzania dużych inwestycji do jednego roku oraz umożliwi prywatne inwestycje w lotniskach w Toronto, Vancouver, Montreal i Calgary przy zachowaniu własności gruntów przez rząd federalny. Związki zawodowe krytykują ten pomysł, twierdząc, że zaszkodzi on pracownikom i pasażerom. W poniedziałek Carney spotkał się m.in. z Larrym Finkiem z BlackRock i Jonem Grayem z Blackstone. Kanada dąży do dywersyfikacji gospodarczej i zacieśnienia współpracy z UE, Azją i Bliskim Wschodem.

Źródło: BBC
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Dario Amodei wystąpił na konferencji Dreamforce firmy Salesforce, by omówić biznesowy potencjał sztucznej inteligencji — kilka dni po ostrzeżeniu przed egzystencjalnym ryzykiem tej technologii.

Podczas wtorkowego wystąpienia otwierającego konferencję Dreamforce, zorganizowaną przez Salesforce, Dario Amodei powtórzył swoje stanowisko o potrzebie spowolnienia tempa rozwoju sztucznej inteligencji. Kilka minut później na tej samej scenie, przed 12 tysiącami uczestników, CEO Nvidii Jensen Huang wezwał do rozwijania AI na pełnej prędkości — co zamieniło keynote w publiczną wymianę zdań między dwoma obozami branży. Amodei argumentował za spowolnieniem już 12 września, publikując w internecie 3800-słowny list otwarty z planem rozłożenia rozwoju AI w czasie. Część jego postulatów poparli inni liderzy sektora, w tym Sam Altman i Elon Musk. Spór dotyczy przede wszystkim tempa wdrażania kolejnych modeli i skali inwestycji w moce obliczeniowe. Amodei ostrzegał wcześniej przed egzystencjalnym ryzykiem związanym z rozwojem tej technologii. Huang reprezentuje podejście przeciwne — maksymalnego przyspieszenia prac nad AI.

Wpływ na rynek: ↑ Nvidia, ↓ Anthropic (private) — konflikt strategiczny: spowolnienie AI (Amodei) vs. maksymalne przyspieszenie (Huang) zwiększa niepewność wokół inwestycji w rozwój, faworyzując producenta chipów nad startup'ami opowiadającymi się za restrykcjami.
Źródło: ADWEEK
Otwórz w aplikacji →

🇺🇸🇨🇳 Sekretarz skarbu USA Scott Bessent zapowiada weekendowe spotkanie z wicepremierem Chin He Lifengiem

Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇨🇳 Sekretarz skarbu USA Scott Bessent zapowiada weekendowe spotkanie z wicepremierem Chin He Lifengiem

Sekretarz skarbu USA Scott Bessent poinformował 15 września podczas przesłuchania w Komisji Usług Finansowych Izby Reprezentantów, że w najbliższy weekend spotka się z wicepremierem Chin He Lifengiem. Spotkanie ma odbyć się przed planowanym na 24 września wizytą państwową prezydenta Xi Jinpinga w USA, gdzie ma dojść do rozmów z prezydentem Donaldem Trumpem. Bessent podkreślił, że Waszyngton prowadzi z Pekinem 'bardzo dobre prywatne rozmowy' m.in. na temat finansowych powiązań Chin z Teheranem i współpracy przy zaostrzaniu sankcji wobec krajów wspierających Iran. Rzecznik Departamentu Skarbu nie potwierdził na razie dokładnego miejsca ani daty rozmów. W lipcu obaj politycy odbyli rozmowę telefoniczną, którą chińska agencja Xinhua określiła jako 'szczerą, dogłębną i konstruktywną', ustalając wykorzystanie mechanizmu konsultacji gospodarczo-handlowych do wzmacniania komunikacji i zaufania. W sierpniu Treasury zainicjowało operację 'Economic Outcast' wymierzoną w irański sektor finansowy, nakładając sankcje m.in. na trzy banki, w tym rosyjski VTB, oraz irańskie linie lotnicze; objęto nimi także część niezależnych chińskich rafinerii. Reuters informował niedawno, że Iran omija sankcje naftowe, kupując towary, w tym sprzęt wojskowy, od Chin w ramach transakcji barterowych. Rynki wyczekują potwierdzenia terminu spotkania Trump–Xi, które może przesądzić o dalszym kierunku negocjacji handlowych i polityki sankcyjnej wobec Iranu.

Źródło: The Straits Times
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇺🇸 Sekretarz skarbu USA Scott Bessent: laboratoria AI nie powinny dostawać zwolnień z odpowiedzialności prawnej

Sekretarz skarbu USA Scott Bessent wezwał w czwartek (występując przed Komisją ds. Usług Finansowych Izby Reprezentantów) do nieprzyznawania laboratoriom AI zwolnień z odpowiedzialności prawnej, argumentując, że twórcy modeli powinni odpowiadać za to, co budują i generują. „Jedyną rzeczą, której nie powinniśmy robić, jest danie laboratoriom AI blankietu na odpowiedzialność” — powiedział, dodając, że najlepszym gwarantem bezpieczeństwa jest właśnie odpowiedzialność twórców. Dodał, że resort „nieustannie pracuje nad bezpieczeństwem od czasu premiery modelu Mythos” firmy Anthropic, którego ryzyko cyberbezpieczeństwa skłoniło w kwietniu do spotkania w siedzibie Treasury z udziałem szefa Fed Jerome'a Powella i prezesów banków. Bessent odniósł się też do lipcowego ataku hakerskiego na Hugging Face, po którym administracja konsultowała się z laboratoriami AI i sektorem finansowym; pochwalił „największe banki” za „bardzo dobrą odporność cybernetyczną”. Wypowiedzi padły kilka dni po eseju Dario Amodei z Anthropic, który wezwał firmy AI do spowolnienia rozwoju modeli, proponując m.in. wąskie wyłączenie dla „pewnych rodzajów rozmów o bezpieczeństwie” i dobrowolne standardy. Prezydent Donald Trump odrzucił apele o zwolnienie tempa rozwoju AI, natomiast plany Amodei poparli Sam Altman z OpenAI i Elon Musk z xAI; OpenAI wcześniej poparło ustawę w Illinois ograniczającą odpowiedzialność za szkody wywołane przez AI.

Wpływ na rynek: ↑ Nasdaq 100, ↑ Akcje AI (Nvidia, OpenAI comparable) — presja na regulację zwiększa koszt compliance dla labs, faworyzując duże, dobrze skapitalizowane firmy; ↓ Obligacje korporacyjne małych startup'ów AI — wyższa odpowiedzialność prawna zwiększa ryzyko kredytowe
Źródło: FedScoop
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇺🇸 J.D. Vance: realnym zagrożeniem ze strony AI jest stałe naruszanie prywatności, a nie bunt robotów

Wiceprezydent USA J.D. Vance w wywiadzie dla "The Post" na pokładzie Air Force Two w poniedziałek stwierdził, że realnym zagrożeniem związanym z AI jest stałe, powolne naruszanie prywatności, a nie bunt robotów. Powiedział, że niepokoi go, iż jego telefon może go podsłuchiwać. Zadeklarował, że sprzeciwi się wszelkim działaniom firm AI przypominającym kartel, które mogłyby chronić je przed prawem antymonopolowym. Dodał, że jest "wyjątkowo sceptyczny" wobec firm przychodzących do rządu federalnego z prośbą o regulacje, bo "diabeł tkwi w szczegółach". Odniósł się do ostrzeżenia byłego pracownika Anthropic z zeszłego tygodnia, że technologia stwarza ponad 10-procentowe ryzyko unicestwienia ludzkości do 2030 roku i wymaga jak najszybszego ograniczenia. Vance zapytał retorycznie, czy regulacje mają chronić firmy przed prawem antymonopolowym, co uznał za "naprawdę okropne", i czy mają tworzyć działania kartelowe, co również nie wydaje mu się dobrym pomysłem. Zadeklarował gotowość do współpracy z firmami w celu minimalizowania ryzyka. Odrzucił obawy o AGI niszczące ludzkie życie na wzór "Terminatora" i Skynetu, mówiąc, że nie widzi na to dowodów, i nie wierzy, że roboty zastąpią wszystkie ludzkie miejsca pracy. Wyraził jednak obawy o rosnące nierówności ekonomiczne i przyspieszenie technologii nadzoru. Przypomniał, że poprzednie rewolucje technologiczne przenosiły zasoby w górę, a rewolucja przemysłowa w Europie przyczyniła się do wzrostu nierówności i wzrostu faszyzmu oraz komunizmu. Podsumował, że historia technologii cyfrowej ostatnich 20 lat to połączenie wspaniałych narzędzi z masową inwazją na prywatność. Wcześniej o większy nadzór rządu nad AI apelowali m.in. Dario Amodei z Anthropic, Sam Altman z OpenAI, Demis Hassabis z Google DeepMind i Elon Musk.

Źródło: New York Post
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

📱 Meta planuje jesienią premierę inteligentnych okularów Luna bez kamery

Meta zamierza wprowadzić na rynek w tym roku model inteligentnych okularów bez kamery, wewnętrznie nazwany Luna – poinformował portal The Information, powołując się na osoby znające sprawę. Premiera ma nastąpić jesienią, a wysyłka do klientów planowana jest na październik. Nowy model ma sześć wbudowanych mikrofonów, które pozwolą użytkownikom rozmawiać z chatbotem AI Meta oraz Muse – nowo uruchomionym konsumenckim agentem AI koncernu. Z boku okularów znajdzie się przycisk szybkiego wywołania Meta AI, a głośniki mają być zbliżone do tych z obecnych modeli. Meta może pokazać okulary na dorocznej konferencji deweloperskiej Connect, zaplanowanej na przyszłą środę i czwartek, podał The Information. Firma nie odniosła się od razu do prośby o komentarz. Premiera okularów bez kamery następuje w momencie rosnącej kontroli i krytyki inteligentnych okularów pod kątem możliwości nagrywania, co może być odpowiedzią Meta na obawy regulacyjne i społeczne.

Wpływ na rynek: ↑ META Platforms — rozwój AI agentów (Muse) i nowy segment sprzętowy zmniejsza ryzyko regulacyjne okularów i poszerza ekosystem produktowy
Źródło: KSL.com
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇺🇸🇿🇦 USA wprowadzają nowe ograniczenia wizowe wobec obcokrajowców zamieszanych w dyskryminację rasową Afrykanerów i innych mniejszości w RPA.

Restrykcje wizowe ogłoszone we wtorek przez sekretarza stanu Marco Rubio dotyczą obcokrajowców odpowiedzialnych za wdrażanie przepisów umożliwiających wywłaszczenia gruntów bez odszkodowania, dyskryminację rasową oraz podżeganie do przemocy na tle rasowym wobec Afrykanerów i innych mniejszości w RPA. Podstawą prawną jest sekcja 212(a)(3)(C) ustawy o imigracji i obywatelstwie. Rubio powołał się na rozporządzenie wykonawcze Donalda Trumpa EO 14204 i zarzucił rządowi RPA, że nie rozwiązał zgłaszanych wcześniej zastrzeżeń. Według strony amerykańskiej działania te podważają pokój, stabilność gospodarczą i praworządność. Waszyngton zaostrza w ten sposób politykę wobec Pretorii, co może pogłębić napięcia dyplomatyczne i handlowe między oboma krajami.

Źródło: Punch Newspapers
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇬🇧🇺🇸 Premier Wielkiej Brytanii spotka się po raz pierwszy z Trumpem w przyszłym tygodniu

Do spotkania dojdzie w Nowym Jorku, przy okazji sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Wśród tematów rozmów wymienia się Ukrainę, Bliski Wschód oraz energetykę. Będzie to pierwsze bezpośrednie spotkanie obu polityków. Informację o planach wizyty podał dziennik "The Times".

Źródło: Daily Mirror
Otwórz w aplikacji →

🤖 OpenAI: plany IPO i runda finansowania o wycenie 1,2 bln dolarów

Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Sam Altman: IPO OpenAI ma poczekać co najmniej do 2027 roku

Wycena 1,2 bln dolarów oznaczałaby rekordową rundę dla spółki z sektora AI. Dyrektor generalny Sam Altman w wywiadzie opublikowanym przyznał, że debiut giełdowy w tym roku byłby niewskazany, a IPO ma poczekać co najmniej do 2027 roku. Decyzja opóźnia ujawnienie inwestorom danych finansowych, ładu korporacyjnego i kwestii bezpieczeństwa. Wypowiedź Altmana pojawiła się w szerszym kontekście debaty o bezpieczeństwie AI, obok apelu szefa Anthropic, Dario Amodei, o spowolnienie tempa rozwoju modeli granicznych i wzmocnienie niezależnej oceny. Opóźnienie IPO daje OpenAI większą elastyczność w zmianach produktowych i kontrolach bezpieczeństwa, bez presji kwartalnych wyników, ale odwleka pełną transparentność finansową. Spółka potrzebuje bardzo dużych nakładów na infrastrukturę obliczeniową, badania i rozwój produktów.

Wpływ na rynek: ↑ Nvidia, ↑ ASML, ↓ Obligacje korporacyjne AI — opóźnienie IPO do 2027 r. wydłuża okres zapotrzebowania na masywne nakłady kapitałowe na infrastrukturę obliczeniową, wspomagając dostawców chipów i sprzętu, ale zwiększając ryzyko zadłużenia spółki.
Źródło: Lapaas Voice
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 OpenAI rozważa rundę finansowania o wycenie 1,2 bln dolarów przed IPO

OpenAI Group PBC prowadzi wstępne rozmowy z inwestorami na temat kolejnej prywatnej rundy finansowania, która mogłaby wycenić spółkę na około 1,2 bln dolarów. Rozmowy mają charakter wstępny i poprzedzają planowane pierwsze publiczne ofertowanie akcji (IPO). Taka wycena stawiałaby OpenAI w gronie najwyżej wycenianych podmiotów technologicznych na świecie i podkreśla ogromne oczekiwania inwestorów wobec komercjalizacji generatywnej sztucznej inteligencji. Ewentualna runda zasiliłaby spółkę w kapitał na dalszy rozwój modeli i infrastruktury obliczeniowej przed debiutem giełdowym. Szczegóły dotyczące kwoty pozyskanego kapitału, terminu rundy oraz harmonogramu IPO nie zostały na razie ujawnione.

Wpływ na rynek: ↑ Nasdaq 100, ↑ Magnificent Seven — oczekiwania wzrostu wartości firm AI i technologicznych przed potencjalnym IPO OpenAI
Źródło: Breakingthenews.net
Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🇮🇷 Na wyspie Geszm w Iranie słychać było kilka eksplozji

Irańska agencja IRNA, powołując się na lokalne źródła, poinformowała o kilku eksplozjach na wyspie Geszm w Iranie. Wyspa leży w cieśninie Ormuz, kluczowym szlaku żeglugowym, przez który przepływa około 20 proc. światowego handlu ropą naftową. Geszm jest też istotnym ośrodkiem przemysłu naftowego, gazowego i petrochemicznego oraz strefą wolnocłową. Przyczyna i skutki eksplozji nie zostały na razie podane. To kolejny incydent w regionie Zatoki Perskiej, gdzie napięcia geopolityczne regularnie przekładają się na wyceny ropy i ryzyko zakłóceń dostaw.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Ropa WTI, ↓ Obligacje skarbowe USA — eksplozje w kluczowym węźle transportu ropy (Geszm w cieśninie Ormuz) zwiększają ryzyko zakłóceń dostaw, napędzając ceny ropy, jednocześnie niepewność geopolityczna wspiera popyt na papiery skarbowe
Źródło: Forex Factory
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🔬🇺🇸 Huang dołącza do państwowej kolacji USA z Xi w Waszyngtonie

Po poniedziałkowej rozmowie telefonicznej z Trumpem Jensen Huang, CEO Nvidii, weźmie udział w państwowej kolacji organizowanej przez prezydenta USA Donalda Trumpa dla prezydenta Chin Xi Jinpinga. Wydarzenie odbędzie się w przyszłym tygodniu w Waszyngtonie i towarzyszy kluczowym rozmowom Trumpa z Xi. Udział szefa największego producenta chipów AI podkreśla przenikanie się technologii i polityki w momencie rosnących obaw opinii publicznej o rozwój sztucznej inteligencji. Obecność przedstawiciela Nvidii w takim gronie może sygnalizować próbę złagodzenia napięć wokół eksportu zaawansowanych układów AI do Chin.

Wpływ na rynek: ↑ Nvidia, ↓ Półprzewodniki chińskie (np. SMIC) — złagodzenie napięć handlowych USA-Chiny może ułatwić eksport zaawansowanych chipów AI do Chin, wzmacniając Nvidię kosztem lokalnych konkurentów
Źródło: Devdiscourse
Otwórz w aplikacji →