Moody's obniżył długoterminowy rating Polski z poziomu A2 na A3, co jest najniższą oceną od 2002 r. Agencja zrównała się tym samym z Fitch i Standard & Poor's, które od dawna oceniały polskie finanse o jeden poziom niżej. Perspektywa ratingu pozostaje stabilna, co oznacza, że w najbliższych 12–18 miesiącach Moody's nie oczekuje dalszych zmian. Analityk Piotr Kuczyński zwraca uwagę, że rząd znalazł się między młotem a kowadłem – poprawa finansów wymagałaby cięć wydatków lub podwyżki podatków, a cięcia w transferach socjalnych grożą oddaniem władzy w 2027 r. Kuczyński wskazuje też, że nietypowe zachowanie pary EUR/PLN w ostatnim tygodniu – wzrost do poziomu z listopada 2024 r. – mogło sugerować, że rynek wyprzedzał tę decyzję.
Wpływ na rynek: ↓ PLN (EUR/PLN, USD/PLN), ↑ rentowność obligacji skarbowych Polski, ↓ WIG20
Głosowanie do parlamentów Berlina i Meklemburgii-Pomorza Przedniego rozpoczęło się po niedawnej porażce CDU w Saksonii-Anhalcie, co osłabiło pozycję Friedricha Merza na szczeblu federalnym. Wyniki tych wyborów mogą mieć poważne konsekwencje dla koalicji rządzącej i realnie zagrozić jego urzędowi kanclerza. To drugi w krótkim czasie test poparcia dla chadecji, która traci grunt m.in. na rzecz AfD. Ewentualne dalsze straty CDU nasilą spekulacje o zmianach personalnych w rządzie i zwiększą niestabilność polityczną w Berlinie.
Atak przeprowadzono w rejonie Moskwy w godzinach 3:00–5:00 czasu lokalnego. Według gubernatora Andrieja Worobiowa rosyjska obrona przeciwlotnicza zestrzeliła 249 dronów nad 17 dystryktami. W miejscowości Sofyino dron uderzył w budynek mieszkalny, zabijając kobietę i raniąc pięć osób, w tym dwoje dzieci. W Ramenskoje spadające szczątki drona wywołały pożar dachu 21-piętrowego budynku, co zmusiło do ewakuacji około 400 osób. W innym dystrykcie zginął mężczyzna, gdy dron trafił w prywatny dom. Rosyjskie władze lotnicze czasowo wstrzymały operacje na lotniskach Domodiedowo i Żukowski pod Moskwą ze względu na bezpieczeństwo lotów, a także odnotowano ograniczenia na lotnisku w Saratowie. Wcześniej Ministerstwo Obrony Rosji podało, że między 8:00 a 20:00 czasu lokalnego 19 września przechwycono i zniszczono 288 ukraińskich dronów nad wieloma regionami, w tym nad obwodem moskiewskim, okupowanym Krymem i Morzem Czarnym. Atak miał miejsce w trakcie drugiego dnia trzydniowych wyborów do Dumy Państwowej, pierwszych wyborów parlamentarnych w Rosji od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku.
Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Gaz TTF, ↑ Złoto, ↓ Indeksy rosyjskie (MOEX)
Do ataku doszło w noc wyborów parlamentarnych w Rosji. Celem był kluczowy dla zaopatrzenia Moskwy zakład w dzielnicy Kapotnia, położony zaledwie 15 km od Kremla. Rafineria ma zdolność przerobu około 12 mln ton ropy naftowej rocznie, a po uderzeniu widoczny był duży pożar. Obiekt był już poważnie atakowany 16 i 18 czerwca, a do sierpnia pracował na około jednej trzeciej mocy. Atak nastąpił kilka dni po tym, jak Donald Trump ogłosił rozejm energetyczny między Rosją i Ukrainą.
Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Marże rafineryjne, ↑ Gaz ziemny TTF
W nocy z 19 na 20 września doszło do ataku dronów na Moskwę i obwód moskiewski. W wyniku uderzenia wybuchł duży pożar w rafinerii ropy naftowej w rejonie Kapotnya, a wstępne oceny wskazują, że trafiona mogła zostać instalacja ELOU-AVT-6. Zakład ten należy do największych rosyjskich rafinerii — jego moce przerobowe wynoszą około 11 mln ton ropy rocznie. Rafineria zaspokaja około 40 proc. zapotrzebowania Moskwy na paliwa oraz około 70 proc. popytu regionu moskiewskiego na benzynę i paliwo lotnicze. Według kanałów monitorujących w Telegramie krążyły zdjęcia i nagrania pokazujące duży pożar. Ogień wybuchł także na terenie technoparku logistycznego Sofyino. Rozmiar zniszczeń nie jest jeszcze znany.
Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Marże rafineryjne, ↑ Ceny paliw w Rosji, ↓ Rosnieft
Drony uderzyły w nocy z soboty na niedzielę w rafinerię w dzielnicy Kapotnia w obwodzie moskiewskim, około 15 km od Kremla, wywołując pożar — w sieci pojawiły się nagrania i zdjęcia z czarnymi słupami dymu nad obiektem. W wyniku ataku zginęły dwie osoby; mer Moskwy Siergiej Sobianin przekazał agencji TASS, że nad stolicę i obwód moskiewski nadleciało 1,6 tys. dronów, a gubernator Andriej Worobjow poinformował o zestrzeleniu lub unieszkodliwieniu 249. Do podobnych uderzeń na tę rafinerię dochodziło już w ostatnich miesiącach. Atak nastąpił w dniu głównego głosowania w wyborach parlamentarnych w Rosji — pierwszych wyborach do Dumy Państwowej od inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r. W poniedziałek Donald Trump ogłaszał, że Ukraina i Rosja zgodziły się wstrzymać ataki na obiekty infrastruktury energetycznej, a we wtorek rosyjskie siły uderzyły w stację benzynową i magazyny w Kijowie.
Wpływ na rynek: ↑ Ceny ropy Brent, ↑ marże rafineryjne, ↑ ryzyko geopolityczne, ↑ zmienność na rynku surowców
To już drugie w ciągu jednego dnia udane użycie nowego ukraińskiego drona przechwytującego przez Służbę Bezpieczeństwa Ukrainy. Oficerowie kontrwywiadu wojskowego SBU trafili rosyjskiego drona odrzutowego Geran-5. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował o tym po wysłuchaniu raportu naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy Myhajła Drapatego. Jak podkreślił Zełenski, to kolejny pozytywny wynik testów przechwytujących dronów przeciwko odrzutowym Shahedom. Wcześniej prezydent pokazywał już bojowe użycie dronów przechwytujących do zestrzeliwania odrzutowych Shahedów. SBU opracowała i z powodzeniem zastosowała nowy dron przechwytujący.
Tymczasowa prezydent Wenezueli Delcy Rodríguez podpisała w sobotę memorandum o porozumieniu z francuskim koncernem naftowo-gazowym TotalEnergies — podały lokalne media. To kolejna z serii umów zawieranych przez nowy rząd Wenezueli z międzynarodowymi spółkami paliwowymi po obaleniu w styczniu byłego prezydenta Nicolása Maduro przy wsparciu USA. Szczegóły porozumienia, w tym wartość inwestycji i zakres projektów wydobywczych, nie zostały na razie ujawnione. Podpisanie memorandum wpisuje się w starania Caracas o odbudowę krajowego sektora energetycznego, który w ostatnich latach znalazł się w głębokim kryzysie. Wenezuela dysponuje największymi na świecie udokumentowanymi zasobami ropy, przekraczającymi 300 mld baryłek. Produkcja surowca w kraju spadła jednak do poziomu ok. 1 mln baryłek dziennie, wielokrotnie mniej niż w szczytowym okresie. Zaangażowanie zachodnich koncernów jest możliwe dzięki złagodzeniu sankcji i zmianie polityki Waszyngtonu wobec Caracas.
Wpływ na rynek: ↑ Akcje TotalEnergies, ↑ Ropa Brent, ↑ sektor wydobywczy ropy
MSF rozpoczęło w Demokratycznej Republice Konga badanie kliniczne oceniające, czy szczepionka Ervebo — dotychczas dopuszczona i zalecana wyłącznie przeciw wirusowi Ebola (dawniej ebolawirus Zair) — zapewnia ochronę również przed wirusem Bundibugyo, dla którego nie zatwierdzono jak dotąd żadnej szczepionki ani specyficznego leczenia. Badanie prowadzone jest w ośrodku szkoleniowym Światowej Organizacji Zdrowia w Bunia, stolicy prowincji Ituri, i obejmie 20 tys. pracowników ochrony zdrowia i personelu pierwszej linii w prowincjach Ituri i Kiwu Północne, narażonych na podwyższone ryzyko kontaktu z wirusem. Program potrwa od 9 do 12 miesięcy: trzy miesiące przeznaczono na szczepienia, a uczestnicy będą obserwowani przez co najmniej pół roku. DR Konga otrzymała 70 tys. dawek Ervebo z globalnej rezerwy szczepionek na potrzeby badania klinicznego III fazy, a w ubiegłym miesiącu władze kraju rozpoczęły kampanię szczepień medyków i pracowników pierwszej linii. Zastępca dyrektora operacyjnego MSF, epidemiolog Gaigai Manangama, zaznaczył, że Ervebo nie została pierwotnie opracowana pod kątem wirusa Bundibugyo, lecz wstępne dane wskazują na możliwy częściowy poziom ochrony. Według najnowszych danych Ministerstwa Zdrowia DR Konga w obecnym ognisku potwierdzono 7541 przypadków zakażenia, z których 3639 zakończyło się śmiercią; epidemia objęła 62 strefy zdrowotne w siedmiu prowincjach (Haut-Uele, Ituri, Kiwu Północne, Kiwu Południowe, Bas-Uele, Tshopo i Ubangi Południowe). MSF ostrzega, że mimo spadku liczby hospitalizacji i spowolnienia transmisji wirusa nowe przypadki pojawiają się na niewystarczająco przygotowanych obszarach, a w pierwotnych ogniskach nadal nie wdrożono podstawowych środków reagowania.
Firma Remitly oszacowała roczny koszt 14 podstawowych produktów dla niemowląt w pierwszym roku życia, na podstawie cen z lipca 2026 roku. W 38 krajach Europy koszt ten waha się od 2 813 euro w Wielkiej Brytanii do 6 294 euro w Hiszpanii, przy średniej europejskiej wynoszącej 4 727 euro. Po Hiszpanii najdrożej jest w Niderlandach (6 140 euro), Finlandii (6 066 euro), Szwecji (6 025 euro) i Szwajcarii (6 018 euro). W przedziale 5 000–6 000 euro mieszczą się Luksemburg (5 665 euro), Włochy (5 609 euro), Litwa (5 563 euro), Albania (5 532 euro), Serbia (5 509 euro), Czarnogóra (5 500 euro), Portugalia (5 337 euro), Słowacja (5 221 euro), Norwegia (5 079 euro) i Islandia (5 004 euro). Wśród pięciu największych gospodarek Europy najwyższe koszty notuje Hiszpania, a najniższe Wielka Brytania; Niemcy wypadają na 4 701 euro, a Francja na 4 393 euro, czyli blisko średniej europejskiej. Zestawienie z przeciętnymi płacami pokazuje, że w części krajów wyprawka mocno obciąża budżet rodziców.
Zhang Yiming, 43-letni założyciel ByteDance i TikToka, jest obecnie najbogatszym człowiekiem Azji. Jego majątek wzrósł z 13 mld USD w 2019 roku do ponad 105 mld USD. Wzrost fortuny napędzają rozwój sztucznej inteligencji w spółce, sukces TikToka oraz rozwiązanie problemu regulacyjnego w Stanach Zjednoczonych, który wcześniej zagrażał działalności aplikacji na tym rynku. ByteDance pozostaje jedną z najcenniejszych prywatnych firm technologicznych na świecie, a jej pozycja w segmencie AI i mediów społecznościowych umacnia się.
Rozmowy odbędą się w niedzielę w siedzibie JPMorgan na Manhattanie w Nowym Jorku. Stronę amerykańską ma reprezentować sekretarz skarbu, a chińską przedstawiciel władz. Tematyka obejmie bezpieczeństwo AI, handel oraz minerały krytyczne. To próba odbudowy kanałów komunikacji w kluczowych obszarach gospodarczo-technologicznych.
Wpływ na rynek: ↑ Akcje spółek technologicznych, ↑ Akcje producentów minerałów krytycznych, ↓ Niepewność na rynkach azjatyckich
Rynek suplementów diety w Polsce ma rosnąć w kolejnych latach średnio o około 5 proc. rocznie — wynika z raportu PMR Market Experts by Hume's. W 2025 r. suplementy kupowało 75 proc. Polaków, dokładnie tyle samo co rok wcześniej, co wskazuje na stabilizację penetracji rynku. Kluczowym trendem jest zmiana struktury kanałów sprzedaży: odsetek respondentów kupujących suplementy w aptekach stacjonarnych spadł o 5 p.p. rdr, a rośnie znaczenie sprzedaży internetowej, zwłaszcza sklepów prowadzonych bezpośrednio przez producentów. Według komunikatu prasowego rynek będzie rozwijał się nie tylko wartościowo, ale też pod względem sposobów dotarcia do konsumentów — na znaczeniu zyskają wiarygodność marki, jakość komunikacji oraz odpowiadanie na potrzeby związane ze zdrowiem i profilaktyką.
Model o nazwie DAMO RADAR opracowany przez Alibaba DAMO Academy opublikowano w czasopiśmie "Science" na zasadach otwartych wag (open-weight), co pozwala na jego samodzielne wdrożenie i dalsze dostrajanie przez zewnętrzne zespoły. Narzędzie wykrywa 146 zmian patologicznych w 18 narządach jamy brzusznej, osiągając AUC około 0,913 — wynik zbliżony do skuteczności doświadczonych radiologów w badaniach czytelniczych. Zastosowanie obejmuje szeroki zakres schorzeń, w tym nowotwory, co może przyspieszyć triaż i skrócić czas diagnozy w przeciążonych pracowniach radiologii. Otwarta licencja wpisuje się w szerszą rywalizację chińskich i amerykańskich koncernów o pozycję w segmencie medycznej AI, gdzie kluczowa staje się nie tylko jakość modelu, ale i koszt wdrożenia oraz dostępność danych treningowych.
Wpływ na rynek: ↑ Akcje Alibaba (BABA), ↑ Spółki AI medycznej i diagnostyki obrazowej
Według źródeł wywiadowczych cytowanych przez The Telegraph, Władimir Putin ma eskalować wojnę z Ukrainą po weekendowych wyborach do Dumy Państwowej. Eskalacja przybrać ma formę fali poborowej, przyspieszonej mobilizacji oraz zintensyfikowanych uderzeń na Ukrainę i jej sojuszników w Europie. Rosja ponosi już ogromne straty — szacuje się, że zginęło ok. 500 tys. żołnierzy — a wobec patowej sytuacji na froncie Putin wybiera zaostrzenie działań zamiast rozmów pokojowych mediowanych przez USA. Dyrektor CIA John Ratcliffe złożył w zeszłym miesiącu wizytę na Kremlu, by ostrzec Rosję przed atakiem na jakiegokolwiek członka NATO. W Europie narastają obawy o „operacje hybrydowe” Rosji — cyberataki, sabotaż, wojnę informacyjną i presję gospodarczą; po ataku dronów na lotnisko w Lipsku szef MSZ Niemiec Johann Wadephul mówił o szerszym wzorcu rosyjskich działań, a szef MSW Alexander Dobrindt ostrzegał, że Europa jest codziennym celem wojny hybrydowej. Na Ukrainie od dawna przygotowywano się na powołanie dziesiątek tysięcy żołnierzy, sięgając po niepopularną przymusową mobilizację — w 2022 r. w ramach „częściowej mobilizacji” powołano co najmniej 300 tys. osób, część wabiono wysokimi bonusami za podpisanie kontraktu i stanowiskami z dala od linii frontu.
Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Gaz TTF, ↑ Złoto, ↓ Indeksy europejskie
CXMT, chiński producent pamięci z siedzibą w Hefei, poinformował o uruchomieniu masowej produkcji DRAM piątej generacji na platformie litograficznej 11,95 nm. Firma zastosowała poczwórne wzorowanie (quadruple patterning), dzieląc jedną warstwę obwodu na wiele trudniejszych do wyrównania kroków, co pozwoliło zmieścić co najmniej 50% więcej brutto układów na waflu krzemowym niż w poprzedniej generacji. Na nowej platformie zadebiutowały dwa produkty LPDDR5X o pojemności 24 Gb, o 50% większej niż w porównywalnych wcześniejszych układach. Kluczowa pozostaje wydajność produkcyjna — większa liczba kroków technologicznych zwiększa ryzyko błędów, więc realna przewaga kosztowa zależy od liczby dobrych struktur na waflu. Jeśli CXMT utrzyma wysokie uzyski, obniży koszt na bit i stanie się poważniejszym dostawcą LPDDR5X dla smartfonów, dając producentom – zwłaszcza w Chinach – alternatywę wobec Samsung Electronics, SK Hynix i Micron Technology. Nawet regionalna skala dostaw może wywierać presję na ceny kontraktowe na marginesie. Całość wpisuje się w chińskie próby budowy krajowych zamienników przy ograniczeniach eksportowych USA na zaawansowane narzędzia i oprogramowanie do produkcji chipów.
Wpływ na rynek: ↓ Ceny pamięci DRAM/LPDDR5X, ↓ Akcje Samsung Electronics, ↓ Akcje SK Hynix, ↓ Akcje Micron Technology
Rada Fiskalna w opinii wydanej w połowie września oceniła, że ryzyko przekroczenia ustawowego progu 55 proc. PKB w przyszłym roku jest bardzo wysokie. Wiceprzewodniczący Rady Fiskalnej prof. Andrzej Torój wskazywał, że konieczne będą bolesne decyzje, w tym ograniczenie dynamiki wzrostu płac w sektorze publicznym oraz tempa waloryzacji emerytur i rent. Ustawa o finansach publicznych w razie naruszenia limitu automatycznie zamraża pensje w sektorze budżetowym — dotyczy to ponad pół miliona etatów, od służby cywilnej i żołnierzy zawodowych po policjantów, nauczycieli i prokuratorów. Dla porównania w przyszłym roku pensje w budżetówce wzrosną o 3 proc., a inflacja w 2027 r. ma wynieść tyle samo. Waloryzacja emerytur i rent po przekroczeniu progu będzie mogła nastąpić tylko o poziom inflacji, liczonej według wskaźnika aktualnego, a nie prognozowanego — przykładowo przyszłoroczna waloryzacja szacowana na ok. 3,5 proc. zostałaby ograniczona do maksymalnie 3 proc. Ograniczenia będą też rzutować na kolejne waloryzacje, bo każda podwyżka będzie liczona od mniejszej podstawy. Ustawa wymaga ponadto przygotowania budżetu bez deficytu lub ze znacznie ograniczoną różnicą między wydatkami a dochodami. Tomasz Prusek z Fundacji Przyjazny Kraj ocenia, że kryzys fiskalny wymusi ograniczenia w budżetówce i systemie świadczeń społecznych, a skutki cięć obciążą całą obecną klasę polityczną.
Wpływ na rynek: ↓ PLN, ↓ obligacje skarbowe (rentowności ↑), ↑ ryzyko cięć w spółkach zależnych od zamówień publicznych
Saudyjski bank centralny (SAMA) zakończył fazę proof-of-concept i wycofał się z chińskiej platformy płatności transgranicznych mBridge, opartej na cyfrowych walutach banków centralnych (CBDC) i technologii rozproszonego rejestru. SAMA dołączyła do projektu jako obserwator w 2023 r., w czerwcu 2024 r. awansowała do pełnego uczestnictwa, a zakończenie prac eksploracyjnych potwierdziła 13 maja 2025 r. Platforma mBridge, obsługiwana przez banki centralne Chin, Hongkongu, Tajlandii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich, miała do końca 2025 r. przetworzyć transakcje o wartości ok. 55,5 mld dolarów i jest przygotowywana do komercyjnego wdrożenia przez nowy podmiot z siedzibą w Hongkongu. Wcześniej, w październiku 2024 r., z aktywnego udziału w projekcie wycofał się Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), który zainicjował mBridge w 2021 r. Celem platformy było skrócenie czasu rozliczeń transgranicznych z dni do sekund i ograniczenie zależności od sieci bankowości korespondencyjnej oraz systemu SWIFT. Wycofanie się Arabii Saudyjskiej jest odczytywane jako ostrożne dystansowanie się od infrastruktury finansowej omijającej clearing dolara, co może osłabić tempo dedolaryzacji w handlu ropą i wzmocnić pozycję dolara w rozliczeniach surowcowych.
Wpływ na rynek: ↓ mBridge/CBDC cross-border, ↑ USD, ↓ CNY, ↑ obligacje USA
Meta złożyła odwołanie od decyzji Ofcomu o zakwalifikowaniu WhatsAppa i Instagrama do kategorii usług objętych dodatkowymi obowiązkami regulacyjnymi na mocy brytyjskiej ustawy Online Safety Act. Spółka argumentuje, że obowiązki Category 1 nie są zaprojektowane dla prywatnych usług komunikacyjnych typu jeden-do-jednego oraz małych grup. Podobne odwołania złożyły Roblox i Quora, a Meta prowadzi już dwa inne postępowania sądowe w High Court, których rozprawy zaplanowano na październik. Regulacje wchodzą w życie etapami od kwietnia 2025 roku i według oczekiwań nie zostaną w pełni wdrożone do przyszłego roku. Damian Collins, były wiceminister ds. technologii i gospodarki cyfrowej, twierdzi, że Meta celowo stara się opóźnić wdrożenie przepisów, a minister kultury Lisa Nandy wskazuje, że Ofcom działał zbyt wolno w egzekwowaniu prawa. Oliver Griffiths, dyrektor grupy ds. bezpieczeństwa online w Ofcomie, powiedział komisji Izby Lordów, że regulator działa w wysoce sporowym środowisku i jest rozczarowany obecnym postępem. Meta kwestionuje również podstawę naliczania kar sięgających do 10% globalnych przychodów lub 18 mln funtów, zależnie od tego, która kwota jest wyższa, a pełne rozpatrzenie tego sporu ma nastąpić w październiku. Odrębne postępowanie z udziałem Meta, TikToka i X dotyczy zakresu informacji wewnętrznych, jakie platformy muszą przekazywać Ofcomowi w celu monitorowania zgodności i kontroli szkodliwych treści; spółki twierdzą, że część żądań wykracza poza ustawę, a Ofcom podkreśla, że parlament powierzył mu regulację sektora, który przez ponad dwie dekady był w dużej mierze nierozliczalny. Meta zapewnia, że jej sprawy nie mają na celu obalenia samej ustawy, lecz zakwestionowanie interpretacji i wdrożenia konkretnych przepisów przez Ofcom, a TikTok deklaruje zaangażowanie znaczących zasobów w zgodność i opisuje swoje odwołanie jako ograniczone do wąskiej kwestii pozaustawowego programu.
Wpływ na rynek: ↓ Akcje Meta Platforms, ↓ Akcje Roblox, ↑ ryzyko regulacyjne dla sektora social media w Wielkiej Brytanii
OpenAI poinformowało, że jego system AI znalazł rozwiązanie problemu Naviera-Stokesa, jednego z siedmiu problemów milenijnych ogłoszonych przez Instytut Matematyczny Claya w 2000 roku. Za rozwiązanie każdego z nich instytut oferuje milion dolarów, podczas gdy samo poszukiwanie dowodu pochłonęło zasoby obliczeniowe o wartości 15 mln dolarów. OpenAI nie ujawniło nazwy użytego modelu, ale stwierdziło, że był „znacznie bardziej wydajny” od najnowszego GPT-6 Astra. Proces przebiegał dwuetapowo: najpierw tysiąc agentów AI przez 50 godzin szukało osobliwości w pokrewnym problemie Eulera, a następnie 10 tys. agentów zmierzyło się z pełnym zagadnieniem Naviera-Stokesa. Równania te opisują ruch płynów, m.in. powietrza wokół skrzydeł samolotu, a pytanie milenijne dotyczy tego, czy mają uniwersalne zastosowanie, czy w pewnych warunkach generują fizyczne absurdy zwane „blow-ups”. Sukces wywołał debatę o poprawności dowodu, autorstwie oraz o tym, czy systemy AI mogą pośrednio korzystać z niepublikowanych pomysłów badaczy pracujących z chatbotami. W praktyce ustalenie, gdzie modele obliczeniowe tracą dokładność, ma pozwolić projektantom łatać luki w oprogramowaniu i unikać błędów w symulacjach ekstremalnych stanów cieczy w samolotach czy układach hydraulicznych. Terence Tao zaapelował o spowolnienie rozwoju AI w obliczu takich przełomów.
Wpływ na rynek: ↑ Akcje spółek AI i chipów (Nvidia, Microsoft), ↑ sektor obliczeń wysokowydajnościowych, ↓ spółki tradycyjnego oprogramowania symulacyjnego
Według szacunków Congressional Budget Office Stany Zjednoczone zużyły już 50-67 proc. zapasów części pocisków przechwytujących, a ich odtworzenie może potrwać co najmniej pięć lat — nawet przy zwiększeniu produkcji. Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs ostrzegł w wywiadzie dla „The Guardian”, że wiele państw NATO miałoby dziś poważny problem z odpowiedzią na rosyjski atak rakietowy. Jego zdaniem obrona powietrzna, przeciwdronowa i antybalistyczna to jedne z najpoważniejszych wyzwań dla Europy i Sojuszu. Problemem nie jest tylko liczba wyrzutni — systemy wymagają odpowiedniej liczby pocisków przechwytujących, których produkcji nie da się szybko zwiększyć, a ekonomia obrony sprawia, że zestrzeliwanie tanich dronów kosztownymi rakietami szybko wyczerpuje zapasy. Rinkēvičs zaznaczył, że trwają rozmowy o licencjonowaniu produkcji systemów Patriot w Europie i Ukrainie. Odniósł się też do wystąpienia Donalda Tuska, który przekazał w Sejmie, że według ocen wywiadowczych Rosja może planować hybrydowe uderzenia dronami i rakietami na państwa wspierające Ukrainę, w tym Polskę, i próbuje osłabiać wiarygodność art. 5 NATO. Prezydent Łotwy nie uważa obecnie konwencjonalnej inwazji na państwa bałtyckie za najbardziej prawdopodobny scenariusz, wskazując raczej na sabotaż, cyberataki i incydenty z dronami. Podkreślił, że samo zwiększenie budżetów obronnych nie rozwiąże problemu szybko — potrzeba czasu na zwiększenie produkcji, zakupy, szkolenie personelu i budowę infrastruktury, co jest wyzwaniem przy dążeniu do wydatków na obronność na poziomie 5 proc. PKB.
Wpływ na rynek: ↑ Akcje producentów pocisków przechwytujących i systemów obrony powietrznej (RTX, Lockheed Martin, MBDA), ↑ wydatki na obronność w Europie, ↑ spółki zbrojeniowe z GPW
Pierwsza eskorta militarna USA przez Cieśninę Ormuz objęła już 1 mld baryłek ropy, co nastąpiło po doniesieniach o eksplozji w pobliżu tego przesmyku. Według irańskich doniesień Teheran utrzymuje, że cieśnina została zamknięta, a regionalne negocjacje w sprawie uzgodnionych szlaków żeglugowych zakończyły się fiaskiem. Eskorta sugeruje gotowość USA do zapewnienia swobody żeglugi w obliczu rosnącego napięcia w regionie Zatoki Perskiej. Cieśnina Ormuz to kluczowy punkt tranzytowy, przez który przepływa około jednej piątej światowego wydobycia ropy naftowej, w tym większość eksportu z Arabii Saudyjskiej, Iraku, Kuwejtu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Ropa WTI, ↑ Indeksy spółek naftowych, ↑ Złoto
Porozumienie ma zostać podpisane w przyszłym tygodniu w Nowym Jorku, przy okazji Zgromadzenia Ogólnego ONZ – poinformowała w piątek późnym wieczorem czasu duńskiego kancelaria premiera Danii, co ma doprecyzować wcześniejsze ustalenia o amerykańskim nadzorze nad wymogami bezpieczeństwa na wyspie. Według Donalda Trumpa umowa daje Stanom Zjednoczonym „stałą kontrolę nad bezpieczeństwem i wszystkimi innymi potrzebami na Grenlandii”, a żaden z przeciwników USA nie będzie mógł posiadać tam bazy, obecności wojskowej ani inwestować bez zgody Waszyngtonu; Amerykanie mają natychmiast rozpocząć prace nad dużą obecnością wojskową na wyspie. Szczegóły porozumienia nie zostały ujawnione, a interpretacja Trumpa nie została potwierdzona ani przez Danię, ani przez Grenlandię. Kancelaria premii Danii podkreśla, że umowa „wzmocni bezpieczeństwo w Arktyce i regionie północnoatlantyckim”, a premier Mette Frederiksen mówiła o „perspektywie dobrego porozumienia” dla Grenlandii, Królestwa Danii i USA. Przewodniczący Parlamentu Grenlandii Jens-Frederik Nielsen oświadczył, że dokument uznaje interesy Grenlandii i jej rolę we współpracy międzynarodowej; Grenlandia pozostaje częścią Królestwa Danii, a Kopenhaga zapewnia, że jej suwerenność nie jest zagrożona.
Tesla powiększyła flotę robotaxi w Austin w Teksasie o dziewięć pojazdów Cybercab, co daje łącznie 58 egzemplarzy. To część stopniowego wdrażania autonomicznej usługi przewozowej, która ma być kluczowa dla modelu transport-as-a-service (TaaS) koncernu. Inwestorzy wciąż jednak muszą uzbroić się w cierpliwość, bo skalowanie zależy od walidacji i wydania oprogramowania full self-driving (FSD) w wersji 15 – prezes Elon Musk spodziewa się tego pod koniec roku lub na początku przyszłego. Drugim warunkiem jest rama regulacyjna: dzień po prezentacji Cybercaba NHTSA wszczęła kontrolę (Audit Query AQ26002) dotyczącą autoryzacji pojazdu, z 21 pytaniami, na które Tesla ma odpowiedzieć pod przysięgą do 30 września 2026 roku. Największe wątpliwości budzi zgodność z normami FMVSS 135 (hamulce nożne) i FMVSS 111 (lusterka – wewnętrzne i boczne), których Cybercab – pozbawiony pedału hamulca i lusterek – formalnie nie spełnia. W przeciwieństwie do UE w USA producenci sami certyfikują pojazdy, a NHTSA weryfikuje później, czy zrobili to rzetelnie.
Wpływ na rynek: ↑ Akcje Tesli (TSLA), ↓ Akcje Waymo/Alphabet (GOOGL), ↓ Akcje Zoox/Amazon (AMZN)
Elon Musk przekazał, że sobotnie użycie platformy X osiągnęło najwyższy poziom w historii serwisu. Spółka nie publikuje oficjalnych danych o liczbie aktywnych użytkowników, więc komunikaty właściciela są głównym źródłem informacji o skali zainteresowania platformą. W przeszłości Musk wielokrotnie ogłaszał rekordowe wskaźniki zaangażowania, m.in. po dużych wydarzeniach medialnych i politycznych, co bywało krytykowane przez analityków jako niemiarodajne wobec braku audytowanych metryk. X pozostaje prywatną spółką po przejęciu Twittera za ok. 44 mld dol., a jej wyniki nie są raportowane na bieżąco — dla inwestorów kluczowe są więc przede wszystkim dane reklamowe i przychodowe, nie deklaracje o ruchu.
Donald Trump skrócił weekendowy pobyt w Camp David i wrócił do Białego Domu po tym, jak zakazał CNN, MS NOW i Politico wstępu do swojej siedziby ze skutkiem natychmiastowym. Biały Dom nie podał oficjalnego powodu tej decyzji, ale pojawiają się spekulacje, że może ona mieć związek ze wzrostem napięcia na Bliskim Wschodzie. W tle pozostają doniesienia o przygotowaniach USA do dużej operacji wojskowej przeciwko Hutim w Jemenie, będącej odpowiedzią na ataki na Arabię Saudyjską oraz rosnącą kontrolę nad cieśniną Bab el-Mandeb. Bab el-Mandeb to kluczowy punkt na morskiej trasie handlowej prowadzącej z Azji do Europy przez Kanał Sueski. Ograniczenie żeglugi w tym rejonie może wpływać na koszty transportu i ceny ropy naftowej.
Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ złoto, ↑ fracht morski, ↓ akcje spółek żeglugowych
Zwiedzający mogą od teraz wejść na piętro budynku, które przez ponad sto lat było zamknięte dla publiczności — po raz pierwszy od powstania kamienicy. Odzyskana przestrzeń nie pełni jednak funkcji wyłącznie muzealnej: została przeznaczona do wynajęcia, a jej wystrój określany jest jako zachwycający. To kolejny etap komercjalizacji obiektu wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, przyciągającego rocznie miliony turystów i od lat mocno eksploatowanego komercyjnie — w tym przez masowe pokazy mappingowe na fasadzie. Casa Batlló to modernistyczny dom z lat 1904–1906, jeden z kluczowych projektów Antoniego Gaudíego w Barcelonie, położony przy Passeig de Gràcia.
Jak wynika z danych platformy Vercel AI Gateway, udział modeli o otwartych wagach w wolumenie przetwarzanych tokenów wzrósł z 11% w kwietniu do 56% w sierpniu 2026 roku — to pięciokrotny skok w cztery miesiące i pierwszy moment, w którym modele otwarte prześcignęły zamknięte pod tym względem. 22 sierpnia udział ten sięgnął ok. 62%, a nowsze dane leaderboardu wskazują nawet 78,4%. Przeciętna cena za token spadła w samym sierpniu o 23,2% — trzeci z rzędu miesięczny spadek — a w ciągu pięciu miesięcy o ponad 50%; modele open-weight obsługują wolumeny przy koszcie ok. jednej siódmej ceny czołowych modeli zamkniętych. Wiodącą rolę odgrywa DeepSeek, regularnie zajmujący pierwsze lub drugie miejsce z udziałem ok. 25% lub więcej tokenów, podczas gdy Google ma ok. 11%. Mimo to na przychodach wciąż zarabiają modele zamknięte: Anthropic, twórca Claude'a, odpowiada za 61-65% całkowitych wydatków w bramie, choć generuje jedynie ok. 30% tokenów — jego modele są wyceniane nawet 4,4 razy powyżej średniej ceny tokena, co tworzy wzorzec "sztangi": masowa tania inferencja po jednej stronie i premium za wysokiej stawki zadania po drugiej.
Wpływ na rynek: ↑ Akcje dostawców infrastruktury AI (Vercel, chmura), ↓ Presja na marże zamkniętych modeli (Anthropic), ↑ Spółki chińskich laboratoriów AI (DeepSeek, Moonshot, Z.ai)
Komunikat opublikowany na stronie ambasady USA w Bahrajnie wskazuje, że sytuacja bezpieczeństwa w regionie pozostaje skomplikowana, a ryzyko nieprzewidzianej eskalacji jest realne. Ostrzeżenie dotyczy nie tylko Bahrajnu, ale także innych państw Bliskiego Wschodu. Amerykanie są proszeni o poważne rozważenie konieczności podróży do lub przez ten region. Tło: napięcia na Bliskim Wschodzie utrzymują się od dłuższego czasu, co przekłada się na podwyższone ryzyko dla podróżnych i obywateli USA przebywających w regionie.
Rekordowa cena oleju napędowego podskoczyła do 6,48 USD za galon, przebijając poprzedni szczyt 6,285 USD, a diesel drożeje pod wpływem wojny w Iranie i konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, które zakłóciły światowe dostawy paliw. Analitycy podkreślają, że olej napędowy jest kluczowy dla amerykańskiej logistyki, bo napędza ciężarówki i koleje przewożące większość dóbr, więc wzrost cen transportu pogłębia presję inflacyjną i przekłada się na ceny żywności oraz artykułów codziennego użytku. Rosja zaostrzyła kontrole eksportowe produktów rafinowanych, a ataki na ukraińskie rafinerie i kontrataki Ukrainy na rosyjskie zakłady wywołały niedobory, co skłoniło Moskwę do zakazania eksportu oleju napędowego do października. Donald Trump wezwał Wołodymyra Zełenskiego do wstrzymania ataków na rosyjskie rafinerie, argumentując, że szkodzą one światu, a Mark Finley z Baker Institute na Rice University nazwał olej napędowy „cichym partnerem” przenikającym całą gospodarkę. W piątek średnia cena diesla wyniosła 6,44 USD za galon po wzroście o 5 centów i była o 71% wyższa niż przed atakiem USA i Izraela na Iran 28 lutego.
Wpływ na rynek: ↑ Ceny paliw i koszty transportu, ↑ Inflacja w USA, ↓ Marże spółek transportowych i rolniczych, ↑ Notowania ropy naftowej
Nowe rozporządzenie wykonawcze Donalda Trumpa nakazuje Departamentowi Pracy, Departamentowi Bezpieczeństwa Krajowego i Departamentowi Stanu uwzględniać niedawne lub planowane zwolnienia amerykańskich pracowników przy rozpatrywaniu wniosków o wizy H-1B. Zwolnienia stają się jednym z czynników branych pod uwagę na każdym etapie procesu: od wniosku o warunki pracy (LCA), przez petycję wizową i samo przetwarzanie wizy, po wjazd na terytorium USA. Rozporządzenie nie odbiera automatycznie prawa do sponsorowania wiz po zwolnieniach — agencje mają jednak badać, czy pracodawca bezpośrednio lub pośrednio zwalniał Amerykanów w ciągu ostatniego roku albo planuje redukcje godzące w zatrudnienie podobnie usytuowanych obywateli USA. W ciągu 30 dni od rozporządzenia z 18 września Wydział Wynagrodzeń i Godzin Departamentu Pracy ma zacząć weryfikować dane dotyczące wcześniej złożonych wniosków LCA, co oznacza kontrolę także starszych zgłoszeń, a nie tylko nowych aplikacji. Istniejące przepisy już zakazywały wypierania amerykańskich pracowników przez pracodawców zależnych od H-1B, nowe rozporządzenie rozszerza jednak ocenę zwolnień. W tle pozostaje przedłużenie przez Trumpa opłaty 100 tys. dolarów za wizę H-1B na kolejne 12 miesięcy; największym beneficjentem programu są obywatele Indii, odpowiadający za ok. 71 proc. wszystkich wiz H-1B.
Wpływ na rynek: ↓ Akcje spółek technologicznych zależnych od H-1B (sektor IT w USA), ↓ INR, ↑ koszty pracy w firmach outsourcingowych
Wojna USA z Iranem trwa już ponad pół roku, a Teheran nie skapitulował i pozostaje u władzy. Konflikt rozszerzył się na kolejne państwa Bliskiego Wschodu, w tym działania Huti w Jemenie, oraz na szlaki transportowe — napięcie wokół cieśniny Ormuz, kluczowego punktu transportu ropy, utrzymuje wysokie ceny surowca i przekłada się na koszty transportu, produkcji i ceny produktów na całym świecie. Trump przez lata przedstawiał się jako polityk kończący wojny i potrafiący negocjować z przywódcami, z którymi inni nie rozmawiają, a teraz staje przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ z wojną rosyjsko-ukraińską w tle i trwającym konfliktem z Iranem. Jego wystąpienie ma przekonywać, że Iran nie może posiadać broni jądrowej. Konsekwencje utrzymującego się konfliktu odczuwa cały region, a droższa energia wpływa na politykę wewnętrzną USA.
Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Ropa WTI, ↑ Złoto, ↓ Akcje spółek lotniczych
Senate Bill 1354, podpisany w sobotę 19 września, zabrania personelowi wojskowemu z innych stanów, terytoriów oraz Dystryktu Kolumbii wjazdu do Kalifornii w celu pełnienia obowiązków wojskowych lub funkcji organów ścigania bez zgody gubernatora. Newsom argumentuje, że Gwardia Narodowa ma służyć ludziom, a nie ich zastraszać. Decyzja jest odpowiedzią na obawy, że administracja Donalda Trumpa może rozmieścić wojska przy lokalach wyborczych podczas listopadowych wyborów do Kongresu. W poniedziałek stany kontrolowane przez Demokratów ogłosiły projekt „New Battlefield Project”, który ma rekrutować 10 tys. wolontariuszy do pilnowania lokali wyborczych w całym kraju. W czerwcu 2025 r. Trump wysłał 2 tys. żołnierzy Gwardii Narodowej do Los Angeles po protestach przeciw zaostrzeniu polityki imigracyjnej; w grudniu federalny sędzia zablokował tę decyzję i nakazał zwrócenie kontroli nad żołnierzami gubernatorowi Newsomowi.
Kontrakty na Polymarket wyceniają scenariusz spadku bitcoina poniżej 65 000 USD jako bardziej prawdopodobny niż powrót do poziomu 100 000 USD do końca roku — to zmiana oczekiwań rynkowych po przebiciu przez kryptowalutę poziomu 80 000 USD. W momencie publikacji danych bitcoin handlował w okolicach 81 280 USD, notując około 3,9% wzrostu w ciągu doby przy 24-godzinnym wolumenie sięgającym 17,87 mld USD. Matthew Sigel z VanEck przekonywał w CNBC, że bitcoin może osiągnąć 100 000 USD dopiero w przyszłym roku, wskazując na obawy fiskalne i zakupy instytucjonalne, a także na skup obligacji skarbowych, który miał wywołać krótkie pokrycie. Sigel ocenił, że rządy są „nadmiernie zadłużone”, a decydenci prawdopodobnie nie rozwiążą problemów fiskalnych, co w razie poprawy płynności mogłoby dodatkowo napędzać bitcoina. Nieudana próba przeforsowania ustawy Clarity Act w amerykańskim Senacie z początku tygodnia towarzyszyła obawom o podwyżki stóp.
Wpływ na rynek: ↓ BTC, ↓ Polymarket kontrakty na BTC poniżej 65 tys
Rząd przyjął projekt nowelizacji kodeksu drogowego, który przewiduje, że kierowca wjeżdżający na przejazd kolejowy mimo zakazu natychmiast traci prawo jazdy na co najmniej trzy miesiące. Projekt jest odpowiedzią na tragiczne wypadki na przejazdach kolejowych. W egzekwowaniu kar ma pomóc automatyczny system monitoringu oparty na kamerach zainstalowanych na przejazdach, co pozwoli na automatyczne wyciąganie konsekwencji wobec sprawców. Rozważane są także zmiany w sygnalizacji świetlnej, aby kierowcy nie odczytywali błędnie sygnałów. Równolegle planowana jest budowa bezkolizyjnych skrzyżowań dróg z torami, co ma zmniejszyć liczbę niebezpiecznych przejazdów.
Koszty frachtu ropy naftowej wzrosły o 258% w ciągu dwóch miesięcy, do 23,59 USD za baryłkę, a stawki czarteru supertankowców po raz pierwszy przekroczyły 1 mln USD dziennie — konkretne stawki sięgają 1,035 mln USD i więcej. Szczytowym przypadkiem był pojedynczy rejs VLCC (ok. 2 mln baryłek) z Zatoki Meksykańskiej do Chin, który osiągnął rekordowe 44,8 mln USD, czyli ok. 22,40 USD na baryłkę ładunku. Benchmarkowa trasa Zatoka Perska–Chiny kosztuje obecnie ok. 24 USD za baryłkę, a długodystansowe dostawy z Houston do Azji wiążą się z premią 26 USD. Koszty frachtu odpowiadają już nawet za 25% ceny dostarczonej ropy.
Głównym powodem jest eskalacja konfliktu USA–Iran, która nasiliła się pod koniec lutego 2026 roku i zamieniła Cieśninę Ormuz w strefę ryzyka — armatorzy wyceniają to w stawkach. Analitycy wskazują trzy nakładające się czynniki: premie za ryzyko wojenne wymagane przez ubezpieczycieli, kurcząca się pula tankowców skłonnych pływać w pobliżu Ormuz oraz masowe przekierowanie ładunków z tradycyjnych szlaków. Problem pogłębiło zamknięcie saudyjskiego rurociągu Wschód–Zachód, który historycznie omijał Zatokę Perską.
Presję odczuwają też drugorzędne wąskie gardła: aukcyjne sloty na priorytetowy tranzyt Kanału Panamskiego sięgnęły rekordowych 5,3 mln USD, a dopłaty Kanału Sueskiego również wzrosły. Cytowany na forum we wrześniu 2026 roku Saad Rahim, główny ekonomista Trafigury, podsumował sytuację: "Przemieszczanie ropy nigdy nie było tak drogie".
Największymi wygranymi są właściciele tankowców — przy popycie przewyższającym podaż i rosnących premiach za ryzyko notują zyski znacznie wyższe niż podczas wcześniejszych zakłóceń.
Wpływ na rynek: ↑ Stawki frachtu ropy, ↑ Akcje armatorów tankowców, ↑ Ropa Brent, ↑ Premie za ryzyko