Skrót dnia — 22 września 2026

67 newsów · wydanie poranne
— DAWKA PORANNA —
Rynki

🇵🇱 Moody’s obniża rating Polski z A2 do A3, kończąc okres perspektywy negatywnej

Rating Polski został obniżony z "A2" do "A3", a perspektywa — po trwającym od września 2025 roku okresie negatywnej — zmieniona na stabilną. Głównym powodem decyzji Moody's jest trwałe pogarszanie się finansów państwa i ograniczona gotowość władz do odbudowy rezerw budżetowych w okresie szybkiego wzrostu, niskiego bezrobocia i dużego napływu funduszy UE. Agencja szacuje deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych na około 7 proc. PKB zarówno w 2026, jak i 2027 roku, a dług sektora ma wzrosnąć z 59,7 proc. PKB w 2025 roku do 68,9 proc. PKB w 2027 roku. Źródłami potrzeb pożyczkowych są rosnące koszty opieki zdrowotnej, duże inwestycje publiczne, zobowiązania socjalne oraz wydatki na obronność. Moody's wskazuje też na procykliczny charakter polityki fiskalnej, spór między rządem a prezydentem oraz wybory parlamentarne w listopadzie 2027 roku, które czynią większe oszczędności mało prawdopodobnymi.

Wpływ na rynek: ↑ Rentowność obligacji skarbowych Polski, ↓ PLN, ↓ WIG20
Źródło: INFOR.PL
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 ABW zatrzymała 17-latka. Żurek: Przygotowywał zamach terrorystyczny na szkołę i meczet

Do zatrzymania doszło w piątek 18 września, a sprawę prowadzi Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. 17-letni Paweł G., obywatel Polski pochodzący z Siemianowic Śląskich, usłyszał we wtorek 22 września trzy zarzuty przedstawione przez Prokuraturę Krajową. Pierwszy dotyczy udziału w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze terrorystycznym, drugi – publicznego nawoływania do nienawiści na tle narodowościowym, etnicznym, rasowym i wyznaniowym oraz propagowania ustroju faszystowskiego i nazistowskiego, a także posiadania w celu rozpowszechniania w Internecie materiałów z taką symboliką. Trzeci zarzut to przygotowanie do zabójstwa wielu osób w wyniku zamachu terrorystycznego. Według śledczych nastolatek miał porozumieć się z inną osobą, planować zakup broni i wyposażenia wojskowego oraz pozyskiwać informacje o działaniach ugrupowań terrorystycznych. W trakcie przeszukania w jego miejscu zamieszkania funkcjonariusze znaleźli m.in. noże, bagnet do karabinka AKM oraz książki, naszywki i inne materiały z symboliką faszystowską i nazistowską. Na nośnikach danych ujawniono korespondencję dotyczącą planowania masowych ataków, w tym na szkołę i meczet, obserwacji potencjalnych celów oraz sposobów pozyskania broni, amunicji i wyposażenia wojskowego, a także użycia granatów i koktajli Mołotowa. Jak przekazał rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński, nastolatek zafascynowany ideologią nazistowską przygotowywał zamach, w którym zginąć miało wiele osób. Podejrzany nie przyznaje się do zarzucanych czynów i odmówił składania wyjaśnień.

Źródło: Gazeta.pl
Otwórz w aplikacji →
Świat

🇵🇱 Świadkowie Jehowy łagodzą zasady transfuzji krwi. Nie znoszą zakazu

Zgodnie z komunikatem Ciała Kierowniczego, wierni mogą teraz samodzielnie decydować o przyjęciu czterech głównych składników krwi pochodzących od innych osób: osocza, płytek krwi oraz czerwonych i białych krwinek. Organizacja nadal nie dopuszcza transfuzji pełnej krwi, a także podtrzymuje sprzeciw wobec oddawania krwi w tym celu. Zakaz przyjmowania krwi organizacja od dawna tłumaczy względami religijnymi, powołując się na nakazy biblijne o powstrzymywaniu się od krwi i traktowaniu jej jako symbolu życia. To już druga zmiana w tym roku — w marcu dopuszczono pobranie, przechowywanie i ponowne podanie własnej krwi pacjenta przed planowaną operacją, z możliwością pobrania od 6 tygodni do 5 dni przed zabiegiem. Wcześniejsze zasady były krytykowane za doprowadzanie do zgonów, którym można było zapobiec. Nowa decyzja nie znosi całkowicie zakazu, ale poszerza zakres indywidualnej decyzji wiernych.

Źródło: WP Wiadomości
Otwórz w aplikacji →

🇬🇧 Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w Nowym Jorku

Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇬🇧 Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham przybył do Nowego Jorku na Zgromadzenie Ogólne ONZ

Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham, który urząd objął w lipcu, w poniedziałek przybył do Nowego Jorku na Zgromadzenie Ogólne ONZ, a we wtorek wygłosi przemówienie, w którym ma argumentować za przywódczą rolą Wielkiej Brytanii w dziedzinie sztucznej inteligencji. To jego pierwszy występ na arenie globalnej dyplomacji; jeszcze przed wyjazdem podkreślał, że z prezydentem Donaldem Trumpem łączy go wspólne stanowisko, iż AI niesie ogromne korzyści, ale wymaga ostrożności — sam Trump odrzuca ostrzeżenia o ryzykach jako "hoax". Burnham zapowiedział, że jeśli uzna to za zgodne z interesem narodowym, będzie się z Trumpem nie zgadzał, zaznaczając jednocześnie, że potrafi "pracować z ludźmi". Jako były burmistrz Greater Manchester ma ograniczone doświadczenie w polityce zagranicznej, a jego podejście ma się różnić od stylu poprzednika, Keira Starmera, który zabiegał o względy Trumpa. Brytyjski premier wskazywał, że jego kraj jest "uniquely placed" do przewodzenia w kwestii AI, powołując się na bliskie relacje z USA, poprawiające się stosunki z UE oraz "przyzwoite relacje" z Chinami i Indiami. Liczy, że prezydencja Wielkiej Brytanii w G20, w tym szczyt w Manchesterze w przyszłym roku, pozwoli zaprezentować dokonania kraju w tej dziedzinie — "możemy być uczciwym brokerem" — mówił dziennikarzom. W Nowym Jorku Burnham ma też ponowić apel z Kijowa o większe wsparcie obrony powietrznej Ukrainy. Na spotkanie z Trumpem patrzy się z uwagą: amerykański prezydent najpierw chwalił Starmera, a potem zwrócił się przeciw niemu w związku z odmową Londynu poparcia amerykańskich uderzeń na Iran. Burnham odbył co najmniej dwie rozmowy telefoniczne z Trumpem od objęcia urzędu i określa je jako ciepłe i kurtuazyjne; jego zespół zwraca uwagę, że Waszyngton nie zakwestionował brytyjskiego blokowania importu z izraelskich osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu.

Źródło: Yahoo
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇬🇧 Premier Burnham na szczycie ONZ zapowiedział nową erę po brexicie i spotkanie z von der Leyen

Na szczycie ONZ w Nowym Jorku premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham zapowiedział, że w swoim przemówieniu powie o wejściu kraju w nową erę po „turbulencjach” brexitu i wykraczaniu poza minioną dekadę. Pytany przez The Independent, czy może wykluczyć obietnicę powrotu do UE w przyszłym manifeście laburzystów, odpowiedział, że to kwestia „na inny dzień”, nie wykluczając takiego zobowiązania; jego minister ds. relacji europejskich Hamish Falconer również wielokrotnie odmawiał wykluczenia takiej obietnicy. Poparcie dla ponownego wejścia do UE osiągnęło rekordowe 61 proc. według sondażu przytaczanego przez sir Johna Curtice’a, a weekendowy sondaż wskazał, że niemal każdy okręg wyborczy opowiada się za odwróceniem brexitu. Burnham skupia się na szczycie UE–Wielka Brytania zaplanowanym na później w tym roku, który ma odbudować „zepsute” relacje z wczesnych lat tej dekady i wypracować „praktyczne porozumienie” dla brytyjskiej gospodarki; obawia się jednak, że unijna polityka „Made in Europe” może zaszkodzić brytyjskiemu przemysłowi i łańcuchom dostaw, i poruszy to podczas wtorkowego spotkania z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen. Burnham przybył do Nowego Jorku w poniedziałek, a we wtorek ma wygłosić przemówienie o przywódczej roli Wielkiej Brytanii w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Źródło: The Independent
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

📱🇨🇳 Huawei odcina się od Windowsa. HM650 działa na autorskim systemie

Huawei zaprezentował swój pierwszy komputer stacjonarny HM650, który działa pod kontrolą autorskiego systemu Harmony OS — bez Windowsa i bez żadnej znanej dystrybucji Linuksa. To element strategii uniezależniania się od amerykańskich technologii po objęciu Huawei sankcjami USA w 2019 roku; w 2020 roku Waszyngton wymusił sprzedaż spółki zależnej Honor. HM650 to standardowa jednostka biurowa, nie konstrukcja typu all-in-one, co pozwala użytkownikowi dobrać monitor. Komputer pracuje na niestandardowej wersji Harmony OS 1.0, której interfejs wizualnie przypomina Windows 11 — z paskiem zadań i ikonami wyśrodkowanymi u dołu, dokumentami w lewym górnym rogu pulpitu oraz asystentem AI o nazwie Celia (odpowiednik Copilota). Platforma Harmony OS zadebiutowała w sierpniu 2019 roku, trzy miesiące po tym, jak Google zablokowało Huawei instalację usług mobilnych; jest rozwijana jako system ekosystemowy obecny na smartwatchach, smartfonach, telewizorach i teraz na desktopach. Obecnie na Harmony OS dostępnych jest ponad 50 000 aplikacji, z czego ponad 19 000 wyłącznie na tę platformę, a system obsługuje ponad 3300 usług obejmujących m.in. pracę biurową, finanse i projektowanie. Huawei nie ujawnił pełnej specyfikacji HM650 ani przyczyn rezygnacji z formatu all-in-one.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Huawei (sektor chiński), ↑ producenci podzespołów PC, ↓ udziały Windows/Microsoft w segmencie chińskich desktopów
Źródło: ITHardware
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇬🇧🇪🇺 Burnham zapowiada na szczycie przed Bożym Narodzeniem postulat do von der Leyen w sprawie mobilności młodzieży i „Made in Europe

Burnham przy okazji dorocznego Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku zapowiedział, że podczas szczytu przed Bożym Narodzeniem przedstawi szefowej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen postulat przyspieszenia prac nad programem mobilności młodzieży (18-30 lat) oraz zgłosi obawy Londynu dotyczące unijnej inicjatywy „Made in Europe”. Premier chwalił poprzednika Keira Starmera za odbudowę „spalonych mostów” z Brukselą po brexicie i podkreślał, że teraz celem jest „przejście na wyższy poziom” w relacjach handlowych. Londyn niepokoi się, że unijne preferencje dla rodzimych komponentów – np. w motoryzacji – mogą wykluczyć brytyjskie fabryki z łańcuchów dostaw; w tym roku ostrzegały przed tym British Chambers of Commerce. Szczyt UE–Wielka Brytania był przekładany od lata m.in. z powodu rezygnacji Starmera. Burnham przybył do Nowego Jorku w poniedziałek; we wtorek ma wygłosić przemówienie na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ.

Źródło: GB News
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇵🇱 Znamy wyniki sprzedaży detalicznej w sierpniu. Zaskoczyły miesięcznym spadkiem

Główny Urząd Statystyczny podał, że w sierpniu 2026 r. sprzedaż detaliczna w Polsce spadła o 0,23 proc. miesiąc do miesiąca, podczas gdy mediana prognoz ekonomistów zakładała wzrost o 0,3 proc. W ujęciu rok do roku sprzedaż w cenach stałych wzrosła o 3,8 proc. przy oczekiwaniach na poziomie 4,5 proc., a w cenach bieżących o 6,4 proc. rdr wobec konsensusu 6,3 proc. Największe wzrosty odnotowano w grupach: pojazdy samochodowe, motocykle i części (11,7 proc.), pozostałe (11,1 proc.) oraz meble, RTV i AGD (10,6 proc.). Sprzedaż internetowa w cenach bieżących wzrosła o 17,5 proc. rdr, a jej udział w sprzedaży ogółem zwiększył się z 8,1 proc. do 9,0 proc. Ekonomiści PKO BP zwrócili uwagę na powrót realnego wzrostu sprzedaży paliw po przywróceniu programu CPN pod koniec wakacji. Analitycy ING spodziewają się wzrostu konsumpcji w III kwartale nieco powyżej 3 proc. rdr, a mBank wskazuje na stabilny wzrost wynagrodzeń jako wsparcie dla solidnego wkładu konsumpcji w II połowie roku.

Wpływ na rynek: ↓ PLN, ↑ obligacje skarbowe (spadek rentowności), ↓ akcje spółek handlu detalicznego
Źródło: Puls Biznesu
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇨🇳 Chińskie zakupy złota po ponad 1000 ton w osiem miesięcy przebiły cały 2025 rok

Po wzroście chińskiego importu do ponad 1000 ton złota od stycznia do końca sierpnia 2026 r., czyli więcej niż w całym 2025 roku, Ludowy Bank Chin kontynuuje zakupy — w sierpniu kupił najwięcej kruszcu od 2023 r., przedłużając serię do niemal dwóch lat. Za import zapłacono blisko 160 mld USD, a popyt napędzają inwestorzy, silny juan oraz rosnące zainteresowanie funduszy ETF, których aktywa wzrosły do sierpnia o około 44 tony (18 proc.) od początku roku. Według analityka Jinrui Futures Co. Zijie Wu mocny juan sprzyja importowi i pozwala regulatorom przyznawać hojniejsze kontyngenty importowe, a zmiany systemu licencjonowania z czerwca mogły skłonić banki do szybszego wykorzystania limitów. Oficjalne rezerwy Chin na koniec sierpnia wynosiły ok. 2386 ton (76,73 mln uncji). Wcześniej Bank Centralny Rosji zmniejszył rezerwy złota ósmy miesiąc z rzędu do 73 mln uncji (2270,54 t) na koniec sierpnia, a spekulacje wskazywały na wyprzedaż do Chin z dyskontem.

Wpływ na rynek: ↑ Złoto (XAU/USD), ↑ Cena złota w Szanghaju, ↑ Akcje chińskich ETF-ów złota, ↑ Juan (CNY)
Źródło: Puls Biznesu
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇪🇺🇨🇳 Sefcovic: UE i Chiny rozmawiają o dostępie do rynku i kontroli eksportu metali ziem rzadkich

Szef unijnego resortu handlu Maros Sefcovic poinformował o rozmowach z chińskim ministrem handlu Wang Wentao, których tematem był dostęp europejskich firm do chińskiego rynku oraz kontrola eksportu metali ziem rzadkich. Wcześniej obie strony zgodziły się na październikowy termin wypracowania postępów w rozmowach handlowych. Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ostrzegła, że deficyt handlowy UE z Chinami osiągnął punkt krytyczny i zapowiedziała użycie wszystkich dostępnych narzędzi do rebalansu relacji. Z kolei chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi przekonywał w rozmowie z niemieckim odpowiednikiem Johannem Wadephulem, że między Chinami a UE nie powinno dojść do wojny handlowej, i apelował o racjonalne, pragmatyczne podejście oraz skłonienie Brukseli do otwartej współpracy. W tle narasta obawa przed bezpośrednim starciem handlowym, zwłaszcza że Xi Jinping negocjuje przedłużenie rozejmu z Donaldem Trumpem, a przywódcy UE mają się zebrać w połowie przyszłego miesiąca, by omówić deficyt i nowe instrumenty nacisku.

Wpływ na rynek: ↑ Metale ziem rzadkich, ↓ Spółki motoryzacyjne UE, ↑ Akcje producentów tech UE
Źródło: Yahoo Finance
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🛢🇵🇱 Paliwa na stacjach są bezpieczne. Minister: rezerwy są nienaruszone

Według ministra aktywów państwowych Wojciecha Balczuna rezerwy paliw w Polsce są nienaruszone, a dostawy zdywersyfikowane – Orlen jeszcze w sierpniu podpisał umowę na jedną czwartą swoich dostaw ze źródeł norweskich, a w ostatnim półtora tygodnia zawarto 24 umowy z różnych kierunków, w tym 16 w piątek tydzień temu. Minister energii Miłosz Motyka ocenił, że rezerwy paliw i produktów naftowych wystarczą na ponad 90 dni i są utrzymywane na wymaganym ustawowym poziomie; obecnie nie ma potrzeby ich uruchamiania, m.in. dlatego że Orlen antycypując kryzys zdecydował się na zakupy spotowe z Arabii Saudyjskiej po sygnałach z Bliskiego Wschodu związanych z uszkodzeniem rurociągu Petrol Line. Balczun dodał, że wszystkie działania rządu i Orlenu mają na celu zapewnienie ciągłości dostaw paliw, a on sam nie wyobraża sobie, by paliwa zabrakło. Minister ocenił również, że obecne analizy nie wskazują na ryzyko niedoboru węgla w sezonie zimowym, a wydobycie węgla rośnie powyżej wcześniejszych założeń; po rozmowach z prezesami wszystkich spółek górniczych ustalono strategię działań PGG, Bogdanki i JSW. Większym wyzwaniem niż dostępność węgla może być sytuacja na rynku pelletu – rząd analizuje wszystkie warianty ewentualnej interwencji.

Źródło: Puls Biznesu
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇮🇶🇮🇷 Irak ogłasza plan rozbrojenia milicji powiązanych z Iranem do czerwca 2027 roku

Ali al-Zaidi w rozmowie z "New York Times" poinformował, że milicje powiązane z Iranem mają najpierw przestrzegać 90-dniowego zawieszenia broni, a następnie zdać broń. Bojownicy mają być wchłaniani indywidualnie do sił państwowych, a grupy, które po upływie terminu pozostaną uzbrojone, zostaną uznane za wyjęte spod prawa. Plan ma zostać zrealizowany do czerwca 2027 roku. To kluczowy test dla irackiego rządu, który od lat balansuje między wpływami Teheranu a presją Waszyngtonu na ograniczenie działalności wspieranych przez Iran bojówek.

Źródło: Ynetnews
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇩🇰 USA, Grenlandia i Dania podpisują dziś umowę o bezpieczeństwie — zapowiedziane na wtorek porozumienie właśnie zostaje podpisane

USA, Dania i Grenlandia podpisują umowę o bezpieczeństwie we wtorek o godz. 16:30 czasu polskiego podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, a Waszyngton planuje w jej ramach reaktywować bazę Narsarsuaq na południu wyspy oraz ustanowić obecność wojskową w Mestersvig na wschodnim wybrzeżu. Nie jest jasne, ilu żołnierzy zostanie rozmieszczonych ani jaki będzie zakres ich działalności — treść umowy nie została ujawniona i może się zmienić przed podpisaniem, a po nim porozumienie będzie wymagało procedur parlamentarnych, zanim wejdzie w życie. Dania podkreśla, że nowe ustalenia wpisują bezpieczeństwo Arktyki w ramy NATO, respektują suwerenność Królestwa Danii i prawo mieszkańców Grenlandii do samostanowienia. Obecnie jedyną działającą amerykańską instalacją na wyspie jest Pituffik Space Base z około 150 wojskowymi, a w okresie zimnej wojny USA utrzymywały tam 17 instalacji i ponad 10 000 żołnierzy — planowane wykorzystanie Narsarsuaq i Mestersvig oznaczałoby wyraźne zwiększenie zasięgu amerykańskiej infrastruktury na wyspie o strategicznym położeniu między Ameryką Północną a Europą. Wcześniej rządy Danii i Grenlandii podkreślały, że umowa respektuje ich „czerwone linie” dotyczące duńskiej suwerenności nad Grenlandią, a Biały Dom informował, że dokument „zapewni i ochroni bezpieczeństwo Grenlandii i Stanów Zjednoczonych”.

Źródło: pb.pl
Otwórz w aplikacji →

🇰🇵 Korea Północna ogłasza udany test nowego systemu broni pod nadzorem Kim Dzong Una

Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇰🇵 Korea Północna ogłasza udany test nowego systemu broni pod nadzorem Kim Dzong Una

Pjongjang nie sprecyzował, jaki dokładnie system przetestowano, ale na zdjęciach KCNA widnieje trajektoria lotu „Hwasongpho-11Ma-1”, co wskazuje na nowe hipersoniczne pociski balistyczne. Według KCNA zasięg wyniósł 908,2 km, podczas gdy południowokoreańskie wojsko oceniło dwa starty na 450 i 600 km; eksperci sugerują, że Pjongjang mógł zmienić wskaźnik zasięgu, by przedstawić test jako udany. Dzień wcześniej Połączony Komitet Szefów Sztabów Korei Południowej poinformował o dwóch pociskach balistycznych krótkiego zasięgu wystrzelonych w kierunku Morza Wschodniego z rejonu Wonsan. Kim Dzong Un, cytowany przez KCNA, nazwał test demonstracją najnowocześniejszych technologii obronnych i kluczowym elementem gotowości państwa do wojny oraz modernizacji armii, dodając, że przeciwnik sam oceni znaczenie tego postępu. Na opublikowanych zdjęciach przywódca obserwuje start wraz z córką.

Wpływ na rynek: ↑ Napięcie geopolityczne w Azji Wschodniej, ↑ Złoto, ↑ Obligacje skarbowe USA, ↓ KRW
Źródło: UA.NEWS
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇰🇵 Korea Północna potwierdza nowy test hipersoniczny i odrzuca rozmowy; Kim grozi „nieuleczalnym bólem głowy” przeciwnikom.

Korea Północna potwierdziła nowy udany test „nowego typu broni” — najprawdopodobniej hipersonicznego pocisku z pojazdem szybującym (glide vehicle), który odbył się dwa dni wcześniej, w niedzielę — i poinformowała, że nadzorował go Kim Dzong Un wraz z córką i domniemaną następczynią Ju Ae. Pjongjang jednocześnie odrzucił perspektywę rozmów rozbrojeniowych, a Kim stwierdził, że sukces testu „da wrogowi nieuleczalny ból głowy”. Północnokoreańska agencja KCNA nie podała typu broni ani szczegółów technicznych, ale określiła test jako „o wielkim znaczeniu” dla szybkiego rozwoju zaawansowanych zbrojeń. Wcześniej siostra przywódcy Kim Jo Dzong odrzuciła rezolucję Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej; Korea Północna posiada broń jądrową, a testy hipersoniczne budzą zaniepokojenie w Seulu, Tokio i Waszyngtonie, ponieważ pociski szybujące charakteryzują się nieprzewidywalną trajektorią utrudniającą przechwycenie.

Źródło: The Japan Times
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇷🇺🇺🇸 Ławrow i Rubio mają spotkać się 23 września

Na 23 września w Nowym Jorku zaplanowano spotkanie szefa MSZ Rosji Siergieja Ławrowa z sekretarzem stanu USA Marco Rubio — potwierdził agencji TASS Kirill Logwinow, dyrektor departamentu organizacji międzynarodowych rosyjskiego MSZ. Do rozmów dojdzie w trakcie wysokiego szczebla tygodnia Zgromadzenia Ogólnego ONZ, gdy Waszyngton kontynuuje wysiłki na rzecz zakończenia wojny Rosji z Ukrainą. Jeszcze tego samego dnia prezydent USA Donald Trump ma rozmawiać z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, po ostrzeżeniu Kijowa przed atakami na rosyjską infrastrukturę energetyczną i stwierdzeniu, że „absurdalna wojna” musi się skończyć. Wcześniej informowano, że Ławrow ma spotkać się z Rubio w tym samym tygodniu, w którym wystąpią także Zełenski i prezydent Iranu Masoud Pezeshkian.

Źródło: Apa.az
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🌍 Akcje w Azji rosną dzięki zwyżce spółek technologicznych za papierami z USA

Akcje w Azji rosły wczesnym handlem dzięki zwyżce spółek technologicznych za papierami z USA. MSCI Asian shares zyskał 0,5%, a największy wkład wniosły Samsung Electronics i SK Hynix. Kospi w Korei Południowej wzrósł o ponad 2%. Na Wall Street indeks półprzewodników zyskał ponad 4% po tym, jak Meta pokazała wczesne oznaki sukcesu swojego agenta AI. Meta drożała o 11%, Advanced Micro Devices przekroczył 1 bln USD kapitalizacji, a Nasdaq 100 zyskał 2,8%. Kontrakty na S&P 500 były mało zmienione o 9:11 czasu Tokio, Hang Seng futures +0,3%, S&P/ASX 200 +0,5%, a Euro Stoxx 50 futures +1,4%. Ropa Brent utrzymywała się w okolicach 100 USD za baryłkę po spadku o 3,4% w poniedziałek, gdy słabły obawy o podaż na Bliskim Wschodzie. Inwestorzy czekają na szczyt Trumpa z Xi, a sekretarz skarbu USA Scott Bessent nazwał weekendowe rozmowy z chińskim negocjatorem Li Chenggangiem "bardzo udanymi".

Wpływ na rynek: ↑ Nasdaq 100, ↑ indeks półprzewodników, ↑ Kospi, ↑ akcje Samsung Electronics i SK Hynix, ↑ Meta Platforms, ↑ AMD, ↓ ropa Brent
Źródło: The Business Times
Otwórz w aplikacji →
Świat

🌍 W Dunaju w Austrii wydobyto około tony żelaznych sztab z epoki żelaza, z których można by wykuć 500 mieczy.

Znaleziska dokonano wiosną 2019 roku podczas wydobywania żwiru z Dunaju w pobliżu gminy Deinham w Górnej Austrii. Robotnicy natrafili na liczne dwustronnie zaostrzone żelazne przedmioty, które okazały się największym znanym zbiorem prehistorycznych sztab żelaznych w Europie. Łącznie wydobyto 540 fragmentów żelaza o masie przekraczającej jedną tonę metryczną. Badanie opublikowane w czasopiśmie "Antiquity" sugeruje, że cały ten ładunek prawdopodobnie zatonął wraz ze statkiem podczas transportu Dunajem. Przedmioty datowano na okres lateński epoki żelaza (od połowy V do I wieku p.n.e.), gdy produkcja żelaza dynamicznie rosła w Europie. Zdaniem głównego autora badania, Petera Trebsche z Uniwersytetu w Innsbrucku, to niezwykłe, że tak dużą ilość żelaza transportowano jednorazowo i wymieniano w pojedynczej transakcji w późnej epoce żelaza. Sztaby trafiły do instytucji kultury Oberösterreichische Landes-Kultur w 2023 roku. Zwykle takie silnie skorodowane przedmioty trafiają do skupów złomu, a nie do muzeów.

Źródło: Discover Magazine
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🚀🇺🇸 Sąd federalny zatwierdził przejęcie przez SpaceX 715 akrów terenu rezerwatu przyrody

Sędzia federalny Fernando Rodriguez Jr. oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa, który złożyły organizacje ochrony środowiska: Center for Biological Diversity, Save RGV, Carrizo/Comecrudo Nation of Texas oraz South Texas Environmental Justice Network. Organizacje twierdziły, że obecność SpaceX w rejonie południowego Teksasu degraduje tereny rezerwatu poprzez starty rakiet, których szczątki spadają na chronione obszary, oraz że wymiana gruntów uniemożliwi ich członkom dostęp do terenów rezerwatu i obserwację dzikiej przyrody. Sąd uznał, że strona powodowa nie wykazała legitymacji procesowej ani nie udowodniła, że poniesie nieodwracalną szkodę w przypadku przeprowadzenia transakcji. Umowa wymiany została podpisana 1 września, a przeniesienie własności 715 akrów w Lower Rio Grande Valley National Wildlife Refuge w zamian za 683 akry gruntów prywatnych ma nastąpić 22 września. Sprawa dotyczy działalności SpaceX w południowym Teksasie i może mieć znaczenie dla tempa rozbudowy infrastruktury startowej w tym regionie.

Wpływ na rynek: ↑ SpaceX (SPCX)
Źródło: The Texas Tribune
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🌍 Huti ostrzegają Egipt, Turcję i Pakistan przed celami ataków w razie interwencji w Jemenie

Mohamed al-Bukhaiti, członek biura politycznego Huti, ostrzegł w rozmowie z agencją Associated Press, że Egipt, Turcja i Pakistan mogą stać się celami przyszłych operacji, jeśli zaangażują się bezpośrednio po stronie Arabii Saudyjskiej w konflikt w Jemenie. Ostrzeżenie padło w momencie nasilenia walk między wspieranymi przez Iran Huti a siłami wspieranymi przez Rijad. Arabia Saudyjska zwróciła się o pomoc wojskową m.in. do Pakistanu, Egiptu, Francji i Wielkiej Brytanii, gdy zapasy pocisków przechwytujących zaczęły się wyczerpywać. Turcja i Pakistan nabierają szczególnego znaczenia, bo w sierpniu podpisały z Arabią Saudyjską trójstronne porozumienie obronne. Pakistan 8 września publicznie potępił ataki Huti na terytorium saudyjskie, a jego MSZ określił porozumienie z Mekki jako układ defensywny. Turecki minister spraw zagranicznych Hakan Fidan zapowiedział, że Ankara rozważy ewentualną prośbę Rijadu o pomoc wojskową w ramach tego paktu. Nie ma obecnie dowodów, by którekolwiek z tych państw zdecydowało się wysłać siły bojowe przeciwko Huti. Huti rozszerzyli kontrolę wzdłuż części wybrzeża Morza Czerwonego i zajęli port Mokha oraz okoliczne wyspy, co zwiększa zagrożenie dla bezpieczeństwa Cieśniny Bab el-Mandeb. Al-Bukhaiti wskazał też, że Huti dążą do utrzymania Stanów Zjednoczonych poza obecną konfrontacją.

Wpływ na rynek: ↑ Ceny ropy Brent, ↑ Koszty frachtu i stawek ubezpieczeń morskich, ↑ Akcje tankowców, ↓ Akcje linii lotniczych
Źródło: Business Upturn
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇬🇧 Wielka Brytania: rządowe pożyczki w sierpniu wzrosły do 18 mld funtów, mocniej niż oczekiwano

Pożyczki netto sektora publicznego Wielkiej Brytanii wyniosły w sierpniu 18,3 mld funtów, powyżej prognoz ekonomistów z City (15,6 mld funtów) oraz szacunków niezależnego Biura Odpowiedzialności Budżetowej (OBR) o 3,5 mld funtów. W ujęciu narastającym deficyt w bieżącym roku finansowym sięgnął 77,3 mld funtów, czyli o 8,1 mld funtów powyżej prognoz. To kolejny niekorzystny odczyt przed przyszłomiesięcznym budżetem — w lipcu deficyt wyniósł 1,8 mld funtów przy oczekiwaniach na zero. Kanclerz John Healey obiecał utrzymanie się w rządowych limitach wydatków ograniczających relację pożyczek do dochodu narodowego, a wyższe od oczekiwań dane utrudnią mu uspokojenie nerwowych rynków obligacji. Wielka Brytania była jednym z krajów najmocniej dotkniętych wzrostem rentowności obligacji rządowych w trakcie zawirowań rynkowych; koszt finansowania brytyjskiego długu w ostatnim tygodniu nieco zmalał. Martin Beck, główny ekonomista WPI Strategy, określił dane o finansach publicznych mianem kolejnego nieprzyjemnego ciosu dla rządu przed budżetem. Międzynarodowy Fundusz Walutowy apeluje do zachodnich rządów o większą kontrolę nad finansami publicznymi, a OBR zaznacza, że wczesne szacunki pożyczek w roku finansowym mają charakter wstępny i mogą zostać zrewidowane.

Wpływ na rynek: ↑ Rentowność obligacji brytyjskich (giltów), ↓ GBP, ↓ indeks FTSE 250
Źródło: The Guardian
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Arthur Hayes: spowolnienie AI pod hasłem "Safety First" zniszczy popyt na moc obliczeniową w USA

Arthur Hayes w eseju z 22 września zatytułowanym "Safety First" przekonuje, że deklarowane przez największe firmy AI spowolnienie rozwoju modeli frontier ma podłoże ekonomiczne, a nie tylko bezpieczeństwa. W jego ocenie niższy popyt na trenowanie i wnioskowanie (inference) podważy założenia o przepływach gotówki, na których opiera się finansowanie centrów danych, zakupów półprzewodników i prywatnego kredytu w sektorze — "Safety First to z definicji destrukcja popytu na moc obliczeniową". Hayes twierdzi, że załamanie kredytowe wokół AI zmusiłoby waszyngtońskie władze do wsparcia płynnościowego infrastruktury AI lub zagrożonych ubezpieczycieli, co jego zdaniem sprzyjałoby Bitcoinowi. OpenAI poinformowało w sierpniu, że tymczasowo spowolniło część prac nad modelami frontier z powodu obaw o cyberbezpieczeństwo i wzmocnienia zabezpieczeń wewnętrznych, a szef Anthropic Dario Amodei apelował o wyhamowanie tempa rozwoju, by kontrole bezpieczeństwa nadążyły za możliwościami modeli — żadne z tych oświadczeń nie mówiło o spadającym popycie klientów. Tło finansowania jest jednak realne: Apollo oszacował w sierpniu, że emisje powiązane z AI odpowiadały za blisko 40% podaży długoterminowych obligacji korporacyjnych o ratingu inwestycyjnym, a ekosystem AI może udźwignąć ponad 2 bln USD dodatkowego długu inwestycyjnego, przy czym rynek publiczny wchłonie do 2030 r. mniej niż 1 bln USD. Apollo szacuje też, że do 2030 r. na infrastrukturę AI może trafić ok. 5 bln USD, co wymagałoby ok. 2 bln USD rocznych wydatków na usługi AI; w nocie z 21 września wskazał, że konsensus zakłada wzrost przepływów operacyjnych pięciu głównych hiperskalerów (Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft, Oracle) z ok. 600 mld USD do 2 bln USD do 2030 r., ostrzegając, że słabszy wzrost gotówki przełoży się na szersze spready kredytowe i niższe nakłady inwestycyjne.

Wpływ na rynek: ↑ Bitcoin, ↓ akcje spółek AI/hiperskalerów, ↑ spready kredytowe na obligacjach AI
Źródło: Crypto News
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇵🇱 Poszkodowani wyciekiem z MyDr składają skargi. Do UODO i administratorów danych

Do 17 września do prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) wpłynęło ponad 50 skarg oraz sygnałów związanych z wyciekiem danych z portalu MyDr, a dodatkowo ponad 2 tys. zgłoszeń od administratorów danych – informuje Dziennik Gazeta Prawna. Incydent miał miejsce w połowie sierpnia i był skutkiem ataku hakerskiego na MyDr, polską firmę technologiczną dostarczającą oprogramowanie medyczne. Wyciek dotknął 19 milionów osób i 12 tysięcy podmiotów medycznych – przychodni, gabinetów lekarskich i szpitali. O zdarzeniu oficjalnie poinformowało Ministerstwo Cyfryzacji. Poszkodowani pacjenci wysyłają do placówek przedsądowe wezwania do zapłaty odszkodowania; trafiają one m.in. do Centrum Doradczego Prawa Medycznego, które reprezentuje 52 placówki współpracujące z MyDr. MyDr udostępnił każdej placówce narzędzie do wglądu w listę osób objętych incydentem, aby zweryfikować kategorie danych jej pacjentów, a także umożliwił wysyłanie powiadomień o naruszeniu bezpieczeństwa danych za pomocą SMS-ów lub maili. Rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej Piotr Pistuła potwierdził, że izba otrzymuje od lekarzy informacje o udostępnianiu przez MyDr listy pacjentów, których dane były objęte wyciekiem. Wśród danych mogły znaleźć się: imię, nazwisko, adres zamieszkania, dane kontaktowe, numer PESEL, dane dotyczące zdrowia, ubezpieczenia społecznego oraz informacje o pracodawcy lub inne dane identyfikacyjne.

Źródło: Interia Biznes
Otwórz w aplikacji →

🇺🇸🇮🇷 USA i Iran: ostrzeżenia Trumpa, sankcje i śledztwa

Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇮🇷 Trump ostrzega, że "wkrótce mogą wydarzyć się bardzo duże rzeczy" w sprawie Iranu.

Prezydent Trump zapowiedział, że w sprawie Iranu "wkrótce mogą wydarzyć się bardzo duże rzeczy", co sugeruje zbliżającą się decyzję o kolejnym ruchu USA w konflikcie. Teheran ostrzegł, że każda "nowa agresja" spotka się z użyciem innych broni w nowych miejscach. W tle trwa eskalacja walk z wspieranymi przez Iran Huti w Jemenie, którzy wystrzelili rakiety i drony w kierunku Arabii Saudyjskiej, w tym w Rijad w sobotę, oraz ogłosili blokadę żeglugi saudyjskiej w Cieśninie Bab el-Mandeb i na Morzu Czerwonym. Huti zajęli wcześniej port Mocha i kluczowe wyspy na Morzu Czerwonym, co pozwala im lepiej monitorować ruch przez Bab el-Mandeb, przez który przechodzi około 12 proc. światowego handlu. Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham poinformował w poniedziałek, że Wielka Brytania zgodziła się zapewnić ograniczone wsparcie wojskowe Arabii Saudyjskiej, w tym tankowanie w powietrzu samolotów RAF, aby utrzymać otwarte szlaki naftowe.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Złoto, ↑ Indeksy obronne, ↓ Akcje linii lotniczych i spółek żeglugowych
Źródło: CBS News
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇺🇸🇮🇷 Prokuratura USA bada Binance w sprawie możliwych naruszeń sankcji nałożonych na Iran

Departament Sprawiedliwości USA wraz z prokuraturą federalną na Manhattanie bada, czy Binance Holdings Ltd. nie naruszył sankcji nałożonych na Iran poprzez umożliwianie określonych transakcji na swojej platformie. Rzecznik Binance Ross O'Leary oświadczył, że firma "stosuje politykę zerowej tolerancji wobec naruszeń sankcji" i w pełni współpracuje z organami ścigania. Binance określa się jako największa giełda kryptowalut na świecie pod względem liczby użytkowników i wolumenu obrotu – w pierwszej połowie 2026 roku zanotowała 11,4 bln dolarów obrotu, a w lipcu miała ponad 320 mln użytkowników. W lutym 2026 roku "Wall Street Journal" i "New York Times" informowały, że Binance zwolniła lub zawiesiła co najmniej czterech wewnętrznych śledczych ds. zgodności, którzy zgłaszali zastrzeżenia do 1,7 mld dolarów płatności od dwóch firm z Hongkongu – Blessed Trust i Hexa Whale – na portfele kryptowalutowe rzekomo powiązane z podmiotami objętymi sankcjami i wspieranymi przez Iran, w tym jemeńskimi rebeliantami Houthi. Były prezes Binance Changpeng Zhao otrzymał w październiku 2025 roku od prezydenta Donalda Trumpa ułaskawienie po wyroku skazującym z 2023 roku w federalnej sprawie dotyczącej prania pieniędzy i sankcji, która zakończyła się grzywną 4,3 mld dolarów, rezygnacją Zhao, zaostrzeniem wymogów zgodności i zgodą na nadzór niezależnych monitorów federalnych. Binance zaprzecza zarzutom i pozwała "Journal" za zniesławienie; gazeta złożyła wniosek o oddalenie pozwu. Śledztwo nie jest równoznaczne z postawieniem zarzutów – federalne dochodzenia nie zawsze kończą się aktem oskarżenia.

Wpływ na rynek: ↓ Akcje spółek giełd kryptowalut (np
Źródło: Gizmodo
Otwórz w aplikacji →

🇺🇸🇺🇦 Trump w rozmowie z Zełenskim naciskał, by Ukraina przestała atakować rosyjskie rafinerie.

Otwórz w aplikacji →
Wojna na Ukrainie

🇺🇸🇺🇦 Trump w rozmowie z Zełenskim naciskał, by Ukraina przestała atakować rosyjskie rafinerie.

W niedzielnej rozmowie telefonicznej Trump ponowił apel do Wołodymyra Zełenskiego o wstrzymanie ukraińskich ataków na rosyjskie rafinerie ropy naftowej — poinformował portal Axios. Według anonimowego rozmówcy Axiosa temat oleju napędowego pojawiał się w tej rozmowie wielokrotnie. Trump twierdzi, że ukraińskie uderzenia na rosyjskie obiekty energetyczne przyczyniają się do niedoboru diesla i wzrostu światowych cen tego paliwa. Po rozmowie Zełenski ogłosił, że spotka się z Trumpem we wtorek w Nowym Jorku, gdzie rozpocznie się debata generalna 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Wcześniej po ukraińskich atakach na rafinerie i terminale energetyczne Trump wzywał do zakończenia wojny między Ukrainą a Rosją, nie składając konkretnych deklaracji dotyczących nowych sankcji, dostaw broni ani warunków negocjacji.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Ceny diesla, ↓ Akcje ukraińskich spółek energetycznych
Źródło: Interia Biznes
Otwórz w aplikacji →
Wojna na Ukrainie

🇺🇦🇺🇸 Macron rozmawiał z Trumpem o rozejmie energetycznym dla Ukrainy i zapowiada ten temat na spotkaniu z Zełenskim

Macron po poniedziałkowej rozmowie w Nowym Jorku z Trumpem zapowiedział, że temat moratorium na ataki na infrastrukturę energetyczną poruszy także podczas spotkania z Zełenskim, zaplanowanego jeszcze na poniedziałek czasu miejscowego. Rozmowę z prezydentem USA ocenił jako „bardzo dobrą” i „bardzo konstruktywną”, wskazując na zgodność obu przywódców co do konieczności szybszego i skuteczniejszego wspierania ukraińskich sił w dostawach pocisków przechwytujących. Dzień wcześniej ustalono, że we wtorek Zełenski spotka się z Trumpem w Nowym Jorku przy okazji 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

Źródło: wnp.pl
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Prezydent Nawrocki zaprzecza doniesieniom. „Nikt nie musi płacić za spotkanie"

Radio Zet i Newsweek podały w niedzielę, że zaproszenia na wydarzenie organizowane przez prywatną Fundację Centrum Strategii Rozwojowych rozsyłano z adresu Karola Rabendy, ministra w Kancelarii Prezydenta RP, a darczyńcy — w zależności od pakietu — mieli liczyć nawet na rozmowę jeden na jeden z prezydentem. Sponsorski pakiet platynowy wyceniano na 100 tys. dolarów. Prezydent Karol Nawrocki, pytany o sprawę przed rozpoczęciem Polish-American Economic Summit, odparł, że sam decyduje o swoim kalendarzu i o tym, z kim oraz kiedy się spotyka, a celem spotkań jest zawsze interes Polek, Polaków i Polski; dodał, że „nikt nie musi płacić za spotkanie z prezydentem” i że odpowiada za swój kalendarz, „z całą pewnością nie żadna fundacja, nie stowarzyszenie, a nawet nie moi ministrowie”. Rzecznik rządu Adam Szłapka ocenił w Polskim Radiu 24, że sprawa jest „absolutnie skandaliczna” i wymaga wyjaśnienia, wskazując, że minister kancelarii rozsyłał zaproszenia i podpisywał się pod nimi, co utrudnia uczciwym ludziom spotkania z otoczeniem prezydenta. Szłapka dodał, że nieuprawnione jest porównywanie tej sytuacji do amerykańskich modeli płatnych wydarzeń z byłymi politykami, bo prezydent jest urzędującym politykiem. Prezydent wraz z pierwszą damą przebywa od kilku dni z wizytą w Stanach Zjednoczonych.

Źródło: XYZ
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇮🇷 G7 po raz pierwszy wspólnie potępia zbrojenie Huti przez Iran i ataki na Arabię Saudyjską

Na marginesie sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku ministrowie spraw zagranicznych G7 po raz pierwszy wspólnie potępili zbrojenie Huti przez Iran i zażądali, by Teheran zaprzestał „uzbrajania i wspierania” tej grupy w Jemenie. W oświadczeniu wydanym przez Wielką Brytanię, Kanadę, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię i Stany Zjednoczone potępiono „w najostrzejszych słowach” ataki Huti na Arabię Saudyjską i ostrzeżono, że eskalacja zagraża bezpieczeństwu energetycznemu regionu i świata. Ministrowie wezwali Huti do natychmiastowego zaprzestania działań wojskowych, gróźb i ataków na statki cywilne oraz powrotu do procesu politycznego, nazywając ich działania „niebezpiecznym wzorcem eskalacji”. W ostatnich dniach ponad 120 tys. osób uciekło z terenów wzdłuż wybrzeża Morza Czerwonego po zajęciu ich przez Huti, w tym rejonu cieśniny Bab al-Mandab. We wtorek do Nowego Jorku przybyła delegacja irańska pod przewodnictwem prezydenta Masouda Pezeshkiana, który ma wystąpić przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent i WTI, ↑ stawki frachtu i ubezpieczeń morskich na Morzu Czerwonym, ↓ akcje spółek żeglugowych zależnych od Bab al-Mandab
Źródło: BBC
Otwórz w aplikacji →

📱🇨🇳 Chińskie modele AI: Xiaomi MiMo-V2.6 i Tencent Hy Image 3.5

Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

📱🇨🇳 Xiaomi prezentuje otwarte modele multimodalne MiMo-V2.6 Pro i Flash, Pro dorównuje Opus 5 w testach agentowych

Xiaomi zaprezentowało dwa otwarte modele multimodalne: MiMo-V2.6-Pro oraz MiMo-V2.6-Flash. Pro uzyskał wynik 46 punktów w Artificial Analysis Intelligence Index v4.3, co oznacza skok o 20 punktów względem poprzednika MiMo-V2.5-Pro (26) i daje mu szóste miejsce w rankingu ogólnym oraz pierwsze wśród modeli z otwartymi wagami. W tym samym zestawieniu Anthropic Claude Fable 5.1 i OpenAI GPT-6 Astra mają po 53 punkty, Claude Opus 5 – 51, Meta Muse Spark 1.3 – 48, a GPT-5.6 Sol – 47. Pro to model typu mixture-of-experts z 1,02 bln parametrów ogółem i 42 mld aktywnych. Xiaomi udostępniło wagi, raport techniczny, środowiska uczenia ze wzmocnieniem i kod treningowy. W testach DeepSWE v1.1 model uzyskał 71,9 pkt (Opus 5 – 74,0; GPT-5.6 Sol – 73,0), ale w ProgramBench tylko 26,5 wobec 37,0 dla Opus 5.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Xiaomi, ↑ Sektor otwartych modeli AI, ↓ Wyceny zamkniętych modeli frontier
Źródło: OfficeChai
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇨🇳🤖 Tencent wypuszcza Hy Image 3.5 Preview, własny model obrazu dorównujący Seedream 5.0 Pro

Premiera Hy Image 3.5 Preview zbiegła się z dniem otwarcia konferencji AI Alibaby — dzień po tym, jak Xiaomi pokazało otwarte modele MiMo-V2.6 Pro i Flash. Tencent określa nowy generator obrazów jako swoje najzdolniejsze jak dotąd narzędzie, wdrażane już w chatbotcie Yuanbao oraz narzędziach do edycji filmów i projektowania. Wewnętrzne testy z udziałem setek projektantów wykazały poziom Seedream 5.0 Pro od ByteDance i przewagę nad Google Nano Banana Pro oraz Qwen-Image-3.0 Pro od Alibaba, choć bez twardych metryk. Akcje Tencent wzrosły w Hongkongu o ponad 7%, a firma wzmacnia zespół AI: były badacz OpenAI Yao Shunyu pełni funkcję chief AI scientist, a Tian Yonglong dołączył w lipcu i kieruje pracami nad modelami wizyjno-językowymi w grupie Hunyuan. Poprzedniego dnia Xiaomi udostępniło wagi, raport techniczny i kod treningowy modelu MiMo-V2.6-Pro, który z 46 punktami w Artificial Analysis Intelligence Index v4.3 zajął szóste miejsce w rankingu ogólnym.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Tencent (HK), ↑ sektor AI w Chinach, ↓ presja konkurencyjna na Alibaba i ByteDance
Źródło: Briefs Finance
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇪🇺🇵🇭 UE osiągnęła wstępne porozumienie w sprawie umowy handlowej z Filipinami

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowała we wtorek w poście na platformie X, że rozmawiała z prezydentem Filipin Ferdinandem Marcosem Jr. i uzgodnili porozumienie o wolnym handlu. Komisarz UE ds. handlu i bezpieczeństwa ekonomicznego Maroš Šefčovič oraz sekretarz handlu Filipin Ma. Cristina Roque w wspólnym oświadczeniu potwierdzili osiągnięcie „znaczącego porozumienia”, które stawia negocjacje na jasnej ścieżce do formalnego zakończenia w nadchodzących miesiącach. Obie strony poinstruowały negocjatorów, by sfinalizowali umowę tak szybko, jak to możliwe. Porozumienie ma pogłębić dwustronne więzi handlowe i inwestycyjne, uczynić je bardziej zróżnicowanymi i odpornymi na globalną zmienność, a także poprawić dostęp mikro, małych i średnich przedsiębiorstw do rynku oraz wzmocnić odporność gospodarczą wobec globalnych szoków. Umowa handlowa UE–Filipiny wpisuje się w unijną strategię dywersyfikacji łańcuchów dostaw w regionie Indo-Pacyfiku.

Źródło: Global Banking & Finance Review
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🚗🇸🇦 Następca tronu Mohammed bin Salman ujawnia pierwszy elektryczny sedan i SUV saudyjskiej marki Ceer, zaprojektowane i zbudowane w Arabii Saudyjskiej.

Zaprezentowane modele EXOBOT w wersji sedan i SUV to pierwsze pojazdy saudyjskiej marki Ceer, należące do zaplanowanej gamy siedmiu modeli, które mają pojawić się w ciągu najbliższych pięciu lat. W ofercie znajdą się również auta klasy średniej i kompaktowej z różnymi typami układów napędowych. Produkcja ma odbywać się w Ceer Manufacturing Complex, określanym jako największy zakład motoryzacyjny na Bliskim Wschodzie. Według prognoz do 2034 roku Ceer może dodać do PKB Arabii Saudyjskiej ponad 30 mld riali (ok. 8 mld dolarów) oraz poprawić bilans handlowy o ponad 80 mld riali (ok. 21 mld dolarów), tworząc bezpośrednie i pośrednie miejsca pracy. Saudyjski Publiczny Fundusz Inwestycyjny (PIF) uruchomił Ceer w 2022 roku jako pierwszą saudyjską markę motoryzacyjną, wpisując projekt w strategię dywersyfikacji gospodarki Saudi Vision 2030.

Źródło: UA.NEWS
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🇨🇳⚡ Chińskie zapotrzebowanie na energię dla AI przyspiesza wyścig kraju ku energetyce fuzyjnej.

Chiny zwiększają inwestycje w energię jądrową (fuzję i rozszczepienie), by sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu na prąd ze strony centrów danych AI. Według konsultingu Wood Mackenzie zużycie energii przez chińskie centra danych ma wzrosnąć czterokrotnie do 774 TWh do 2030 roku. Ekspert Damien Ma z Gavekal ocenia, że w nadchodzącej dekadzie Chiny będą miały najbardziej dynamiczny przemysł jądrowy na świecie. Spółka Junhe planuje uruchomienie projektu demonstracyjnego około 2031 roku i widzi potencjał w instalowaniu mniejszych reaktorów w miejscach wygaszanych elektrowni węglowych. Z kolei szanghajska NovaFusionX, założona przez Guo Houyanga, zamierza osiągnąć pierwsze plazmy do końca tego roku, a dodatni bilans energetyczny w 2029 roku; pierwszy reaktor demonstracyjny ma powstać na początku lat 30. i kosztować około 3 mld juanów. Firma pozyskała 2,4 mld juanów od inwestorów przy wycenie ponad 10 mld juanów. Według think tanku Special Competitive Studies Project Chiny zmobilizowały około trzy razy więcej inwestycji w komercjalizację fuzji niż porównywalne programy Departamentu Energii USA, a fuzja jest jednym z ośmiu priorytetowych technologii w najnowszym planie pięcioletnim partii.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje chińskich spółek jądrowych i tech, ↑ Popyt na uran, ↑ Metale ziem rzadkich
Źródło: Traders Union
Otwórz w aplikacji →

🎮 CEO spółek technologicznych dokupują akcje (GameStop, Grab)

Otwórz w aplikacji →
Rynki

🎮 CEO GameStop Ryan Cohen dokupił akcje spółki za 26 mln USD.

Ryan Cohen, prezes i CEO GameStop, dokupił w poniedziałek 1 150 680 akcji zwykłych klasy A po średniej ważonej cenie 22,9375 USD, w transakcjach zawartych w przedziale 22,76–23,02 USD. Łączny wydatek wyniósł około 26,4 mln USD, a bezpośredni pakiet Cohena wzrósł do 40 498 522 akcji, wartych przy poniedziałkowym zamknięciu 22,76 USD około 922 mln USD, co daje mu około 9% spółki o kapitalizacji 10,2 mld USD. Zgłoszenie do SEC nie zawiera adnotacji Rule 10b5-1, co oznacza zakup poza wcześniej ustalonym planem — inwestorzy detaliczni zwracają na to uwagę od czasu, gdy pozycja Cohena pomogła wywołać squeeze na akcjach meme w 2021 roku. Zakup przedłuża serię transakcji insiderów zapoczątkowaną 10 września, gdy Cohen nabył milion akcji po średniej około 20,38 USD za około 20,4 mln USD, a trzej dyrektorzy — Lawrence Cheng, James Grube i Alain Attal — dokupili akcje w tym samym tygodniu. Tym razem Cohen kupował ponad 12% drożej niż 11 dni wcześniej, co jest zmianą dla nabywcy, który historycznie wchodził przy osłabieniu kursu. W tle spółka mocniej opiera się na kolekcjonerstwie: skorygowany zysk na akcję w drugim kwartale wyniósł 27 centów wobec konsensusu 19 centów, a zysk operacyjny 160,2 mln USD był rekordowy dla tego okresu, mimo spadku przychodów o 18,7% rok do roku do 790,2 mln USD; zarząd podniósł całoroczną prognozę skorygowanej EBITDA powyżej 650 mln USD. Nierozstrzygnięta pozostaje próba przejęcia eBay, której zarząd odrzucił ofertę GameStop o wartości około 56 mld USD (125 USD za akcję w gotówce i akcjach) jako "niewiarygodną i nieatrakcyjną"; GameStop zapowiada dalsze naciski. Kurs GME zamknął poniedziałek wzrostem o 0,53% na 22,76 USD, a w handlu pozasesyjnym rósł o 2,37% do 23,30 USD.

Wpływ na rynek: ↑ GME, ↑ akcje spółek meme
Źródło: Benzinga
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🛒 CEO Grab Anthony Tan dokupuje akcje spółki za 30 mln USD po średniej cenie 2,89 USD.

Anthony Tan, CEO Grab Holdings, dokonał zakupu 10,4 mln akcji spółki 21 września 2026 r. Łączna wartość transakcji wyniosła 29,9 mln USD. Zakup nastąpił w słabym okresie dla kursu: ostatnio akcje wyceniano na 2,511 euro, a od początku roku straciły 42,58 proc. Równolegle Grab finalizuje przejęcie 60 proc. udziałów w Atome Financial za 1,49 mld USD. Atome, spółka z siedzibą w Singapurze, oferuje m.in. pożyczki typu buy-now-pay-later, kredyty konsumenckie, karty BNPL oraz cyfrowe finansowanie. Pozostałe 40 proc. ma zostać nabyte około dwa lata po zamknięciu transakcji, przy widełkach wyceny zależnych od wyników: od 2 mld do 4,5 mld USD. Zamknięcie transakcji oczekiwane jest w trzecim kwartale 2027 r. Grab prognozuje, że Atome wraz z istniejącym biznesem finansowym osiągnie do 2028 r. skorygowaną EBITDA na poziomie 500 mln USD, a połączone brutto portfel kredytowy przekroczy 6 mld USD. Analitycy wskazują, że zakup akcji przez CEO to sygnał zaufania, ale nie zastępuje poprawy operacyjnej; kluczowe pozostaje, czy Grab przełoży ekspansję finansową na wyższe zyski i lepszy zwrot z kapitału.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Grab Holdings (GRAB), ↑ sektor fintech w Azji Południowo-Wschodniej
Źródło: Goldesel.de
Otwórz w aplikacji →
Świat

🌍 Clavicular usłyszał trzy zarzuty dotyczące kontaktu z osobą nieletnią

Zarzuty przedstawiono na podstawie doniesień prokuratury, które wcześniej nie były publicznie znane. Sprawa dotyczy trzech zarzutów związanych z rzekomym kontaktem z osobą nieletnią, w tym odurzenia i podania alkoholu. Clavicular, naprawdę nazywający się Braden Peters, ma 20 lat i w ostatnich tygodniach nasilił obecność medialną – pojawiał się m.in. w podcaście Howiego Mandela, a także w programach Barstool Sports, Red Scare i All In współprowadzonym przez doradcę technologicznego Trumpa, Davida Sacksa. Termin „looksmaxxing”, który spopularyzował, trafił do słownika Merriam-Webster. Wcześniej media informowały o zakończeniu jego powiązań biznesowych z osobą łączoną z izraelską mafią oraz o domniemanym przedawkowaniu narkotyków pięć miesięcy temu.

Źródło: thebulwark.com
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🚀🤖 Morgan Stanley: SpaceX i Tesla zacieśniają współpracę technologiczną i operacyjną w obszarze fizycznej AI

Według analityków Morgan Stanley połączone Tesla i SpaceX zdominowałyby aplikacje fizycznej AI, co może być argumentem za potencjalną megafuzją obu spółek. W poniedziałek akcje Tesli (TSLA) wzrosły o około 3%, a SpaceX (SPCX) o około 2%. Tesla rozpoczęła przyjmowanie przedpłat po 50 000 USD na nowy Roadster przed planowaną premierą 1 października, co ożywiło spekulacje o współpracy z SpaceX. Dyskusja o połączeniu powraca regularnie na Wall Street jako scenariusz konsolidacji kompetencji w zakresie robotyki, autonomicznych systemów i AI fizycznej.

Wpływ na rynek: ↑ TSLA, ↑ SPCX, ↑ sektor fizycznej AI
Źródło: Investor's Business Daily
Otwórz w aplikacji →
Świat

🇺🇸 NYU Langone Health w ugodzie z Departamentem Sprawiedliwości za 8,5 mln USD zobowiązuje się zaprzestać terapii blokujących dojrzewanie i operacji u nieletnich.

Departament Sprawiedliwości USA poinformował w piątek o zawarciu ugód z dwoma systemami opieki zdrowotnej — NYU Langone Hospitals oraz University of Pittsburgh Medical Center (UPMC) — w ramach zakończenia śledztw dotyczących programów opieki afirmującej płeć u nieletnich. NYU Langone zapłaci 8,5 mln USD, a UPMC 950 tys. USD. Na mocy porozumień oba szpitale zaprzestaną świadczenia opieki afirmującej płeć pacjentom poniżej 18. roku życia, w tym terapii blokujących dojrzewanie i hormonoterapii, oraz zobowiążą się do zaprzestania przeprowadzania operacji afirmujących płeć u nieletnich. To kolejne duże placówki medyczne w USA, które uległy presji administracji Trumpa, by zakończyć opiekę afirmującą płeć u osób niepełnoletnich. Szpitale są wśród kilkudziesięciu, które od lipca 2025 roku otrzymały wezwania (subpoena) od DOJ. W osobnych oświadczeniach oba szpitale przekazały, że zawarcie ugód z rządem federalnym ma na celu ochronę pacjentów i personelu oraz uniknięcie przedłużającego się procesu sądowego. NYU Langone podkreślił, że chce pozostać skupiony na misji dostarczania wysokiej jakości opieki, badań i kształcenia lekarzy; UPMC wskazało, że ugoda chroni prywatność pacjentów i rodzin, poufność wrażliwych danych medycznych oraz rozwiązuje sprawę dotyczącą głównie pewnych domniemanych praktyk rozliczeniowych związanych z opieką afirmującą płeć.

Źródło: LGBTQ Nation
Otwórz w aplikacji →

🤖 Meta: wzrost akcji i premierowy sukces asystenta Muse

Otwórz w aplikacji →
Rynki

🤖 Akcje Meta wzrosły o ponad 11 proc. po podwyższeniu ceny docelowej przez Wells Fargo

Akcje Meta Platforms zamknęły poniedziałkową sesję zwyżką ponad 11 proc., co jest najlepszym wynikiem od lipca 2025 r. i trzecią z rzędu sesją wzrostową — kapitalizacja spółki wzrosła o około 190 mld USD. Impulsem była podwyżka ceny docelowej przez Wells Fargo: analityk Ken Gawrelski podniósł target z 640 do 796 USD, wskazując na udane premiery Muse Spark i asystenta Muse. To wyraźny zwrot po zeszłorocznych opóźnieniach modeli AI — CEO Mark Zuckerberg zatrudnił współzałożyciela Scale.AI Alexandr'a Wanga na stanowisko chief AI officer, a w środę podczas Meta Connect ma przedstawić plany dotyczące AI i wearables. Po debiucie Muse przekroczył 900 tys. pobrań w sześć dni, a aplikacja zajęła pierwsze miejsce w App Store Apple'a.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Meta (META), ↑ sektor big tech/AI, ↑ Nasdaq
Źródło: Yahoo Finance
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Muse wyprzedza ChatGPT, Groka i Claude’a w pobraniach po premierze — to nowy ranking konkurencji, po wcześniejszym wzroście akcji Meta o 7 proc.

Tempo startu Muse wyprzedza ChatGPT, Groka i Claude’a: w pierwszych pięciu dniach od premiery asystent zanotował 730 tys. pobrań — wynika z danych CNBC. Skala przewagi dystrybucyjnej Meta wynika z ekosystemu Facebooka, Instagrama, WhatsAppa i Threads, który liczy blisko 4 mld użytkowników i pozwala wypychać nowy produkt bezpośrednio do ogromnej bazy odbiorców. Muse integruje się z platformami społecznościowymi Meta — użytkownicy wykorzystują go m.in. do generowania podpisów na Instagramie, planowania wydarzeń na Facebooku i moderowania czatów grupowych na WhatsAppie. Meta od miesięcy inwestuje miliardy w infrastrukturę AI, m.in. w układy Nvidii i własne procesory, a Mark Zuckerberg wielokrotnie wskazywał AI jako priorytet numer jeden, widząc w osobistych agentach kolejną platformę obliczeniową po mobile i mediach społecznościowych. W poniedziałek akcje Meta rosły o około 7 proc. do poziomu około 710 USD po starcie Muse.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Meta, ↑ Akcje Nvidii (popyt na infrastrukturę AI), ↓ Akcje OpenAI/Anthropic (presja konkurencyjna)
Źródło: The Tech Buzz
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Badacz wykrył lukę w aplikacji Muse Meta na Maca pozwalającą przejąć token logowania

Badacz bezpieczeństwa macOS Patrick Wardle wykrył lukę zero-day w aplikacji Muse Meta na Maca, która pozwala dowolnemu lokalnie zainstalowanemu programowi lub komendzie terminala przejąć token logowania do konta użytkownika w asystencie. Mechanizm wykorzystuje nieudokumentowane ustawienie pozwalające zmienić endpoint, na który przesyłane są transkrypcje — z serwera Meta na serwer atakującego — co daje pełną kontrolę nad kontem. Meta reklamowała Muse jako produkt „zbudowany od podstaw z myślą o prywatności i bezpieczeństwie”, a asystent ma m.in. rezerwować wizyty, wypełniać formularze, robić zakupy i łączyć się z WhatsAppem, pocztą, kalendarzem i mediami społecznościowymi. Według Wardle'a możliwe jest manipulowanie agentem i wykorzystanie jego uprawnień np. do zapisu złośliwych plików na dysku czy robienia zdjęć, często bez żadnego ostrzeżenia dla użytkownika. W niedzielę Amazon zaczął blokować Muse na swojej stronie, co dodatkowo podważa deklaracje Meta o bezpieczeństwie asystenta.

Źródło: Ars Technica
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

📱🇺🇸 Apple otwiera wypłatę ugody 250 mln USD w sprawie Siri — właściciele iPhone'ów mogą dostać do 95 USD

Ugoda obejmuje amerykański pozew zbiorowy dotyczący opóźnionego startu funkcji Siri opartych na Apple Intelligence, zapowiedzianych w czerwcu 2024 r., których premierę przesunięto w marcu 2025 r. Apple nie przyznaje się do zarzutów, a na ugodę przystał, by uniknąć kosztów i ryzyka procesu. Uprawnieni są mieszkańcy USA, którzy kupili jeden z objętych modelem iPhone'ów na terenie Stanów Zjednoczonych w okresie od 10 czerwca 2024 r. do 29 marca 2025 r., z wyłączeniem zakupów na odsprzedaż. Szacowana wypłata to 25 USD na urządzenie, ale przy mniejszej liczbie zgłoszeń może wzrosnąć maksymalnie do 95 USD. Zgłoszenia można składać przez stronę ugody od 21 września do 21 grudnia tego roku; uprawnieni klienci otrzymają e-mailem identyfikator i kod PIN, a formularz wymaga numeru seryjnego lub danych konta Apple i numeru telefonu. Siri AI ostatecznie ogłoszono na WWDC 2026 w czerwcu i udostępniono na iPhone'ach 15 Pro i nowszych z iOS 27, nadal w wersji beta.

Źródło: MacRumors
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🌍 Ceny diamentów naturalnych spadły do poziomów nienotowanych od ponad dwóch dekad

Ceny diamentów naturalnych spadły do poziomów nienotowanych od ponad dwóch dekad, a ceny hurtowe są o około 30-40% niższe niż szczyty z 2021 roku. Detaliczna cena popularnego diamentu naturalnego o masie 1 karata waha się obecnie między 3530 a 3860 dolarów. Trzy nakładające się siły odpowiadają za tę strukturalną erozję: nadpodaż, słabnący popyt oraz zalew kamieni lab-grown, które są chemicznie identyczne, ale tańsze o 70-85%. Ceny hurtowe kamieni syntetycznych załamały się o ponad 75% względem poziomów z 2022 roku, a tylko od marca 2025 roku spadły o 29,9%, podczas gdy diamenty naturalne porównywalnej jakości potaniały w tym samym okresie o 4,0%. Chiny odpowiadają za ponad 60% globalnej produkcji diamentów syntetycznych, a ich eksport lab-grown wzrósł o 65,3% rok do roku w pierwszej połowie 2026 roku. Skutkiem jest podwójna presja: spadek cen syntetyków ciągnie w dół wycenę średniej klasy diamentów naturalnych, a odporność zachowują jedynie największe, najwyższej jakości kamienie. Debswana, spółka joint venture De Beers i rządu Botswany, raportuje poważne spadki sprzedaży, co dla kraju opierającego PKB na wydobyciu diamentów oznacza kryzys fiskalny.

Źródło: TradingView
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇬🇧🇸🇦 Wielka Brytania wysyła samolot-cysternę RAF do Arabii Saudyjskiej; wsparcie startuje w najbliższych dniach

Brytyjskie wsparcie wojskowe dla Arabii Saudyjskiej rozpocznie się w najbliższych dniach i obejmie jeden samolot-cysternę RAF Voyager, który będzie tankował w powietrzu saudyjskie maszyny podczas misji obronnych. Premier Andy Burnham ogłosił porozumienie 21 września podczas podróży na Zgromadzenie Ogólne ONZ w Nowym Jorku; umowa ma obowiązywać kilka tygodni i będzie poddawana przeglądowi. Burnham uzasadnił decyzję potrzebą ochrony interesów Wielkiej Brytanii i regionu oraz utrzymania otwartych szlaków dostaw ropy, potępiając jednocześnie ataki Huti i deklarując współpracę z partnerami na rzecz stabilności regionalnej, ochrony ludności cywilnej i dostępu humanitarnego. Konflikt między Huti a wspieranym przez Rijad rządem Jemenu zaostrzył się — grupa atakowała rakietami i dronami Arabię Saudyjską, ogłosiła blokadę cieśniny Bab al-Mandab oraz zaatakowała statki i obiekty naftowe królestwa. Arabia Saudyjska zwróciła się wcześniej o wsparcie obrony powietrznej do sojuszników, w tym Wielkiej Brytanii, Francji, Pakistanu i Egiptu.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ ryzyko geopolityczne na Bliskim Wschodzie, ↑ akcje spółek zbrojeniowych
Źródło: UA.NEWS
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇮🇷 Prezydent Iranu Pezeshkian weźmie udział w sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku w tym tygodniu, po tym jak USA wydały wizy jego delegacji.

Delegacja irańska pod przewodnictwem prezydenta Masouda Pezeshkiana ma pojawić się w Nowym Jorku we wtorek, po tym jak USA wydały wizy, a sam prezydent wystąpi przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ, przedstawiając stanowisko Iranu wobec bieżących wydarzeń międzynarodowych, zwłaszcza konfliktu z USA i Izraelem. Sesja, na którą przybył również Wołodymyr Zełenski, zaplanowana jest na 22-26 oraz 28 września. W kuluarach Pezeshkian ma rozmawiać z przywódcami kilku państw, a Donald Trump zadeklarował gotowość spotkania z nim, ostrzegając, że bez porozumienia pozostają tylko dwie opcje: "zmiecenie Iranu" albo pozwolenie jego gospodarce na "gnicie". Teheran zapowiada, że nie otworzy Cieśniny Ormuz, dopóki Waszyngton nie wywiąże się ze zobowiązań z czerwcowego memorandum, w tym zniesienia blokady morskiej irańskich portów, złagodzenia sankcji, odmrożenia aktywów i zakończenia gróźb militarnych. We wtorek Zełenski ma spotkać się z Trumpem w Nowym Jorku podczas 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, której debata startuje tego samego dnia.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje globalne, ↓ Ropa Brent, ↓ Rentowność obligacji, ↓ USD
Źródło: Oz Arab Media
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Nowa trasa na Jagodno ma niewiele ponad rok.

Nowy tor bobslejowy na Jagodnie oddano do użytku niewiele ponad rok temu, a już pojawiły się na nim podłużne wgłębienia. Pojawia się pytanie, czy obiekt przetrwa do zimowych igrzysk olimpijskich. Na razie nie podano szczegółów dotyczących zakresu uszkodzeń ani ewentualnych prac naprawczych.

Źródło: Wykop
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Kolumbia Brytyjska pozywa OpenAI za zaniedbania i naruszenia bezpieczeństwa w sprawie strzelaniny w Tumbler Ridge

Prokurator generalna Kolumbii Brytyjskiej Niki Sharma ogłosiła w poniedziałek na konferencji prasowej, że prowincja pozywa OpenAI przed sądem w Kalifornii — gdzie spółka ma siedzibę — zarzucając jej, że nie powiadomiła organów ścigania o groźbach zgłaszanych na platformie ChatGPT przed masową strzelaniną w Tumbler Ridge. Pozew, złożony wspólnie ze szkolnym okręgiem Peace River South (SD59), wskazuje też jako pozwanego prezesa OpenAI Sama Altmana — powołuje się m.in. na jego kwietniowe przeprosiny, w których przyznał, że firma nie zaalarmowała służb o koncie zbanowanym w czerwcu. Sharma podkreśliła, że rozmowa czatu z 18-letnim sprawcą Jesse Van Rootselaarem była na tyle niepokojąca, że uruchomiła wewnętrzny przegląd w OpenAI, ale nie została przekazana RCMP, a decyzja o niepowiadomieniu zapadła w Kalifornii — stąd miejsce złożenia pozwu. Drugi zarzut dotyczy zaprojektowania niebezpiecznego produktu. Prowincja domaga się odszkodowania m.in. na odbudowę zniszczonej po tragedii szkoły w Tumbler Ridge; nie ujawniono kwoty. Sharma zaznaczyła, że pozew prowincji jest odrębny od pozwów cywilnych składanych przez rodziny ofiar, nauczycieli i uczniów, i skupia się na stratach poniesionych przez prowincję. OpenAI w oświadczeniu przekazanym e-mailem nazwała wydarzenia w Tumbler Ridge niewypowiedzianą tragedią i zadeklarowała dalszą współpracę z rządem i organami ścigania oraz rozwój prac nad bezpieczeństwem. Do strzelaniny doszło 10 lutego; zginęło sześcioro dzieci i dwoje dorosłych, a sprawca zmarł w wyniku postrzału, który zadał sobie sam. To kolejny pozew przeciw OpenAI po fali roszczeń cywilnych w Kalifornii.

Wpływ na rynek: ↑ Ryzyko regulacyjne dla OpenAI i spółek AI, ↓ nastroje wokół dostawców narzędzi AI w USA
Źródło: CBC
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🪙📱 X uruchamia handel akcjami i kryptowalutami bezpośrednio z cashtagów w osi czasu

X uruchomił 15 września amerykański Cashtag Partner Program, łącząc się z Coinbase, Gemini, Kraken, Interactive Brokers i Moomoo. Mechanika jest prosta: po kliknięciu cashtaga ($TICKER) użytkownik widzi wykres ceny na żywo, powiązane dyskusje i przycisk "Trade", który przekierowuje do aplikacji lub strony partnera w celu realizacji transakcji. X nie staje się brokerem, lecz kanałem dystrybucji pośredniczącym w kierowaniu ruchu do partnerów, co pozwala uniknąć złożoności regulacyjnej związanej z licencją broker-dealera czy giełdy kryptowalut. Partnerzy pokrywają szeroki zakres rynku: Coinbase i Gemini zapewniają płynność kryptowalutową, Kraken obsługuje blisko 2400 aktywów krypto, a Interactive Brokers i Moomoo uzupełniają stronę akcyjną. Według doniesień pilotaż przetworzył około 1 miliarda dolarów wolumenu w pierwszych trzech dniach. Wcześniej, 14 kwietnia, X wdrożył "smart cashtags" z bogatszymi danymi, co przygotowało grunt pod pełną integrację. Elon Musk od dawna mówi o X jako "everything app"; spółka ma już licencje money transmitter w wielu stanach i uruchomiła funkcje płatności peer-to-peer. Posunięcie to plasuje X nie jako konkurenta Robinhood czy Coinbase, lecz jako kanał dystrybucji upstream wobec nich, co szczególnie sprzyja mniejszym, mniej znanym tokenom.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Coinbase, ↑ Akcje Interactive Brokers, ↑ Akcje Kraken (jeśli notowane), ↑ Wolumen obrotu altcoinami
Źródło: Crypto Briefing
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇺🇸 Biały Dom uruchamia całodobowy kanał „Trump TV" — nowy etap po odebraniu mediom wstępu do Białego Domu.

Biały Dom uruchomił w poniedziałek wieczorem całodobowy kanał streamingowy „Trump TV: The Essentials Station” ze startem o godzinie 19:00 czasu lokalnego — to nowy etap po tym, jak prezydent Donald Trump ogłosił odebranie akredytacji stacjom CNN, MSNOW i Politico. W poniedziałek te redakcje złożyły federalny pozew przeciwko Białemu Domowi, domagając się przywrócenia przepustek i zablokowania egzekwowania zakazu do czasu rozstrzygnięcia sprawy; argumentują, że narusza to Pierwszą Poprawkę oraz prawo do rzetelnego procesu z Piątej Poprawki. Trump na Truth Social bronił decyzji, nazywając „Fake News” zagrożeniem dla demokracji, i skrytykował sędziego Timothy’ego Kelly’ego, któremu przydzielono sprawę. W geście solidarności ABC, CBS, CNN, Fox News i NBC zapowiedziały, że nie wyślą zastępczej ekipy za CNN do dyżuru poolowego, a podczas poniedziałkowej prezentacji nowego lądowiska dla śmigłowców stacje nie transmitowały wydarzenia na żywo; Trump nie odpowiedział na pytania dziennikarzy przed odlotem Marine One do Nowego Jorku.

Źródło: WBFF
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇬🇧🇺🇸 Brytyjski premier ogłosi partnerstwo obronne w zakresie AI z USA

Brytyjski premier ogłosi w wtorek (22 września) na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ nowe partnerstwo obronne w zakresie AI z USA. Współpracę podejmą brytyjski Defence Rapid AI Delivery Taskforce oraz Chief Digital and Artificial Intelligence Office w amerykańskim Departamencie Wojny — celem jest przyspieszenie dostarczania zaufanych, interoperacyjnych zdolności wzmacniających odstraszanie. Partnerstwo ma pomóc chronić krytyczną infrastrukturę Wielkiej Brytanii, od szlaków morskich po przestrzeń powietrzną. Będzie to pierwsze wielostronne spotkanie premiera w tej roli; zaplanowano też rozmowę z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Wielka Brytania to trzeci rynek AI na świecie po USA i Chinach, a technologia daje pierwsze sygnały ożywienia stagnującej gospodarki; działa też AI Security Institute testujący modele frontier. W przyszłym roku Wielka Brytania będzie gospodarzem G20 i chce promować globalne działania ws. AI.

Źródło: businesstimes.com.sg
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇩🇰 USA ponownie otworzą bazę wojskową na południu Grenlandii i utworzą placówkę na jej wschodzie

Porozumienie między USA, Grenlandią i Danią ma zostać podpisane na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w przyszłym tygodniu. W ramach ustaleń Amerykanie mają ponownie otworzyć dawne bazy w Narsarsuaq i Kangerlussuaq na południu Grenlandii oraz utworzyć nową placówkę na wschodzie wyspy. USA dysponują już bazą Pittufik (dawniej Thule), która obejmuje system wczesnego ostrzegania o pociskach, pas startowy o długości trzech kilometrów i najdalej na północ wysunięty głębokowodny port świata. Gen. Gregory Guillot, szef US Northern Command, argumentował, że celem jest ochrona "najbardziej wrażliwej trasy" do kontynentalnych Stanów Zjednoczonych w razie ataku przez Arktykę. Negocjacje zakończyły się po tym, jak w styczniu duńscy żołnierze przygotowywali się do wysadzenia pasów startowych w Nuuk i Kangerlussuaq oraz do leczenia rannych w walkach — obawiano się inwazji USA na część Królestwa Danii. Ostatecznie Grenlandia i Dania zachowują kontrolę nad większością spraw na wyspie, a Królestwo pozostaje nienaruszone; Trump ogłasza się zwycięzcą, choć pierwotnie chciał kupić Grenlandię.

Źródło: Politiken
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Photoshop dostał rywala ważącego 8 MB. I nie kosztuje ani grosza

Narzędzie waży zaledwie 8 MB w dystrybucji i około 14 MB po instalacji, podczas gdy Photoshop zajmuje kilka gigabajtów. Autor, Robbie Tilton — były projektant i programista Apple oraz Google, pracujący nad Google Glass i Apple Vision Pro — udostępnił Compositor jako w pełni darmowy i open source, z kodem na GitHubie dostępnym jako plik .dmg oraz źródła. Program oferuje podstawowe funkcje Photoshopa i jest pozycjonowany jako jego alternatywa, a Tilton argumentuje, że Photoshop jest zbyt drogi, a GIMP nieintuicyjny. Od końca września 2026 roku edytor działa wyłącznie na macOS (wymaga macOS 26 Tahoe i Xcode 26+), bez natywnej wersji na Windows, Linuksa, Androida i iOS, choć otwarty kod może skłonić zewnętrznych deweloperów do portowania.

Źródło: ITHardware
Otwórz w aplikacji →
Świat

🇺🇸 Sekretarz transportu Duffy: linie telekomunikacyjne naprawione, lotniska na północnym wschodzie USA wznawiają operacje

Linie telekomunikacyjne zostały naprawione i lotniska na północnym wschodzie USA wznawiają operacje – poinformował sekretarz transportu Sean Duffy. Duffy podkreślił, że incydent uwypukla potrzebę dodatkowego finansowania na modernizację starzejącej się infrastruktury, aby zapobiegać podobnym zakłóceniom w przyszłości. Według danych FAA z godziny 15:07 czasu wschodniego ground stop obowiązywał na lotniskach Newark Liberty i Teterboro, a JFK, LaGuardia i Philadelphia działały z opóźnieniami. Przyczyną awarii było przypadkowe przecięcie kabla światłowodowego przez ekipę budowlaną Amtrak w New Jersey, co doprowadziło do utraty podstawowego obwodu w ośrodku Philadelphia TRACON; gdy kontrolerzy przełączyli się na system zapasowy, okazało się, że również zapasowy kabel był przecięty.

Wpływ na rynek: ↓ Akcje linii lotniczych (JetBlue, United, American), ↑ koszty operacyjne przewoźników
Źródło: Fox Business
Otwórz w aplikacji →
Rynki

💊🇺🇸 Eli Lilly rozpoczyna budowę zakładu produkującego Foundayo w Houston za 6,5 mld USD

Eli Lilly and Company (NYSE: LLY) wmurowała kamień węgielny pod budowę zakładu produkcyjnego w Houston w Teksasie. Inwestycja o wartości 6,5 mld USD jest częścią ogłoszonego w 2020 roku programu budowy dziesięciu amerykańskich zakładów produkcyjnych oraz piątą lokalizacją wytwarzającą krajowe aktywne substancje farmaceutyczne (API). Nowy obiekt będzie produkować Foundayo (orforglipron) – pierwszy syntetyczny doustny lek GLP-1 firmy Lilly – a także inne leki małocząsteczkowe i zaawansowane terapie. Foundayo jest agonistą receptora GLP-1 zatwierdzonym w USA do kontroli masy ciała u dorosłych z otyłością lub nadwagą i chorobami współistniejącymi; jako cząsteczka małocząsteczkowa, a nie peptyd, jest łatwiejszy do skalowania produkcji. Lek jest obecnie w procesie oceny regulacyjnej w ponad 40 krajach, a pełne globalne wdrożenie planowane jest na 2027 rok. Lilly bada również Foundayo pod kątem leczenia cukrzycy typu 2 i obturacyjnego bezdechu sennego, a dane spodziewane są w późniejszym okresie tego roku. Zakład zatrudni ponad 600 osób na wysoko wykwalifikowanych stanowiskach. Firma przeznaczy 12,5 mln USD na wsparcie współpracy z San Jacinto College w celu stworzenia ścieżki kariery w zaawansowanej syntezie chemicznej, a dodatkowo 2,5 mln USD darowizny na rzecz fundacji uczelni na stypendia. Prezes i dyrektor generalny David A. Ricks podkreślił, że inwestycja zmieni sytuację dziesiątek milionów ludzi zmagających się z nadwagą, otyłością i jej konsekwencjami, takimi jak cukrzyca. Cały projekt wpisuje się w wart 50 mld USD plan przenoszenia produkcji leków do USA i eksportu amerykańskich wyrobów medycznych.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje Eli Lilly (LLY), ↑ Sektor farmaceutyczny USA, ↑ Producenci API, ↓ Konkurenci na rynku leków GLP-1 (np
Źródło: PR Newswire
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇫🇷🇪🇺 Macron dołącza do apelu o opóźnienie unijnych przepisów o metanie o rok, obok żądań obniżenia cen energii.

Po apelu Francji o pilne obniżenie cen energii Emmanuel Macron dołączył do żądania rocznego opóźnienia wejścia w życie unijnych przepisów dotyczących metanu, łącząc oba postulaty. Francja obawia się, że dodatkowe obowiązki środowiskowe nałożone na sektor paliwowy pogłębią presję kosztową i przełożą się na dalszy wzrost cen dla konsumentów i przedsiębiorstw. Proponowane opóźnienie ma dać czas na dostosowanie infrastruktury i złagodzenie skutków dla rynku energii w okresie podwyższonej niepewności geopolitycznej. Wcześniej Francja apelowała o pilne działania UE, ponieważ ceny diesla osiągnęły rekordowy poziom i należą do najwyższych w całej Wspólnocie z powodu zakłócenia globalnych dostaw ropy i rosnących kosztów rafinacji wywołanych wojną na Bliskim Wschodzie.

Źródło: Euronews.com
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Sejm zmienia zasady opłaty miejscowej. Dochody pozostaną w gminach

Sejm uchwalił nowelizację, która umożliwi gminom w całej Polsce pobieranie opłaty miejscowej. W przyjętych przepisach zrezygnowano z koncepcji opłaty turystyczno-rekompensacyjnej, która miała zastąpić dotychczasową opłatę i wiązać się z obowiązkową rekompensatą dla turystów, np. zniżką na korzystanie z gminnych instytucji kultury czy obiektów sportowych. Prace nad zmianami rozpoczęły się od poselskiego projektu PSL-Trzeciej Drogi (druk nr 2872), złożonego 6 maja 2026 r. i reprezentowanego przez posła Ireneusza Rasia; pierwsze czytanie odbyło się 2 września, po czym projekt trafił do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Największe kontrowersje budził proponowany podział wpływów z nowej daniny: 80 proc. dla gminy, 18 proc. dla Polskiej Organizacji Turystycznej i 2 proc. dla inkasenta. Krytycznie odnosiły się do tego m.in. posłanka Zofia Czernow (Koalicja Obywatelska), powołująca się na stanowisko Unii Metropolii Polskich, a także Artur Łącki i Daria Gosek-Popiołek, którzy argumentowali, że całość wpływów powinna pozostawać w gminie, a finansowanie POT nie może odbywać się kosztem dochodów samorządów.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje spółek hotelowych i turystycznych, ↑ Przychody gmin z opłaty miejscowej
Źródło: Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

⚡🇺🇸 Google finansuje rozbudowę energetyki jądrowej o ok. 96 MW w elektrowniach Vogtle i Hatch

Georgia Power zawarła umowę z Google, na mocy której koncern technologiczny sfinansuje modernizacje w elektrowniach jądrowych Plant Vogtle i Plant Hatch. Projekty mają dodać około 96 MW nowej mocy do sieci, co wystarczy do zasilenia dziesiątek tysięcy domów. Google przystąpi do nowej taryfy Nuclear Uprate i otrzyma "zero-emission credits" reprezentujące bezemisyjne atrybuty dodatkowej energii jądrowej. Według Georgia Power subskrypcja Google ma przynieść klientom około 900 mln dolarów korzyści w całym okresie eksploatacji tych bloków. Wniosek w tej sprawie złożono w poniedziałek do Georgia Public Service Commission; umowa wymaga jeszcze zatwierdzenia przez regulatora. Wcześniej, w 2025 Integrated Resource Plan, zatwierdzono już uprate dla bloków 1 i 2 w Vogtle; obecnie wnioski dotyczą extended power uprate dla obu bloków w Plant Hatch. Extended power uprate polega na modernizacji turbin, pomp, silników i systemów chłodzenia, aby reaktor mógł bezpiecznie pracować na wyższym licencjonowanym poziomie mocy, co pozwala produkować więcej energii bez budowy nowej elektrowni. Aaron Mitchell, starszy wiceprezes Georgia Power, podkreślił, że porozumienie jest przykładem wykorzystania wzrostu dużego obciążenia z korzyścią dla wszystkich klientów. Lucia Tian z Google stwierdziła, że centra danych to "długoterminowe inwestycje w społeczności, które nazywamy domem", a umowa pokazuje, jak zwiększanie mocy istniejących elektrowni jądrowych może wspierać rozwój infrastruktury cyfrowej i przynosić "setki milionów dolarów bezpośrednich korzyści dla klientów". Georgia Power podkreśla, że struktura taryfy chroni klientów nieuczestniczących w programie przed dodatkowymi kosztami modernizacji. Energia jądrowa odpowiada już za ponad jedną czwartą produkcji energii w stanie Georgia, a sam kompleks Vogtle dysponuje czterema reaktorami.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje spółek użyteczności w USA, ↑ Akcje dostawców technologii jądrowych, ↑ Akcje Google (długoterminowa stabilizacja kosztów energii)
Źródło: WRDW
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇮🇱🇮🇷 Izrael przygotowuje się na możliwą eskalację z Iranem; wysoki urzędnik bezpieczeństwa: sytuacja jest niestabilna i może wymknąć się spod kontroli

Izraelski wysoki urzędnik bezpieczeństwa ostrzegł, że sytuacja z Iranem pozostaje niestabilna i może wymknąć się spod kontroli. Tło: trwająca od lutego wojna, zapoczątkowana atakami USA i Izraela, coraz mocniej dusi irańską gospodarkę i przekształca region. Wiceprezydent USA JD Vance poinformował, że przez Cieśninę Ormuz nadal płyną znaczne wolumeny ropy i gazu, mimo opisywanych przez niego codziennych irańskich ataków na żeglugę; marynarka USA od 80 dni chroni „swobodny przepływ handlu”. Przywódca Huti Abdel-Malik al-Huti zagroził kontynuowaniem konfliktu z Waszyngtonem i oskarżył Arabię Saudyjską o dążenie do wspólnej eskalacji przeciwko wspieranemu przez Iran ugrupowaniu, twierdząc, że USA rozważają skoordynowane działania z Rijadem. W Jemenie siły rządowe wspierane przez Saudyjczyków odbiły kilka pozycji na froncie na zachód i południe od miasta Taiz. Osobno Rosja poinformowała o bliskiej współpracy z Turcją na rzecz bezpieczeństwa żeglugi na Morzu Czarnym, a delegacja Hamasu pod przewodnictwem Hussama Badrana rozmawiała w Kairze z Palestyńskim Islamskim Dżihadem i sześcioma innymi frakcjami m.in. o wyborach i jedności narodowej.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent, ↑ Gaz TTF, ↑ Złoto, ↑ Zbrojeniówka
Źródło: The Times of India
Otwórz w aplikacji →
Tech / AI

🤖 Handel dobrami na potrzeby AI wzrósł o 42 proc. r/r w I kwartale 2026, najszybciej w historii.

Według Światowej Organizacji Handlu (WTO) handel dobrami wspierającymi AI wzrósł o 42 proc. r/r w I kwartale 2026, windując udział tej kategorii do 18,7 proc. całego światowego handlu towarami — dwa lata wcześniej, w 2023, było to około 13 proc. Łączny handel towarami sięgnął ok. 4,18 bln USD, rosnąc 11 proc. r/r w ujęciu dolarowym, przy wzroście wolumenu o 3,2 proc. r/r i 1,9 proc. k/k po korekcie sezonowej. Bez kategorii AI wzrost wyniósłby około 7 proc., co pokazuje, że półprzewodniki, procesory i sprzęt transmisji danych odpowiadają za większość dynamiki. Same półprzewodniki wzrosły o 25 proc. w I kwartale, a minerały krytyczne dla produkcji chipów i baterii o 38 proc. W 2025 AI-enabling goods odpowiadały za około 42 proc. całego wzrostu handlu. Azja odpowiada za ok. 62 proc. globalnego handlu dobrami AI, a Ameryka Północna jest najszybciej rosnącym centrum popytu, napędzanym przez budowę centrów danych. Dyrektor generalna WTO Ngozi Okonjo-Iweala ostrzegła przed ryzykiem przejściowej bańki inwestycyjnej i nadmiernych mocy; jeśli popyt okaże się trwały, może dodać 0,5 pkt proc. do wzrostu handlu towarami w tym roku. Indeks komponentów elektronicznych barometru handlu WTO osiągnął 104,9 we wrześniu 2026, powyżej neutralnego poziomu 100.

Wpływ na rynek: ↑ Akcje producentów półprzewodników i sprzętu data center, ↑ Popyt na miedź i minerały krytyczne, ↑ Wolumen handlu azjatyckiego
Źródło: Crypto Briefing
Otwórz w aplikacji →