Fabryka Broni Łucznik w Radomiu realizuje kontrakt na blisko 46 tys. karabinków MSBS Grot C14 FB-A3 za około 600 mln zł; dostawy mają trwać w latach 2026-2027. Wiceminister Cezary Tomczyk poinformował, że pierwsze 6 tys. sztuk zostało już wyprodukowanych, a do końca 2026 r. do żołnierzy ma trafić około 17 tys. karabinków. Umowę podpisano w czerwcu. Osobno 3 listopada zakończyły się testy pistoletu MPS prowadzone przez Wojska Obrony Terytorialnej, co nie przesądza jeszcze o seryjnych dostawach dla armii.
Najważniejsze
Kontrakt 2026-2027 - Umowa o wartości około 600 mln zł obejmuje dostawy w latach 2026-2027.
Testy MPS - Zakończenie testów pistoletu nie przesądza o seryjnych dostawach dla armii.
Na Wyspy Kanaryjskie do 7 listopada 2026 roku dotarło drogą morską 18 657 nielegalnych migrantów, według danych policyjnych. To więcej niż w całym 2025 roku, kiedy odnotowano 17 788 przypłynięć. Na El Hierro, zamieszkanym przez około 12 tysięcy osób, w niecałe dwa miesiące przypłynęło ponad 9 tysięcy migrantów, a lokalne władze ogłosiły stan wyjątkowy. Od 1 do 9 listopada przypłynęło 6 665 osób na 66 łodziach, czyli około 1300 procent więcej niż w tym samym okresie 2025 roku. Presja wróciła na szlak atlantycki po zamknięciu przez Maroko północnej granicy lądowej w Ceucie pod koniec lipca. Prezydent Wysp Kanaryjskich Fernando Clavijo stwierdził, że obecnie nie ma polityki migracyjnej ani ochrony granicy.
Najważniejsze
Szpital i transport - Szpital na El Hierro działa w warunkach określanych jako niepożądane; autobusy skierowano do obsługi migrantów, a medyków sprowadzono z innych wysp.
Krytyka rządu - Lider Woxu Santiago Abascal zarzucił rządowi, że zależy mu na szybkim rozproszeniu migrantów po całej Hiszpanii.
GTA 6 oficjalnie stało się najczęściej zamawianą przedpremierowo grą w historii PlayStation Store i Microsoft Store - wynika z wpisów PlayStation i Xboxa z 10 listopada. Liczby nie są oficjalne: szacunki mówią o ok. 10 mln egzemplarzy i ok. 942 mln dolarów przychodu, co przebiłoby Cyberpunka 2077 (8 mln preorderów) i GTA 5 (7 mln). Premiera na PlayStation 5 oraz Xbox Series X i S zaplanowana jest na 19 listopada; wersji na PC w tym terminie nie zapowiedziano. Sensor Tower szacuje przedsprzedaż GTA 6 na ok. 9,69 mln cyfrowych kopii na PS5 i Xbox, w tym ok. 7,23 mln na PS5; tydzień wcześniej było to 7,71 mln. Prezes Take-Two Strauss Zelnick przyznał, że wynik przewyższa oczekiwania, a konkretne dane firma poda po premierze.
Najważniejsze
Rekord preorderów - GTA 6 jest najczęściej zamawianą przedpremierowo grą w historii obu sklepów; 10 mln egzemplarzy to szacunek.
Brak PC - Wersja na PC nie jest zapowiedziana na 19 listopada.
Sekretarz skarbu USA Scott Bessent przeniósł się z domu w Waszyngtonie do bazy wojskowej z powodu irańskich gróźb wobec jego życia - podał New York Times, powołując się na urzędników, a Reuters poinformował, że nie jest jasne, jak poważne są zagrożenia. Według amerykańskich służb irańskie plany wobec personelu i obywateli USA są na zaawansowanym etapie. Departament Skarbu zapewnił, że Bessent nie da się odstraszyć i będzie realizował program Operation Economic Outcast oraz blokadę. Iran wcześniej zaprzeczał planowaniu ataków na urzędników USA. Departament Skarbu potwierdził Fox News Digital, że Bessent z rodziną przeniósł się do bazy wojskowej z powodu irańskich gróźb. Według BBC, cytującej CBS, obawy wzrosły po publikacji w Wall Street Journal zdjęcia umożliwiającego ustalenie lokalizacji jego domu; wywiad USA ostrzega przed nasileniem irańskich działań.
Najważniejsze
Operation Economic Outcast - Bessent od sierpnia kieruje kampanią presji gospodarczej na Iran, która ma skłonić Teheran do zaprzestania ataków na statki i otwarcia Ormuzu.
Stanowisko Skarbu - Resort zapowiedział, że Bessent nie da się zastraszyć i będzie realizował program oraz blokadę.
Źródła: BBC World, Wirtualna Polska, Conflict Radar, Kalshi
Ministerstwo Energii przygotowało projekt ustawy, który ma zamrozić w 2027 roku ceny gazu dla gospodarstw domowych. Rekompensaty dla sprzedawców ma częściowo pokryć nowa danina w wysokości 10 proc. przychodów największych importerów gazu. Projekt przewiduje też przedłużenie do 31 grudnia 2030 r. taryfowania cen gazu dla gospodarstw domowych i odbiorców wrażliwych. Koszt interwencji szacuje się według doniesień na ok. 6 mld zł. „Rzeczpospolita” pisze, że największym płatnikiem będzie prawdopodobnie Orlen (3–4 mld zł) - to szacunek gazety, nie dane z projektu. Projekt jest na etapie prac rządowych, wymaga jeszcze uchwalenia przez Sejm.
Najważniejsze
Cena maksymalna a rynek - Według doniesień branżowych cena maksymalna może wynosić ok. 197,27 zł za MWh, podczas gdy kontrakt BASE na 2027 r. wyceniany jest na ok. 324 zł za MWh.
Koszt interwencji - Koszt całej interwencji szacuje się według doniesień na ok. 6 mld zł.
Rosyjska FSB poinformowała o zatrzymaniu w obwodzie kaliningradzkim dwóch osób, które według niej działały na rzecz Służby Wywiadu Wojskowego MON i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego RP. Mieli zbierać informacje o personelu i obiektach rosyjskiego Ministerstwa Obrony oraz o sytuacji społeczno-ekonomicznej regionu. Wszczęto postępowanie z art. 276 rosyjskiego Kodeksu karnego (szpiegostwo), sąd zarządził areszt tymczasowy. Siedmiu obywateli Polski dostało ostrzeżenia i zakaz wjazdu do Rosji z powodu kontaktów z polskimi służbami. Informacje pochodzą od FSB za Interfaksem; Warszawa na razie ich nie komentowała, a obywatelstwa zatrzymanych FSB nie podała. Rzecznik MSZ Maciej Wiewiór poinformował, że informacje o zatrzymaniu Polaków są weryfikowane. Jego zdaniem Rosja ma obowiązek formalnie zawiadomić stronę polską o zatrzymaniu polskich obywateli, bo obowiązuje w tej sprawie umowa dwustronna. Rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński nie komentuje materiałów rosyjskich służb i uważa je za prowokację i dezinformację.
Najważniejsze
Zakaz wjazdu dla siedmiu - Siedmiu obywatelom Polski wydano ostrzeżenia i zakaz wjazdu do Rosji z uwagi na kontakty z polskimi służbami.
Areszt tymczasowy - Sąd nakazał tymczasowe aresztowanie dwóch zatrzymanych, wszczęto sprawę o szpiegostwo z art. 276.
Radosna Parada Niepodległości rusza rano spod Centrum Historii Zajezdnia przy ul. Grabiszyńskiej i kończy się na Placu Wolności; organizatorzy zgłosili udział 7 tys. osób. Na bocznych wjazdach na trasy marszów stoją mobilne zapory (miasto dysponuje 285), a na trasach będzie więcej patroli policji i straży miejskiej. Ruch i komunikację zbiorową utrudnia też Bieg Niepodległości oraz popołudniowy Marsz Niepodległości.
Najważniejsze
Zabezpieczenie tras - Mobilne zapory na bocznych wjazdach mają ograniczyć nieuprawniony wjazd samochodów, miasto dysponuje 285 zaporami.
Więcej patroli - Urzędy zapowiedziały zwiększoną obecność policji i straży miejskiej na trasach.
Gubernator obwodu leningradzkiego Aleksandr Drozdenko poinformował na Telegramie, że we wtorek zestrzelono nad regionem 146 dronów. W środę podał, że atak drona wywołał pożar w obszarze portowym Ust-Ługa nad Bałtykiem. W poniedziałek ukraiński dron uderzył w drugą co do wielkości rosyjską rafinerię w Kiriszi, a według władz lokalnych zginęła kobieta. W Abu Dhabi weszły w drugi, ostatni dzień rozmowy Rosji z Ukrainą pod mediacją USA; Zełenski określił pierwszy dzień jako konstruktywny i merytoryczny. Gubernator Drozdenko podał, że obrona powietrzna zestrzeliła do rana 141 celów, czyli o pięć mniej niż łączna liczba 146 podana w nagłówku.
Najważniejsze
Terminal Novatek - Według analityków OSINT ogień pojawił się na terminalu paliwowym Novatek w rejonie Vistino.
Loty wstrzymane - W Pułkowie wstrzymano loty, a co najmniej sześć lotów cywilnych opóźniono lub odwołano.
Zastępca dowódcy US Africa Command gen. John Brennan ostrzegł Madagaskar przed zacieśnianiem więzi z Rosją, wskazując, że podobne partnerstwa z rządami wojskowymi w Afryce Zachodniej nie poprawiły bezpieczeństwa. Rosja rozszerzyła współpracę wojskową z Madagaskarem od przejęcia władzy przez wojsko w 2025 roku, dostarczając broń i instruktorów. Mali, Burkina Faso i Niger, rządzone przez wojsko, zwróciły się do Rosji, a mimo to ataki bojowników w Sahelu trwają. Brennan wcześniej spotkał się w Madagaskarze z prezydentem Michaëlem Randrianiriną.
Najważniejsze
Przykład Sahelu - Brennan wskazał Mali, Burkina Faso i Niger, które zwróciły się do Rosji, a ataki bojowników mimo to trwają.
Sonda Voyager 1 już 18 listopada o godz. 11:18 czasu polskiego znajdzie się w odległości jednego dnia świetlnego od Ziemi, czyli około 25,902 mld km. Porusza się ze stałą prędkością 60 000 km/h, którą osiągnęła w 1980 r. po asyście grawitacyjnej przy Saturnie. Zasilanie słabnie: generatory RTG dawały przy starcie około 470 W, a po niemal pół wieku około 215 W. Z dziesięciu instrumentów naukowych wyłączono osiem, działają dwa. Według prognoz NASA w 2036 r. zapas energii może być zbyt mały, by sonda utrzymała łączność radiową z Ziemią.
Najważniejsze
Dzień świetlny - 18 listopada o 11:18 czasu polskiego sonda będzie ok. 25,9 mld km od Ziemi.
Słabnące zasilanie - Generatory RTG dały przy starcie ok. 470 W, a obecnie ok. 215 W; działają dwa z dziesięciu instrumentów.
Rok 2036 - Według prognoz NASA zapas energii może być zbyt mały na łączność radiową.
Ponadpartyjna grupa brytyjskich parlamentarzystów chce zmusić producentów urządzeń do instalowania oprogramowania wykrywającego niedozwolone materiały, w tym na telefonach już znajdujących się na rynku. Starsze smartfony otrzymałyby obowiązkową aktualizację. Według artykułu system musiałby przeanalizować wszystkie obrazy na urządzeniu, także prywatne zdjęcia niezawierające niczego nielegalnego. Autorzy ostrzegają, że automatyczne narzędzia mogą błędnie oznaczać legalne fotografie. Inicjatywę wspiera konserwatywny członek Izby Lordów John Nash, który zapowiada poprawkę ustawową, jeśli rząd nie podejmie działań.
Najważniejsze
Zapowiedź rządu - We wrześniu minister kultury Lisa Nandy zapowiedziała przepisy zobowiązujące największe firmy technologiczne do wbudowania zabezpieczeń chroniących dzieci.
Groźba poprawki - John Nash zapowiada zgłoszenie poprawki ustawowej, jeśli rząd nie podejmie odpowiednich działań.
Amerykański aktor Stacy Keach zmarł w wieku 85 lat w swoim domu w Magdalence pod Warszawą. Od lat zmagał się z chorobą serca, a informację o śmierci przekazała jego żona w oświadczeniu dla Associated Press. Największą popularność przyniosła mu rola detektywa Mike'a Hammera, a za wcielenie się w Ernesta Hemingwaya dostał Złoty Glob. Polskie obywatelstwo otrzymał w 2015 r.
Najważniejsze
Rola Mike'a Hammera - Największą rozpoznawalność przyniosła mu rola tytułowego detektywa w serialu opartym na powieściach Mickeya Spillane'a.
Polskie obywatelstwo - W 2015 r. Keach otrzymał polskie obywatelstwo i mieszkał w Magdalence.
Zespół z Uniwersytetu McGill w Kanadzie, wraz z badaczami z Wielkiej Brytanii, Czech, Holandii i Australii, opracował biokomputer wykorzystujący bakterie. Problem zapisano jako sieć mikroskopijnych kanałów, a bakterie przemieszczają się nimi, badając wiele tras jednocześnie; ponieważ się dzielą, liczba biologicznych „procesorów” rośnie wraz z problemem. Tradycyjne komputery sprawdzają rozwiązania kolejno, co przy bardzo złożonych zadaniach może trwać lata, a nawet stulecia. Badacze podkreślają, że urządzenie nie ma zastąpić komputerów klasycznych ani kwantowych, lecz być oszczędnym narzędziem; wskazują zastosowania w szyfrowaniu danych, AI i biologii molekularnej.
Najważniejsze
Równoległe obliczenia - Bakterie badają wiele tras w sieci kanałów naraz, a temperaturą reguluje się tempo ich namnażania.
Rosja po raz pierwszy od 1996 roku przeładowała surówkę żelaza w porcie w Murmańsku - port potwierdził start obsługi 14 października, a o sprawie napisał Financial Times. Próbna partia 65 tys. ton z uralskich hut, przewieziona w ponad 180 wagonach, prawdopodobnie trafi do Turcji, bo UE od 1 stycznia 2026 roku zakazuje importu rosyjskiej surówki. Ukraińskie ataki na Morzu Czarnym, gdzie Ambrey naliczył w tym roku niemal 700 uderzeń i ataków dronów, zmusiły Rosję do kierowania eksportu na północ. Trasa jest o około 10 dni dłuższa, a frachty do Turcji niemal dwukrotnie droższe niż z portów czarnomorskich.
Najważniejsze
Wyższe koszty frachtu - Stawki z Murmańska do Turcji są niemal dwukrotnie wyższe niż z portów nad Morzem Czarnym, a niektórzy producenci płacą nawet o 100 dolarów więcej za tonę.
Dłuższa trasa - Przeprawa z Morza Barentsa do basenu Morza Śródziemnego wydłuża podróż o około 10 dni.
Litewskie Narodowe Centrum Zarządzania Kryzysowego poinformowało, że co najmniej jeden obiekt, prawdopodobnie uszkodzony dron, został namierzony w pobliżu litewskiej przestrzeni powietrznej. Według dyrektora centrum obiekt zmienił kurs, na krótko wleciał na terytorium Polski, a następnie zmierzał z rejonu Marijampolė w kierunku Kowna. Alarmy z poleceniem natychmiastowego schronienia wydano m.in. dla Druskienik, Lazdijai i Kowna. Lotniska w Wilnie i Kownie czasowo ograniczyły lub wstrzymały działalność, NATO poderwało myśliwce, nie zgłoszono obrażeń. Pochodzenie obiektu nie zostało potwierdzone; według dyrektora część obiektów mogła być ukraińskimi dronami zboczonymi z kursu przez walkę radioelektroniczną. Łotwa poinformowała, że zagrożenie w gminie Madona minęło. Lotnisko w Wilnie wstrzymało przyloty, a w przestrzeni powietrznej wprowadzono ograniczenia z powodu prawdopodobnie balonów przemytniczych z Białorusi.
Najważniejsze
Skala alarmu - Ostrzeżenie na Litwie objęło także Kowno, zamieszkane przez około 300 tys. osób.
Dron nad Polską - Według dyrektora NKVC obiekt na krótko wleciał na terytorium Polski.
Departament Handlu USA zatwierdził około dwóch tuzinów chińskich firm do zakupu lub zarządzania chipami Nvidia H200, według stanu z listopada 2026 roku. Dwie z nich, New Matrix i Maginfra, według doniesień mają puste biura pod zarejestrowanymi adresami. Od sprzedaży rząd USA pobiera opłatę lub cło w wysokości 25%. Udział sprzedaży H200 do Chin w przychodach Nvidia z centrów danych wyniósł mniej niż 1% w kwartale kończącym się w lipcu 2026 roku. Northwestern Polytechnical University, powiązany z chińską armią i od 2001 r. na amerykańskiej Entity List, kupił w październiku dwa chipy H200 za 874 700 juanów od firmy Shaanxi Bosuan Network Technology, nie od Nvidii. Ani Nvidia, ani Departament Handlu nie odpowiedziały na pytania Reutersa.
Najważniejsze
Powiązania właścicieli - Właściciele New Matrix są powiązani z firmą Wise Road, która od 2024 roku figuruje na amerykańskiej liście podmiotów (Entity List).
Wynajem mocy - Uczelnia wynajęła też dostęp do chipów H200 w pięciu kontraktach z chińskimi firmami.
Francuska agencja uzbrojenia DGA zapowiedziała na targach Euronaval 2026 podpisanie kontraktu z MBDA na morski pocisk manewrujący MdCN Mk2. Zmodernizowany pocisk ma mieć zasięg przekraczający 1000 km, a pierwsze dostawy zaplanowano na 2030 rok. Zachowa kompatybilność z sześcioma fregatami FREMM wyposażonymi w wyrzutnie Sylver A70 oraz z okrętami podwodnymi klasy Suffren. Planowanie misji wspomagane sztuczną inteligencją ma skrócić przygotowanie złożonego ataku z kilku godzin do minut.
Najważniejsze
Kompatybilność z flotą - Pocisk zachowa zgodność z sześcioma fregatami FREMM z wyrzutniami Sylver A70 oraz okrętami podwodnymi klasy Suffren.
Szybsze planowanie ataku - Planowanie misji wspomagane sztuczną inteligencją ma skrócić przygotowanie ataku z kilku godzin do minut.
Według białoruskiego portalu MOST Media, przedrukowanego przez RMF24, na jednym z białostockich czatów emigracyjnych na Telegramie pojawiło się ogłoszenie o dobrze płatnej pracy w Poznaniu. Reporterzy, podając się za kandydatów, dowiedzieli się, że zlecenie polega na nanoszeniu na pomnikach napisu „Sława UPA” i doklejaniu kodów QR; za zmianę oferowano 500 dolarów, w kryptowalutach, kodem BLIK lub gotówką. Werbownik twierdził, że podobne zlecenia realizowane są też w Warszawie, Wrocławiu i Lublinie. Ekspert projektu BelPol Uładzimir Żyhar ocenił, że taki sposób rekrutacji odpowiada schematowi działań hybrydowych przypisywanych rosyjskim i białoruskim służbom.
Najważniejsze
Skala werbunku - Werbownik twierdził, że podobne zlecenia są realizowane także w Warszawie, Wrocławiu i Lublinie.
Ocena eksperta - Ekspert BelPol: sposób rekrutacji odpowiada schematowi działań hybrydowych przypisywanych rosyjskim i białoruskim służbom.
Przychody OpenAI w trzecim kwartale wzrosły o blisko 50% kwartał do kwartału do ok. 10 mld USD, a roczna stopa przychodów sięga ok. 50 mld USD - powiedziała CFO Sarah Friar. Biznes korporacyjny podwoił się w kwartale, a przychody dzielą się teraz po równo między segment korporacyjny i konsumencki; sprzedaż konsumencka wzrosła o 20%, a subskrypcji jest ponad 100 mln. Według relacji WSJ, przekazanej przez Reuters, strata operacyjna wzrosła do 10,9 mld USD z 10,1 mld USD, a skorygowana marża operacyjna poprawiła się do -109% z -150% w poprzednim kwartale.
Najważniejsze
Biznes korporacyjny - Przychody z segmentu korporacyjnego podwoiły się kwartał do kwartału.
Strata operacyjna - Strata operacyjna wzrosła do 10,9 mld USD z 10,1 mld USD; marża skorygowana -109% wobec -150%.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski napisał we wtorek o 20:59 na X, że cyberatak na państwowy system ePUAP został wykryty i zatrzymany. Według ministra infrastruktura COI jest bezpieczna, ABW zostało powiadomione, a pełna funkcjonalność ma być wkrótce przywrócona. Godzinę później na stronie ePUAP pojawił się baner o niedostępności skrzynek dla obywateli i urzędów; o 23:19 wciąż wisiał, z powodem w postaci prac serwisowych. Według serwisu hackin9.pl nie ma oficjalnych informacji o wektorze ataku, sprawcy ani o ewentualnym wycieku danych.
Najważniejsze
Brak danych o ataku - Nie ma oficjalnych informacji o wektorze ataku, sprawcy ani wycieku danych.
Izba Reprezentantów głosami 211 do 204 zablokowała wniosek republikanina Thomasa Massiego o impeachment szefa Pentagonu Pete'a Hegsetha; według części relacji artykuły trafiły z powrotem do Komisji Sądownictwa. Massie, który przegrał prawybory i odchodzi z Kongresu, był jedynym republikaninem głosującym z demokratami. Hegseth nazwał inicjatywę dziełem „zawiedzionego i pokonanego kongresmena” i zapowiedział, że nie ustąpi; rzecznik Pentagonu Sean Parnell mówił o „całkowitym zwycięstwie”. Demokraci przejmą Izbę 3 stycznia i mogą wznowić sprawę zwykłą większością, a do skazania w Senacie potrzeba dwóch trzecich głosów.
Najważniejsze
Osiem artykułów - Wniosek obejmował m.in. wojnę z Iranem, Wenezuelę z operacją schwytania Maduro, ataki na łodzie z narkotykami, Jemen i odwet na senatorze Marku Kellym.
Wysoki próg w Senacie - Skazanie wymagałoby dwóch trzecich głosów Senatu, co AP uznała za mało prawdopodobne.
Zaledwie co dziesiąty Polak kiedykolwiek wykonał test w kierunku HIV, a 87 proc. uważa, że ten problem go nie dotyczy. Ekspertka wskazuje, że na zakażenie HIV narażona może być każda osoba aktywna seksualnie. Fundacja Edukacji Społecznej od 2020 roku udostępnia testy do samodzielnego wykonania w formie wysyłkowej, wysyłane bezpłatnie. Ponad 80 procent odbiorców programu stanowią kobiety, podczas gdy w punktach konsultacyjno-diagnostycznych ich udział wynosi około 30 procent. Profilaktyka przedekspozycyjna w Polsce dalej nie jest refundowana, a kraje europejskie wprowadzają ją od piętnastu lat.
Najważniejsze
Testy wysyłkowe - Fundacja Edukacji Społecznej od 2020 roku wysyła bezpłatne testy do samodzielnego wykonania.
Indeks STAR50 spadł w niespełna cztery miesiące o około 40 proc. do 1160,84 pkt, co wymazało ok. 480 mld dolarów; łączne straty chińskiego rynku mogły sięgnąć nawet 3,5 bln dolarów - pisze wnp.pl. Wskaźnik cena/zysk STAR50 zbliżył się do 250, a według Goldman Sachs akcje spółek AI odpowiadały ostatnio za 57 proc. obrotu na chińskich giełdach. Akcje producenta robotów Unitree straciły połowę wartości. Wsparcie rynku: na początku listopada bank centralny przeprowadził operację swapową o wartości 100 mld juanów. Notowania odbiły 4 listopada, ale nastroje pozostają kruche.
Najważniejsze
Wycena STAR50 - Wskaźnik cena/zysk indeksu STAR50 zbliżył się do 250.
Boom AI - Spółki AI odpowiadały za 57 proc. obrotu na chińskich giełdach.
Zarząd BNP Paribas Bank Polska podjął 10 listopada uchwałę o zwolnieniach grupowych w latach 2027-2029, które obejmą nie więcej niż 400 pracowników - ok. 5,4% zatrudnionych (7268 osób na koniec września 2026 r.). Bank tłumaczy to poprawą efektywności i konkurencyjności oraz dostosowaniem modelu operacyjnego do digitalizacji i automatyzacji. Zwolnienia nie wynikają ze słabej kondycji: w 2025 r. bank zarobił ponad 3 mld zł, a w III kwartale 2026 r. 689,1 mln zł zysku netto.
Najważniejsze
Skala banku - Bank jest szóstym w Polsce pod względem aktywów, które w 2025 r. wynosiły 180,7 mld zł.
Wyniki - W III kwartale 2026 r. zysk netto wyniósł 689,1 mln zł.
Nadwyżka handlowa Chin przekroczyła 1 bln dolarów po dziesięciu miesiącach 2026 r., o miesiąc wcześniej niż rok wcześniej. W październiku eksport wyniósł 412,33 mld dol., a import 307,05 mld dol., więc miesięczna nadwyżka spadła do 105,28 mld dol. ze 133,53 mld dol. we wrześniu. Sprzedaż do USA wzrosła o 32,9 proc. rok do roku, do 46,4 mld dol. Ekonomiści zwracają uwagę, że mocny eksport kontrastuje ze słabym popytem wewnętrznym, na co wpływają m.in. kryzys na rynku nieruchomości i presja deflacyjna.
Najważniejsze
Eksport do USA - Sprzedaż Chin do USA wzrosła w październiku o 32,9 proc. rok do roku, do 46,4 mld dol.
Słaby popyt wewnętrzny - Mocny eksport kontrastuje ze słabością popytu wewnętrznego, m.in. z powodu kryzysu na rynku nieruchomości i presji deflacyjnej.
Fundacja City OK ostrzega w raporcie „Nowy Biznesplan dla Szkła 2026-2030”, że Polska nie osiągnie wymaganego 71% recyklingu opakowań szklanych w 2026 r.; w 2025 r. wskaźnik wyniósł 65,7%. Bez zmian systemowych straty gmin i przemysłu w latach 2026-2030 przekroczą 2,5 mld zł. Raport, zaprezentowany 4 listopada w Centrum Prasowym PAP, zawiera 12 rekomendacji, m.in. osobną zbiórkę szkła bezbarwnego i kolorowego oraz gęstszą sieć punktów zbiórki.
Najważniejsze
Zbiórka osobno - Raport rekomenduje osobną zbiórkę szkła bezbarwnego i kolorowego; ok. 80% opakowań na rynku to szkło bezbarwne.
Gęstsza sieć - Zalecane jest jedno gniazdo pojemników na nie więcej niż 500 mieszkańców.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Paweł Olszewski i wiceprezes Microsoftu Mike Yeh podpisali porozumienie o współpracy na rzecz cyberobronności Polski. Ma ono zwiększyć odporność administracji, infrastruktury krytycznej i usług kluczowych na ataki cybernetyczne i hybrydowe; prace obejmą m.in. przestarzałe systemy, wymianę informacji o zagrożeniach i wykorzystanie AI do szybszej reakcji. Według Microsoftu Polska zajmuje 10. miejsce w Europie i 33. na świecie wśród państw, których użytkownicy byli najczęściej atakowani. Wartości porozumienia ani harmonogramu nie ujawniono.
Najważniejsze
Atak na energetykę - Microsoft przypomniał skoordynowany, destrukcyjny atak rosyjskiego aktora na polski sektor energetyczny w grudniu 2025 roku.
Najczęściej atakowany sektor - Administracja i usługi rządowe były w skali globalnej sektorem najczęściej dotkniętym aktywnością cybernetyczną - 27% przypadków.
Poparcie Amerykanów dla kary śmierci za morderstwo spadło do 49 proc., najniżej od 1966 roku, wynika z sondażu Gallupa opublikowanego we wtorek. Przeciwnych jest 45 proc. To pierwszy raz od 1971 roku, gdy poparcie nie ma większości (wtedy też było 49 proc.); rok wcześniej wynosiło 52 proc., a Gallup uznał zmianę za statystycznie podobną. Karę popiera 54 proc. osób w wieku 50+ i 39 proc. poniżej 30. roku życia oraz około 73 proc. republikanów, 50 proc. niezależnych i 28 proc. demokratów. W USA kara śmierci obowiązuje w 27 stanach, 23 ją zniosły, a cztery wstrzymały jej stosowanie.
Najważniejsze
Podział pokoleniowy - Karę śmierci popiera 39 proc. osób poniżej 30. roku życia i 54 proc. w wieku 50+.
Podział partyjny - Za karą opowiada się ok. 73 proc. republikanów, 50 proc. niezależnych i 28 proc. demokratów.
Departament Sprawiedliwości USA ujawnił we wtorek ośmiopunktowy akt oskarżenia wobec trzech mężczyzn powiązanych z Iranem: Mohammada Baqera Saada Dawooda Al Saadiego (już w areszcie USA), Mohsena Mohajeriego i Mohammada Alego Al Hassaniego. Prokuratorzy łączą ich z sieciami Kataib Hezbollah i Korpusu Strażników Rewolucji, a sprawa dotyczy prawie 20 ataków i prób ataków w Europie i USA. Al Hassani miał zorganizować wrześniowy zamach na bazę RAF Fairford w Gloucestershire; incydent ogłoszono poważnym 27 września, a w furgonetkach znaleziono benzynę, nie materiały wybuchowe. W Wielkiej Brytanii aresztowano siedmiu mężczyzn. Ambasada Iranu w Londynie odrzuciła związek Iranu ze sprawą. Po wrześniowych aresztowaniach w Wielkiej Brytanii USA wycofały bombowce stacjonujące w bazie RAF Fairford; wróciły do baz w USA. Według prokuratury al-Saadi koordynował działania ze współoskarżonymi w dniach poprzedzających nieudany zamach na tę bazę. Jako jedyny z trzech oskarżonych przebywa w areszcie. Siedem z 18 ataków w Europie wiosną 2026 roku, do których przyznała się grupa Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya, miało miejsce w Wielkiej Brytanii - więcej niż w jakimkolwiek innym kraju Europy, podał Departament Sprawiedliwości USA. Zarzuty wsparcia organizacji terrorystycznych i finansowania terroryzmu zagrożone są karą do 20 lat więzienia.
Najważniejsze
Akt oskarżenia - Trzech mężczyzn oskarżono o plany ataków na społeczności żydowskie w Europie i USA oraz na bazę RAF Fairford.
Tylko jeden w areszcie - W areszcie jest tylko al-Saadi; pozostali dwaj oskarżeni są na wolności.
Wycofane bombowce - Po aresztowaniach USA wycofały bombowce z bazy Fairford.
Google DeepMind zaprezentował AlphaGenome 2, model AI przewidujący, jak zmiany w DNA wpływają na różne typy komórek. Według firmy wytrenowano go na ponad 100 mln profili pojedynczych komórek z 68 tkanek i wykrywa niemal dwa razy więcej wariantów zmieniających ekspresję genów niż poprzednik. Potrafi też prognozować skutki dla nowych typów komórek bez ponownego trenowania. Model jest dostępny do badań niekomercyjnych przez API, a dla komercyjnych w ograniczonym podglądzie; jest droższy obliczeniowo niż poprzednik.
Najważniejsze
Dostęp - Badania niekomercyjne korzystają z API od dziś, komercyjne mają ograniczony prywatny podgląd.
Koszt - Dokładniejsze predykcje są droższe obliczeniowo niż w poprzedniku.
Amerykańska agencja NHTSA ogłosiła odwołanie ponad 635 tys. pojazdów: Acura TLX z lat 2021-2025, Acura MDX z lat 2022-2024 i Hondy Pilot z lat 2023-2025. Błąd oprogramowania elektrycznego wspomagania kierownicy może przełączyć system w tryb awaryjny; kierownica nie blokuje się, ale nagle staje się trudna do obracania, zwłaszcza przy małych prędkościach. Honda zna co najmniej 146 roszczeń gwarancyjnych i jedno zgłoszenie obrażeń. Dealerzy przeprogramują sterowniki, a listy do właścicieli mają wyjść 14 grudnia 2026 roku.
Najważniejsze
Skala odwołania - Odwołanie obejmuje ponad 635 tys. pojazdów trzech modeli w USA.
Zgłoszenia - Honda zna co najmniej 146 roszczeń gwarancyjnych i jedno zgłoszenie obrażeń.
Orlen wypowiedział jedną z dwóch umów z QatarEnergy na dostawy LNG, której roczna wartość wynosi około 2,5 mld zł. Po złożeniu wypowiedzenia umowa pozostaje w mocy przez kolejnych 60 dni. Druga umowa z QatarEnergy, oparta na cenach gazu, jest nadal realizowana. Orlen zapewnia, że decyzja nie wpływa na bezpieczeństwo dostaw gazu, ponieważ wydobycie własne i długoterminowe kontrakty pokrywają pełne zapotrzebowanie grupy. Umowę zawarło 29 czerwca 2009 r. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, dostawy rozpoczęły się w 2016 r., a obowiązywać miała do 2034 r. Business Insider, powołując się na komunikat Orlenu, podaje, że mimo odebrania 4 ładunków LNG z Kataru koncern utrzymał ciągłość dostaw do odbiorców i zabezpieczył zapasy gazu.
Najważniejsze
Druga umowa bez zmian - Druga umowa z QatarEnergy, oparta na cenach gazu, jest nadal realizowana.
Skala umowy - Wypowiedziana umowa przewidywała dostawy 1 mln ton LNG rocznie, około 15,3 TWh.
Według WSJ, cytowanego przez UNN, trójstronne spotkanie Trumpa, Xi Jinpinga i Putina na marginesie szczytu APEC w Shenzhen (18-19 listopada) może nie dojść do skutku. Chiny chcą ściśle regulowanego formatu z wcześniej przygotowanym oświadczeniem i minimalną dyskusją, a administracja Trumpa woli swobodniejszą formułę. Chiński urzędnik powiedział WSJ, że Pekin zgodzi się na spotkanie trójstronne tylko po uzgodnieniu agendy i oczekiwanych rezultatów oraz nie przyjmie formatu stawiającego go na równi z Waszyngtonem i Moskwą. Trump chce poruszyć denuklearyzację, a Chiny rozbudowują arsenał, choć jest on mniejszy niż USA i Rosji.
Najważniejsze
Warunek Pekinu - Chiny są gotowe na spotkanie trójstronne tylko przy wcześniejszym uzgodnieniu agendy i oczekiwanych wyników.
Kwestia denuklearyzacji - Trump chce poruszyć denuklearyzację, a Chiny rozbudowują arsenał, choć jest on mniejszy niż USA i Rosji.
Niemcy chcą, aby przyszłe decyzje o finansowaniu Ukrainy zapadały większością kwalifikowaną, a nie jednomyślnie, jak dziś w wielu sprawach budżetowych - informuje Business Insider Polska. Kanclerz Merz grozi zablokowaniem siedmioletniego budżetu UE, jeśli wszystkie państwa nie zobowiążą się do finansowania Ukrainy w 2027 roku i później. Kijów ma w przyszłym roku lukę szacowaną na 70 mld euro, z czego UE zapowiedziała pokryć około 45 mld euro. Węgry, Słowacja, Bułgaria i Czechy sygnalizują, że nie chcą uczestniczyć w dalszej pomocy.
Najważniejsze
Większość kwalifikowana - Postulat Niemiec oznaczałby, że pojedyncze państwa nie mogłyby zablokować decyzji o finansowaniu Ukrainy.
Luka 70 mld euro - UE zapowiedziała pokrycie około 45 mld euro z szacowanej na 70 mld euro luki Kijowa w przyszłym roku.
Zjazd Gnieźnieński odbył się w marcu 1000 roku z udziałem cesarza Ottona III i księcia Bolesława Chrobrego. Według Thietmara, biskupa Merseburga, cesarz zbliżył się do Gniezna boso, modląc się. Najważniejszym trwałym skutkiem było powstanie metropolii gnieźnieńskiej z arcybiskupem Radzimem Gaudentym; podporządkowano jej biskupstwa w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu. Koronacja Bolesława nastąpiła dopiero w 1025 roku, a Otton III zmarł w 1002 roku.
Najważniejsze
Metropolia w Gnieźnie - Arcybiskupowi gnieźnieńskiemu podporządkowano biskupstwa w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu.
Koronacja w 1025 roku - Bolesław Chrobry został koronowany dopiero w 1025 roku, nie podczas zjazdu w 1000 roku.
Badanie w Journal of Dental Research objęło około 2500 osób starszych w Irlandii, średnio 65 lat. Narażenie na fluor w wodzie pitnej śledzono u nich przez co najmniej 50 lat życia, a naukowcy nie znaleźli związku z wynikami testów poznawczych. Autorzy zastrzegają, że wynik nie dowodzi nieszkodliwości fluoru dla mózgu, a jedynie że nie wykryto szkody. Tylko 5 proc. próby (124 osoby) było narażonych na fluor we wczesnym dzieciństwie.
Najważniejsze
Brak związku - Poziom narażenia na fluor nie był powiązany z wynikami testów poznawczych u osób starszych.
Ograniczenie badania - Tylko 124 osoby (5 proc. próby) miały kontakt z fluorem w dzieciństwie.
Badanie Centrum Historii Wojskowej i Nauk Społecznych w Poczdamie objęło ponad 4000 żołnierek. Ponad 60 proc. zgłosiło jakąś formę molestowania seksualnego podczas służby w Bundeswehrze. Blisko 40 proc. wskazało seksualne uwagi i sugestywne komentarze, a około 15 proc. molestowanie związane ze zdjęciami wykonanymi bez zgody lub zmanipulowanymi przez AI. Nieco ponad jedna trzecia ankietowanych nie zgłosiła lub nie zamierza zgłaszać takich przypadków. Inspektor Bundeswehry Carsten Breuer nazwał sytuację niedopuszczalną w rozkazie z września.
Najważniejsze
Skala problemu - Ponad 60 proc. z ponad 4000 ankietowanych żołnierek doświadczyło molestowania seksualnego.
Brak zgłoszeń - Nieco ponad jedna trzecia ankietowanych nie zgłosiła lub nie zamierza zgłaszać przypadków.
Banki centralne kupiły w trzecim kwartale 2026 roku najwięcej złota od czwartego kwartału 2024 roku - według The Kobeissi Letter. Chiny w październiku dokupiły 26 ton złota i zwiększyły swoje zasoby do 2435 ton, co niemal dorównuje rezerwom Francji.
Najważniejsze
Chiny: 2435 ton - Chiny dokupiły 26 ton złota w październiku i mają 2435 ton, prawie tyle co Francja.
Anthropic złożył we wtorek w SEC prospekt przed IPO: planuje pozyskać łącznie 90,4 mld dolarów w trzech transzach, oferując ok. 825 mln akcji (ok. 801 mln nowych), po 70-78 dolarów za akcję. Daje to wycenę nieco ponad 1 bln dolarów, poniżej szacowanych na początku września 1,2 bln. Dotychczasowi inwestorzy, m.in. Microsoft, Broadcom, Google, AMD i Nvidia, dostaną pakiety akcji za ok. 26 mld dolarów. Według analizy dokumentów przychody w III kwartale wyniosły 16,96 mld USD wobec 11,56 mld USD w II kwartale (wzrost o 47% wobec 144% rok wcześniej kwartał do kwartału), a firma miała 95,6 mld USD gotówki i 36,3 mld USD inwestycji krótkoterminowych na 30 września. Debiut może nastąpić w tygodniu od 16 listopada. Anthropic planuje debiut na Nasdaq pod symbolem „ANT”, możliwy 19 lub 20 listopada. Amodei zapowiada w materiałach z roadshow, że rak, Alzheimer i choroby serca mogą stać się historią w czasie krótszym niż dekada. Zaktualizowany prospekt zakłada inwestycje 895 mld dolarów w moc obliczeniową. Według Mashable Anthropic chce wejść na giełdę z wyceną 1,4 bln dolarów, niższą niż oczekiwania inwestorów sprzed dwóch miesięcy, które sięgały 2 bln. Część dotychczasowych inwestorów chce sprzedać 825 mln akcji po 78 dolarów, co może przynieść do 64,4 mld dolarów.
Najważniejsze
Wyhamowanie wzrostu - Przychody w III kwartale wzrosły o 47% kwartał do kwartału, po 144% w II kwartale.
Inwestycje w moc obliczeniową - Anthropic planuje wydać 895 mld dolarów na moc obliczeniową i infrastrukturę, prawie połowę do końca 2030 roku.
Kenia wypisała ostatniego, siódmego wyleczonego pacjenta z eboli. Odliczanie 42 dni do ogłoszenia kraju wolnym od wirusa zaczyna się 12 listopada; przy braku nowych zakażeń deklaracja jest spodziewana około 23 grudnia. Od 20 października nie odnotowano nowych potwierdzonych przypadków, a 135 zidentyfikowanych kontaktów zakończyło 21-dniową izolację. Wśród wyleczonych było czterech pracowników ochrony zdrowia. Ministerstwo utrzymuje wzmożony nadzór epidemiologiczny.
Najważniejsze
Bez nowych przypadków - Od 20 października Kenia nie odnotowała nowych potwierdzonych przypadków.
Pierwszy przypadek - Zakażony w Kongo biznesmen zmarł w Nairobi na początku października.
Od początku 2026 r. trwa rządowy pilotaż skróconego czasu pracy bez obniżania wynagrodzenia. Według resortu rodziny i pracy 80 proc. uczestniczących pracodawców chciałoby kontynuować taki model z zachowaniem pensji. W pilotażu bierze udział 78 pracodawców, w tym 38 prywatnych i 40 publicznych, a projekty obejmują blisko 5 tys. pracowników. Testowanie trwa do końca grudnia 2026 r., a ewaluacja ma się zakończyć najpóźniej w maju 2027 r.; to wstępne wyniki, a ogólnokrajowego czterodniowego tygodnia pracy nie ogłoszono.
Najważniejsze
Skala pilotażu - 78 pracodawców (38 prywatnych, 40 publicznych), blisko 5 tys. pracowników.
Harmonogram - Testy do końca grudnia 2026 r., ewaluacja najpóźniej w maju 2027 r.
Kreml poinformował, że decyzja o udziale Władimira Putina w szczycie G20 w Miami jeszcze nie zapadła. Rzecznik Dmitrij Pieskow podkreślił, że prezydent pozostaje otwarty na spotkania, także z Europejczykami, w tym z kanclerzem Niemiec Friedrichem Merzem. Stany Zjednoczone zaprosiły Putina na szczyt zaplanowany na grudzień.
Najważniejsze
Zaproszenie na grudzień - USA zaprosiły Putina na szczyt G20 w Miami zaplanowany na grudzień; decyzji Kremla brak.
Otwartość na Europę - Według Kremla Putin jest otwarty na kontakty z Europejczykami, w tym z Merzem.
Stowarzyszenie Ludzi Mediów „Woronicza 17” żąda nałożenia na TV Republika i Tomasza Sakiewicza kary finansowej w wysokości 32,3 mln zł. Na karę składa się 26,6 mln zł dla stacji i 5,7 mln zł dla Sakiewicza. Organizacja zarzuca stacji podżeganie do działań niezgodnych z prawem oraz szerzenie dezinformacji w relacji z zamachu w Krakowie. Od soboty do KRRiT wpłynęły tysiące skarg na tę relację. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty skierował do przewodniczącej KRRiT Agnieszki Glapiak wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie kary pieniężnej dla nadawcy. Sakiewicz przekonuje, że on i stacja stali się celami „bezprecedensowej nagonki”.
Najważniejsze
Wniosek marszałka - Czarzasty wnioskuje do KRRiT o wszczęcie postępowania w sprawie kary pieniężnej dla TV Republika.
Żądanie stowarzyszenia - Stowarzyszenie „Woronicza 17” postuluje karę 32,3 mln zł dla stacji i Sakiewicza.
41-letni starszy żołnierz armii USA został aresztowany we wtorek w okolicach Gloucester pod zarzutem pomocy rosyjskiemu wywiadowi; policja przeszukuje dwie lokalizacje w hrabstwie. Zatrzymanie dotyczy sekcji 1 i 3 brytyjskiej ustawy o bezpieczeństwie narodowym z 2023 r. Policja podała, że sprawa nie jest powiązana z innymi śledztwami antyterrorystycznymi. Dyrektor FBI Kash Patel wspomniał o zarzutach szpiegostwa, a gen. bryg. Sean Stinchon z Dowództwa Kontrwywiadu Armii USA nazwał zagrożenia wewnętrzne realnymi i trwałymi. Aresztowany żołnierz był przydzielony do sztabu NATO Allied Rapid Reaction Corps w Imjin Barracks pod Gloucester - potwierdził to wysoki rangą oficer NATO. Policja może go przetrzymywać bez zarzutów do 14 dni; nie został ujawniony ani oskarżony. Kreml zaprzecza jakimkolwiek związkom ze sprawą.
Najważniejsze
Sztab NATO - Żołnierz był przydzielony do brytyjsko prowadzonego Allied Rapid Reaction Corps.
Brak powiązań - Policja: aresztowanie nie jest związane z innymi śledztwami antyterrorystycznymi.
Komisja Europejska ma w środę przedstawić projekt Digital Fairness Act, który zastąpiłby dyrektywę 2005/29/WE rozporządzeniem stosowanym bezpośrednio w państwach UE. Według wyciekłego projektu artykuł 10 zakazuje interfejsów istotnie zniekształcających zachowania konsumentów i zawiera czarną listę mrocznych wzorców, a kary sięgałyby 6 proc. światowego obrotu. Marki i agencje odpowiadałyby też za influencer marketing. Komisja nie komentuje przecieków, a tekst może się jeszcze zmienić.
Najważniejsze
Kary - Wyciekły projekt przewiduje kary do 6 proc. globalnego obrotu firmy.
Odpowiedzialność marek - Obowiązki dotyczące influencer marketingu objęłyby też marki i agencje reklamowe.
Według Bloomberga załadunki LNG z Kataru osiągnęły w tym miesiącu 13-15 dostaw na 10-dniowy okres, wobec około 11 w październiku, czyli mniej więcej połowę poziomu sprzed wojny. Eksport ropy z Bliskiego Wschodu odbudował się do 80-85% poziomu sprzed wojny, produktów rafinowanych - do 35-40%. Ceny gazu w Europie spadły do około 82 euro za MWh z ponad 100 euro, po sygnałach dyplomatycznych. Zapasy gazu są znacznie poniżej norm sezonowych, a okno na ich odbudowę się zamknęło.
Wpływ na rynek: ↑ LNG z Kataru · ↓ ceny gazu w Europie
Najważniejsze
Katar zabezpiecza dostawy - Katar kupi do 7 milionów ton amerykańskiego LNG rocznie od Cheniere i Woodside, zabezpieczając się przed niepewnością w Ormuzie.
Produkty rafinowane wciąż słabo - Eksport produktów rafinowanych z regionu wynosi około 35-40% poziomu sprzed wojny.
BRIEF: Józef Piłsudski przejął władzę wojskową od Rady Regencyjnej 11 listopada 1918 r. Wrócił do Warszawy 10 listopada po kilkunastomiesięcznym internowaniu w Magdeburgu, a na dworcu zjawiło się tylko dwóch-trzech jego najbliższych współpracowników oraz książę Zdzisław Lubomirski reprezentujący Radę Regencyjną. Od tego momentu mógł dyktować warunki ugrupowaniom politycznym, a misję sformowania rządu powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu. Oficjalne Święto Niepodległości wprowadzono ustawą sejmową dopiero w 1937 r., a wcześniej 11 listopada był zwykłym dniem roboczym. Urzędnicy dostali wolne 11 listopada dopiero po przewrocie majowym, kiedy Józef Piłsudski dał im ten dzień wolny. Formalnie Narodowe Święto Niepodległości wprowadzono ustawą sejmową w 1937 r.
Najważniejsze
Powrót z internowania - Piłsudski wrócił do Warszawy 10 listopada 1918 r., a dzień później przejął władzę wojskową od Rady Regencyjnej.
Ustawa z 1937 r. - Narodowe Święto Niepodległości wprowadzono ustawą sejmową dopiero w 1937 r.
Premier Donald Tusk, przemawiając w Szczecinie w Święto Niepodległości, zaprosił prezydenta Karola Nawrockiego z żoną i dziećmi na wspólny opłatek do swojego domu w Sopocie. Spotkanie w cztery oczy, które miało dotyczyć kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego, nadal nie ma terminu; artykuł nie podaje reakcji Nawrockiego. Tusk pozdrowił też Kraków oraz policjantów Artura Morańskiego i Jakuba Kulika, którzy 7 listopada powstrzymali zamachowca.
Najważniejsze
Trybunał - Spotkanie Tuska i Nawrockiego w sprawie kryzysu wokół TK nadal nie ma terminu.
Zaproszenie - Tusk zaprosił prezydenta z rodziną na opłatek do Sopotu.
Setki dzieci wyprowadzono w środę ze szkół po fałszywych alarmach bombowych - według Il Foglio wskazano około 20 szkół w Rzymie, a kolejne we Włoszech, od Basilicaty po Friuli. Anonimowe e-maile podpisano „Mikhail Andropov”, pseudonimem znanym z gróźb wobec europejskich nadawców i fałszywych doniesień o atakach na samoloty; gazeta zaznacza, że sprawy nie muszą być powiązane. Premier Meloni zwołała na popołudnie posiedzenie w Palazzo Chigi. Minister obrony Crosetto: mitomanów będzie coraz więcej.
Najważniejsze
Skala - Groźby dostało około 300 szkół w całych Włoszech, w Rzymie około 20.
Podpis - E-maile podpisano „Mikhail Andropov”, jak groźby wobec europejskich nadawców; nadawcy nie ustalono.
Przy atolu Wysp Kokosowych na Oceanie Indyjskim biolog morski JP Hobbs zmapował w 12 nurkowaniach kolonię koralowca z rodzaju Pachyseris o długości 1,5 km, na głębokości od 14 do 65 metrów. Typowe kolonie tego rodzaju mają do 2 metrów średnicy. Kolonię zauważył około 30 lat temu Dieter Gerhard, operator nurkowy z Wysp Kokosowych. Peter Cowman z Queensland Museum analizuje próbki tkanki; nie wiadomo jeszcze, czy to jeden organizm, czy kilka zrośniętych kolonii. Jeśli jeden, może mieć setki lub tysiące lat.
Najważniejsze
Skala - Kolonia ma długość ok. 1,5 km, czyli około 100 autobusów ustawionych w rzędzie.
Wiek nieznany - Czy to jeden organizm, rozstrzygnie dopiero analiza genetyczna próbek.
Finlandia udzieliła w środę tymczasowego zatwierdzenia systemowi Assisted Driving (TAD) Tesli. Fiński urząd Traficom dopuścił go po tym, jak producent zmienił nazwę z "Full Self-Driving" i zaostrzył ustawienia kontroli prędkości, które według krytyków zachęcały do przekraczania limitów. W kraju jest od 8 000 do 9 000 kompatybilnych samochodów, około 0,3% floty. Podobne tymczasowe zgody wydało już blisko tuzin państw, w tym Słowacja i Belgia, ale Tesla nie ma poparcia żadnego z największych państw UE, a w całym bloku potrzebna jest większość kwalifikowana. Najbliższe posiedzenie, na którym może paść głosowanie, zaplanowano na grudzień.
Najważniejsze
Brak poparcia dużych państw - Tesla nie uzyskała jeszcze poparcia żadnego z największych państw UE, a zatwierdzenie w całym bloku wymaga większości kwalifikowanej.
Skala w Finlandii - W Finlandii jest 8 000-9 000 kompatybilnych Tesli, około 0,3% floty.
Na Politechnice Łódzkiej spotkało się w poniedziałek 11 partnerów z sześciu krajów projektu HEART4KID, którego celem jest sztuczne serce dla dzieci o masie ciała od 10 do 30 kg. Urządzenie ma dostosowywać rzut serca do aktywności pacjenta i rosnąć razem z nim. Główny cel to podtrzymanie życia do przeszczepu, bo brakuje dawców dziecięcych. Według prof. Jacka Molla po ponad 40 latach prób nie powstało idealne sztuczne serce nawet dla dorosłych. Polska firma Quantum Innovations chce użyć swoich sensorów pracy mięśnia sercowego.
Najważniejsze
Sensory z Polski - Quantum Innovations, której prezesem jest Grzegorz Suwalski, chce wykorzystać swoje sensory monitorujące pracę serca.
Trudne zadanie - Według prof. Jacka Molla po ponad 40 latach prób nie powstało idealne sztuczne serce nawet dla dorosłych.
Według „Dziennika Gazety Prawnej” MEN przygotowuje zakaz publicznego udostępniania wizerunku dzieci przez przedszkola, oddziały przedszkolne i inne formy wychowania przedszkolnego - także za zgodą rodziców. Zdjęcia dzieci publikuje na stronach internetowych 65 proc. przedszkoli i 88 proc. szkół podstawowych. W klasach I-III rodzice mają zezwalać na publikację, określając cel i miejsce zdjęcia. Artykuł nie podaje etapu prac ani terminu; osobny zakaz dla żłobków wejdzie w życie we wrześniu 2027 r.
Najważniejsze
Klasy I-III - Rodzice będą musieli zezwolić na publikację zdjęcia, określając cel i miejsce.
Skala publikowania - Zdjęcia dzieci publikuje na stronach 65 proc. przedszkoli i 88 proc. szkół podstawowych.
Badacze z firmy Claroc ustalili, że mechanizm udostępniania w narzędziu Grok Build pozwalał osobom postronnym otwierać cudze projekty: z 43 601 znalezionych adresów ponad 35 tys. było publicznych. Ujawnione zostały m.in. dane medyczne 3784 pracowników peruwiańskiej firmy budowlanej oraz 24 wewnętrzne aplikacje SpaceXSI, w tym mapa sprzedaży obejmująca 594 klientów. Linki do tych aplikacji zaczęły znikać po pytaniach Ars Technica. SpaceXSI twierdzi, że aplikacje są domyślnie prywatne; według testów Claroc domyślna opcja to „Każdy, kto ma link”.
Najważniejsze
Skala - Z 43 601 adresów ponad 35 tys. umożliwiało publiczny dostęp do zawartości.
Dane wewnętrzne - 24 aplikacje SpaceXSI zawierały m.in. mapę sprzedaży obejmującą 594 klientów.
Rada Europejska ogłosiła wysłanie personelu wojskowego UE bezpośrednio na Ukrainę w ramach misji szkoleniowo-doradczej EUMAM. Mandat przedłużono do 15 listopada 2028 roku, z budżetem prawie 300 mln euro. Rada postanowiła też utworzyć obecność na Ukrainie, by zapewnić bezpośrednią koordynację z ukraińskimi władzami wojskowymi. Dotąd szkolenia odbywały się poza Ukrainą, m.in. w Niemczech, Polsce i Danii. Od października 2022 roku misja przeszkoliła ponad 100 000 żołnierzy. Rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow twierdzi, że Europa planuje wprowadzić po zawieszeniu broni 'siły stabilizacyjne' na terytorium kontrolowane przez Kijów.
Najważniejsze
Obecność w Ukrainie - Rada UE zdecydowała o utworzeniu obecności w Ukrainie do bezpośredniej koordynacji z ukraińskim wojskiem.
Skala szkoleń - Misja EUMAM przeszkoliła od października 2022 roku ponad 100 000 żołnierzy.
Resort pracy potwierdził serwisowi Prawo.pl, że przygotował zmiany do projektu nowelizacji ustawy o świadczeniu wspierającym, które pozwoliłyby opiekunom pobierającym „stare” świadczenie pielęgnacyjne podejmować pracę bez utraty świadczenia. Zmiana obejmie też specjalny zasiłek opiekuńczy i zasiłek dla opiekuna - dotyczy to około 227 tys. osób. Projekt od czerwca czeka na wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów; dopiero potem ruszą uzgodnienia i prace w Sejmie. Ministerstwo zakłada wejście przepisów w życie w drugim lub trzecim kwartale 2027 r., do tego czasu zakaz zarobkowania obowiązuje. Resort szacuje, że w pierwszym roku NFZ zyskałby ponad 51 mln zł.
Najważniejsze
Skala zmiany - Resort oszacował, że w pierwszym roku po zniesieniu zakazu dochody Funduszu Pracy wzrosłyby o 6,6 mln zł, Funduszu Solidarnościowego o 9,5 mln zł, a NFZ o ponad 51 mln zł.
Stan projektu - Projekt od czerwca czeka na wpis do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów, a do wejścia przepisów obowiązuje dotychczasowy zakaz zarobkowania.
Zarząd Nvidii przygotowuje się do odsunięcia dyrektora generalnego Jensena Huanga po dwóch romansach pozamałżeńskich, w tym z podejrzewaną chińską szpiegiem, według WSJ. Zarząd może spotkać się już w środę, aby zadecydować o jego przyszłości. Według NYT drugim związkiem Huanga była Kimberly Powell, wiceprezes Nvidii ds. opieki zdrowotnej, podległa mu kadrowo. Akcje spadły w handlu posesyjnym o ok. 8 proc., a firma straciła ponad 300 mld dolarów wartości rynkowej od wybuchu afery. Trzech przewodniczących komisji Izby Reprezentantów poprosiło Huanga o zamknięte spotkanie informacyjne 18 listopada.
Wpływ na rynek: ↓ akcje Nvidii ok. 8 proc. w handlu posesyjnym; ponad 300 mld USD straty wartości rynkowej
Najważniejsze
Drugi związek w centrum sprawy - Według NYT Huang miał romans z Kimberly Powell, dyrektorką kierującą biznesem medycznym Nvidii, która podlega mu kadrowo.
Stanowisko Huanga - Huang w niedzielę przeprosił rodzinę i pracowników za romans, nie podając nazwiska partnerki, a zarząd zapowiedział niezależne śledztwo.
Skala afery - Nvidia o wartości 4 bln dolarów jest kluczowym graczem w rywalizacji USA i Chin o dominację w AI.
Prezydent Donald Trump oświadczył, że FBI przygląda się relacji szefa Nvidii Jensena Huanga z Alice Huang, którą amerykański wywiad podejrzewa o powiązania z Pekinem. Zarząd spółki, który w niedzielę wszczął niezależne śledztwo, deklaruje zaufanie do prezesa. Udziałowcy złożyli pozew zbiorowy, zarzucając wprowadzenie inwestorów w błąd. Akcje Nvidii zamknęły wtorek na poziomie 168,80 USD, tracąc 5,53%. Huang zrezygnował z dwóch wydarzeń technologicznych w tym tygodniu. Akcje Nvidii w poniedziałkowym handlu przedsesyjnym traciły około 5 proc., co oznaczałoby spadek kapitalizacji o około 225 mld dol.
Wpływ na rynek: ↓ akcje Nvidii, 5,53%
Najważniejsze
Pozew zbiorowy - Udziałowcy zarzucają spółce i Huangowi wprowadzenie inwestorów w błąd przez ukrywanie związku z kobietą podejrzewaną o szpiegostwo.
Wstrzymane dochodzenie - Według NYT Departament Handlu wstrzymał dochodzenie wobec Megaspeed po e-mailu od radcy prawnego Nvidii.
Prezydent Karol Nawrocki bierze udział w Marszu Niepodległości w Warszawie i idzie na jego czele. Marsz wyruszył po godzinie 14:40 z Ronda Dmowskiego w stronę błoni Stadionu Narodowego, a jego finał zaplanowano na 16:30, z koncertami i wspólnym polonezem. Tegoroczne hasło to „Polak w Polsce gospodarzem”. Po sobotnim zamachu w Krakowie przewidziano wzmożoną ochronę i dodatkowe jednostki policji. W Marszu Niepodległości w Warszawie wzięły udział dziesiątki tysięcy osób. Policja zgłosiła osiem zatrzymań za publikowanie informacji mających wywołać atmosferę zagrożenia; uczestnikom zakazano noszenia broni, a na części ulic w centrum ustawiono betonowe zapory. Premier Donald Tusk w dniu święta wezwał do jedności. Według Stołecznego Centrum Bezpieczeństwa frekwencja na Marszu Niepodległości wyniosła nawet 250 tysięcy osób. Dyrektor SCB Jarosław Misztal przekazał, że policja nie odnotowała znaczących incydentów. Organizatorzy szacowali frekwencję na pół miliona, a nawet milion osób.
Najważniejsze
Ochrona po zamachu - Po sobotnim zamachu w Krakowie przewidziano wzmożoną ochronę i dodatkowe jednostki policji w Warszawie.
Zatrzymania - Policja zgłosiła osiem zatrzymań za publikowanie informacji wywołujących atmosferę zagrożenia.
Spółka Creotech Instruments zaprezentowała pierwsze zdjęcia Warszawy wykonane przez satelity Mikroglob-2 i Mikroglob-4, wyniesione na orbitę 1 października 2026 roku na pokładzie rakiety Falcon 9 w ramach misji Transporter-18. Zdjęcia powstały podczas jednego przelotu nad krajem, w odstępie minuty, 16 dni po wystrzeleniu urządzeń. Zdjęcia Warszawy wykonano 17 października 2026 roku w porannym świetle. Mikroglob-4 wykonał zdjęcie w kanale multispektralnym RGB, a Mikroglob-2 w kanale panchromatycznym. System powstaje na zamówienie Agencji Uzbrojenia, a finansowanie wspiera Krajowy Plan Odbudowy.
Najważniejsze
Start w misji Transporter-18 - Mikroglob-2, Mikroglob-3 i Mikroglob-4 trafiły na orbitę 1 października 2026 roku na pokładzie Falcon 9 firmy SpaceX.
Zamówienie i finansowanie - System powstaje na zamówienie Agencji Uzbrojenia, a finansowanie projektu wspiera Krajowy Plan Odbudowy.
Dyrektor technologiczny Microsoftu Kevin Scott twierdzi, że firmy budujące centra danych AI muszą pokazać lokalnym społecznościom, co zyskują, zamiast tylko obiecywać korzyści ekonomiczne. Uważa, że obawy mieszkańców są w pełni uzasadnione, jeśli koszty gościnności centrum danych przewyższają korzyści. Scott podkreślił, że Microsoft podchodzi do inwestycji w sposób wyważony, mimo rosnącego popytu na moc obliczeniową. Kontekst: w wyborach 3 listopada mieszkańcy poparli ograniczenia dla centrów danych w 40 z 41 lokalnych referendów, a Senat 73-25 zagłosował za podjęciem projektu ustawy o pozwoleniach, który zobowiązywałby centra danych do pokrywania kosztów modernizacji sieci.
Najważniejsze
Referenda i Senat - Wybory 3 listopada przyniosły poparcie dla ograniczeń centrów danych w 40 z 41 lokalnych referendów, a Senat głosował 73-25 za podjęciem projektu ustawy o pozwoleniach.
Plan Microsoftu z stycznia - W styczniu Microsoft przedstawił plan "Community-First AI Infrastructure", w którym zobowiązuje się do pokrywania kosztów energii swoich centrów danych.
Koszykarki Polski wygrały 75:64 z Izraelem w pierwszym meczu drugiej fazy eliminacji mistrzostw Europy, odrabiając straty po słabszym początku. Po zwycięstwie zajmują drugie miejsce w tabeli, za Turcją. Następny rywal to Czarnogóra. W pierwszej rundzie Polki wygrały wszystkie sześć meczów.
Najważniejsze
Bilans - Polska wygrała wszystkie sześć meczów pierwszej rundy i zajęła pierwsze miejsce w grupie.
Rozmowy trójstronne w Abu Dhabi zakończyły się bez przełomu, a terytorium pozostaje najtrudniejszą kwestią - ocenił Kushner. Arachamia zapowiedział, że wymiana jeńców może być największą w wojnie, a Ukraina odnotowała znaczący postęp w sprawie gwarancji bezpieczeństwa. Kushner i Witkoff spotkają się z Putinem w Moskwie w czwartek rano, a Zełenski zapowiedział spotkanie z nimi w Dublinie tego samego dnia. Według negocjatora Ukrainy Araczamiji była to jedna z najtrudniejszych rund, a obie strony wykazały prywatnie pewną elastyczność w sprawie spornego terytorium. Rosja rozważa dwustronne spotkanie Putina z Trumpem na marginesie szczytu APEC. USA chcą poszerzyć negocjacje w sprawie Ukrainy i proszą Rosję o nową propozycję bezpieczeństwa dla Europy - podał Axios. Moskwa ma określić, co jest gotowa zrobić, by zmniejszyć napięcia, obok własnych żądań. Witkoff i Kushner mają w czwartek przedstawić kolejną rundę Putinowi, a potem Zełenskiemu.
Najważniejsze
Zawieszenie broni - Ławrow: Rosja nie zgodzi się na bezwarunkowe zawieszenie broni, bo dałoby ono Kijowowi czas na przegrupowanie.
Terytorium - Moskwa żąda oddania części obwodu donieckiego, Kijów chce zamrożenia linii kontaktu.
Źródła: Kalshi, Financial Juice, Politico Europe, ForexLive, Zero Hedge, BBC World, Financial Times, Polymarket, Investing.com Commodities
W październiku w Cieśninie Ormuz i pobliskich wodach zaatakowano 37 statków - według Washington Institute for Near East Policy to najwyższa miesięczna liczba od początku konfliktu. Reuters podał, że Iran zaatakował systemy nawigacyjne statków na omańskiej wyspie Didamar, jednak zakresu zniszczeń nie potwierdził; według źródeł wpływ na żeglugę będzie prawdopodobnie ograniczony. Ghalibaf twierdzi, że Waszyngton nie odpowiedział oficjalnie na list Iranu i musi spełnić siedem warunków, by otworzyć cieśninę. Brent kosztuje około 92 USD za baryłkę. Ropa Brent zamknęła się 11 listopada na poziomie 92,76 USD za baryłkę, wzrastając o 1,27 USD, czyli 1,39%. Irański sekretarz Rady Bezpieczeństwa Mohsen Rezaei stwierdził, że nie prowadzi się rozmów z Waszyngtonem, a doniesienia o spotkaniu w Katarze nazwał czystym kłamstwem.
Wpływ na rynek: ↑ ropa
Najważniejsze
Brent 92,76 USD - Brent zamknęła się 11 listopada na 92,76 USD, o 1,27 USD wyżej.
Iran zaprzecza rozmowom - Rezaei nazwał doniesienia o spotkaniu w Katarze czystym kłamstwem.
Wiceprezydent USA JD Vance rozważa bezpośrednie rozmowy twarzą w twarz z Mohsenem Rezaeim, sekretarzem irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego - podał Wall Street Journal. Według gazety prezydent Trump popiera wznowienie rozmów przez Vance'a, który miałby występować jako główny negocjator wobec Teheranu. Wojna jest dla republikanów obciążeniem politycznym: ponad 50 proc. członków partii domaga się zakończenia działań wojennych. Pod koniec października Vance wysłał już do Rezaeiego list z propozycją rozmów.
Najważniejsze
Vance jako negocjator - Wiceprezydent miałby być głównym negocjatorem wobec Teheranu, a Trump według WSJ popiera wznowienie rozmów.
Granice Iranu pod presją USA - USA chcą zamknąć lądowe granice Iranu, ale Irak, Pakistan i Turcja dotąd odmówiły.
Według ukraińskiej policji Rosjanie werbowali nieletnie dziewczęta do spotkań z żołnierzami, podczas których dodawały one truciznę do napojów; zmarło w ten sposób 23 wojskowych. Policja prowadzi 21 postępowań w sprawie otruć na zlecenie rosyjskich służb specjalnych. Zatrzymano siedem nieletnich dziewcząt, najmłodsza ma 14 lat. W czterech sprawach prokuratorzy skierowali akty oskarżenia do sądu. W 13 przypadkach użyto metadonu. Polska relacja opiera się na doniesieniach ukraińskich mediów (Slidstvo.info) i wypowiedzi policjanta; Rosja nie komentowała.
Najważniejsze
Zatrzymane - Zatrzymano siedem nieletnich dziewcząt, najmłodsza ma 14 lat.
Zamach w Krakowie pochłonął sześć ofiar śmiertelnych: czterech Polaków, obywatela Wielkiej Brytanii w wieku 32 lat i 51-letnią Austriaczkę z Dolnej Austrii, której mąż został ranny. Ostatnią zidentyfikowaną ofiarą jest 55-letni Polak, osoba bezdomna, bez dokumentów. Krewny sprawcy zgłosił gotowość zorganizowania pochówku jego rodziców i siostry, których ciała znaleziono w Ostrowcu Świętokrzyskim, a prokurator Eryk Stasielak poinformował, że sprawa jest przedmiotem dalszych ustaleń. O pogrzebie samego sprawcy nie zdecydowano. W środę 11 listopada Kraków obchodzi Święto Niepodległości w ograniczonej formie, bez pochodu, defilady i pikniku. We wtorek wieczorem w pięciu krakowskich szpitalach przebywało 12 osób rannych w sobotnim ataku na Rynku Głównym. Dwaj policjanci ranni podczas zatrzymania napastnika zostali wybudzeni ze śpiączki farmakologicznej. Środa 11 listopada jest ostatnim dniem żałoby w Krakowie. Sekcja zwłok sprawcy odbyła się we wtorek; prokurator Eryk Stasielak nie wyklucza, że jego pochówek zorganizuje państwo, bo ciało nie może bezterminowo zostać w zakładzie medycyny sądowej. Wcześniej w Ostrowcu Świętokrzyskim miał zabić także domowe zwierzęta.
Najważniejsze
Sześć ofiar - Zginęło sześć osób, w tym czterech Polaków, Brytyjczyk i Austriaczka.
Policjant bez respiratora - Ranny st. post. Morański jest przytomny i nie wymaga już respiratora, ale jego stan pozostaje ciężki.
W Hiszpanii od nocy z wtorku na środę ma trwać 24-godzinny strajk generalny zwołany przez największe centrale CCOO i UGT, zrzeszające łącznie ponad 2 mln pracowników. Protestujący domagają się dostępu do mieszkań, godnych płac i poprawy usług publicznych; akcję zapowiedziano po eksmisji 87-letniej Maricarmen Abascal z Madrytu. Na kolei ma kursować ok. 72 proc. połączeń dużych prędkości i dalekobieżnych, 65 proc. regionalnych i 75 proc. podmiejskich w szczycie. Według sondażu 40dB dla UGT ponad 70 proc. pracowników popiera powody strajku. Akcję poparł premier Pedro Sánchez. Według rady młodzieży Hiszpanii młody człowiek musiałby wydać na wynajem samodzielnego mieszkania 98,7 proc. swojej miesięcznej pensji. Bank Hiszpanii szacuje, że potrzeba 750 tys. nowych domów, a w 2025 roku zbudowano 92 tys. mieszkań. Największe zakłócenia dotyczą transportu, edukacji i ochrony zdrowia, gdzie obowiązuje wymóg usług minimalnych. Wieczorem zaplanowano duże demonstracje w dziesiątkach miast. Lider opozycyjnej Partii Ludowej Alberto Núñez Feijóo zaapelował o odwołanie strajku, a akcję poparł premier Pedro Sánchez.
Najważniejsze
Mieszkania - Młody człowiek musiałby wydać 98,7 proc. pensji na wynajem samodzielnego mieszkania.
Wybory - Przedterminowe wybory parlamentarne zaplanowano na 29 listopada.
Poparcie - Według sondażu 40dB dla UGT ponad 70 proc. pracowników popiera powody strajku.
United Airlines zapowiedziało, że zablokuje osobistym asystentom AI dostęp do swoich systemów rezerwacji biletów, powołując się na bezpieczeństwo danych klientów i możliwe naruszenia przepisów. Według przewoźnika udostępnianie danych logowania zewnętrznym asystentom może ujawnić wrażliwe informacje i doprowadzić do niezamierzonych zakupów lub użycia mil MileagePlus. Ograniczenie ma działać bezpośrednio na platformach United oraz przez biura podróży i agregatory. W środę akcje Expedia wzrosły nawet o 3,1%, a Booking Holdings o 1,1%.
Wpływ na rynek: ↑ Expedia do 3,1% · ↑ Booking Holdings do 1,1%
Najważniejsze
Zasięg blokady - Ograniczenie obejmie platformy United oraz biura podróży i agregatory.
Ryzyko dla klientów - Dane logowania w rękach zewnętrznych asystentów AI mogą prowadzić do niezamierzonych zakupów lub użycia mil MileagePlus.
Zarząd TSMC zatwierdził we wtorek inwestycje w OpenAI i Anthropic, każdą do 500 mln dolarów. Tajwański producent chipów kupi uprzywilejowane akcje OpenAI Group PBC oraz zwykłe akcje Anthropic po cenie z ich przyszłej oferty publicznej. Analitycy ostrzegają, że krążące finansowanie między inwestorami, dostawcami i klientami utrudnia ocenę realnego popytu na sprzęt AI. Nvidia zainwestowała dotąd 30 mld dolarów w OpenAI i 10 mld dolarów w Anthropic.
Najważniejsze
Dwie transakcje - Do 500 mln dolarów w akcje uprzywilejowane OpenAI i do 500 mln dolarów w akcje Anthropic po cenie IPO.
Krążące finansowanie - Analitycy zwracają uwagę, że powiązania między inwestorami, dostawcami i klientami utrudniają ocenę realnego popytu na sprzęt AI.
Tom Waterhouse przestał być sekretarzem generalnym Reform UK po 16 miesiącach. Partia podała, że odszedł, by spędzać więcej czasu z rodziną, a lider partii powołał tymczasowego następcę, którego nie wskazano z nazwiska. Według źródeł The Independent został zwolniony: odpowiadał za weryfikację kandydatów i obwiniano go o szereg błędów, w tym sprawę George'a Madgwicka, byłego lidera frakcji partii w radzie hrabstwa Hampshire. Prokuratura oskarżyła Madgwicka o 35 czynów, w tym 12 gwałtów; pierwszy raz zatrzymano go w styczniu. Stanie przed sądem w Portsmouth 25 listopada.
Najważniejsze
Zarzuty wobec Madgwicka - Madgwick jest oskarżony o 35 czynów, w tym 12 gwałtów; pierwszy raz zatrzymano go w styczniu.
Spór o powód - Partia mówi o powodach rodzinnych, źródła partyjne o zwolnieniu za błędy w weryfikacji kandydatów.
Sekretarz obrony Pete Hegseth oświadczył we wtorek, że USA osiągnęły „historyczne militarne zwycięstwo” nad Iranem. Według sondażu Reuters/Ipsos, cytowanego przez Common Dreams, 71% ankietowanych chce, by Kongres pilnie uchwalił ustawę kończącą wojnę, a poparcie dla Donalda Trumpa wynosi 32%. W wojnie zginęło ponad 3400 Irańczyków i 13 amerykańskich żołnierzy. Sekretarz irańskiej Rady Najwyższej Bezpieczeństwa Narodowego Mohsen Rezaei wezwał USA do przyjęcia siedmiu warunków Teheranu, m.in. zniesienia blokady portów i sankcji na ropę i gaz. Trump powiedział, że Iran „militarnie jest efektywnie skończony”, a sytuacja to „status quo”.
Najważniejsze
Warunki Teheranu - Iran żąda m.in. końca blokady portów, końca walk na wszystkich frontach i zniesienia sankcji na ropę i gaz.
Sondaż Reuters/Ipsos - 71% ankietowanych chce pilnej ustawy kończącej wojnę, a 54% uważa, że skutki, jak droższa benzyna, nie były warte korzyści.
Stanowisko Trumpa - Trump twierdzi, że Iran jest militarnie „efektywnie skończony”, a USA utrzymują status quo.
Prezydent Salwadoru Nayib Bukele napisał we wtorek na X, że salwadorskie wojsko zniszczyło dom lidera gangu 400 Mawozo Wilsona Josepha (Lanmò San Jou) i siedzibę gangu na Haiti; większość osób w środku miała uciec bez walki. Nagranie pokazuje helikoptery MH-6 Little Bird z działkami i karabinami maszynowymi. Lokalne media podały, że zginęło do 20 osób; lidera nie było na miejscu. Atak ma związek z poszukiwaniem czterech salwadorskich żołnierzy zaginionych po zasadzce z 18 października.
Najważniejsze
Cel ataku - Lider gangu Wilson Joseph, znany jako Lanmò San Jou, nie przebywał w kompleksie w czasie nalotu.
Tło - Salwador szuka czterech żołnierzy zaginionych po zasadzce na Haiti z 18 października.
Ambasador Rosji w Stanach Zjednoczonych Aleksander Darczijew zmarł nagle w wieku 66 lat - poinformowało 11 listopada rosyjskie MSZ. Stanowisko objął w marcu 2025 roku. Moskwa nie podała przyczyny ani okoliczności śmierci. Resort nazwał go wybitnym dyplomatą, doświadczonym liderem i życzliwym kolegą.
Najważniejsze
Brak szczegółów - Moskwa nie przekazała informacji o okolicznościach ani przyczynie nagłej śmierci dyplomaty.
Ocena MSZ - Rosyjskie MSZ nazwało go wybitnym dyplomatą, doświadczonym liderem i życzliwym kolegą.
Wiceprezydent Indonezji Gibran Rakabuming Raka złożył rezygnację - powiedział BBC jego doradca; Jakarta Post pisze, że podczas wtorkowego spotkania z prezydentem Prabowo wyraził zamiar rezygnacji. Wcześniej Sąd Najwyższy uznał za nieważny dokument ze szkoły średniej użyty w kampanii 2024 roku i nie znalazł dowodów ukończenia szkoły. Petycję w sprawie możliwego impeachmentu podpisało 120 posłów. Gibran kandydował w wieku 36 lat, mimo wymogu 40 lat, po kontrowersyjnym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
Najważniejsze
Presja parlamentu - 120 posłów podpisało petycję, która może prowadzić do impeachmentu Gibrana.
Kontekst kandydatury - Gibran kandydował w wieku 36 lat, mimo minimalnego wymogu 40 lat, po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, które zwolniło go z tego wymogu.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Cell wykazało, że bariera krew-mózg transportuje do mózgu myszy 92 z 861 śledzonych białek. Po dotarciu do mózgu trafiały one do konkretnych typów komórek, np. APOA1 do astrocytów. U myszy z modelem choroby Alzheimera poziom APOA1 w mózgu był obniżony, a terapia genowa ukierunkowana na wątrobę podniosła go i zmniejszyła objawy choroby. Autorzy zastrzegają, że wyniki dotyczą myszy, a przełożenie na ludzi wymaga dalszych badań.
Najważniejsze
Tylko myszy - Wyniki uzyskano na myszach i wymagają dalszych badań u ludzi.
Terapia genowa w wątrobie - Zwiększenie produkcji APOA1 w wątrobie poprawiło jego poziom w mózgu myszy i zmniejszyło objawy choroby.