Według stanu na 28 października w Polsce funkcjonują 2 schrony, 52 ukrycia i 160 miejsc doraźnego schronienia, które zapewnią schronienie dla 28 tys. 287 osób - wynika z danych MSWiA przekazanych w odpowiedzi na interpelację posłów PiS. To ok. 0,08 proc. mieszkańców (GUS: ok. 37 mln 212 tys.). Komenda Główna PSP wskazała 87 tys. 576 punktów schronienia o szacunkowej pojemności 23 mln 581 tys. 841 osób, ale nie są one pełnoprawną osłoną, lecz infrastrukturą doraźną, pozwalającą ukryć się do ustania bezpośredniego zagrożenia. Na różnych etapach przygotowań i napraw pozostaje 188 schronów, 980 ukryć i 1 245 miejsc doraźnego schronienia.
Najważniejsze
Skala w liczbach - Schrony i ukrycia mogą pomieścić 28 tys. 287 osób, czyli ok. 0,08 proc. Polaków. Szacunkowa pojemność 87 tys. punktów doraźnego schronienia wynosi 23 mln 581 tys. osób.
Prace w toku - Na różnych etapach przygotowań, planowania i napraw w kraju pozostaje 188 schronów, 980 ukryć i 1 245 miejsc doraźnego schronienia.
Armia USA planuje rozbudowę magazynu LTESM-C w Powidzu, o czym piszą media na podstawie dokumentów cytowanych przez Defence24. Plan obejmuje dwa magazyny z kontrolowaną wilgotnością, dwa budynki obsługowe i ok. 29 tys. m2 betonowych placów dla ciężkich pojazdów. Po rozbudowie Powidz ma umożliwiać przygotowanie dwóch brygad pancernych zamiast jednej; potencjał wzrośnie do ok. 160 czołgów M1A2 SEPv3, 300 wozów M2A4 i M7A4 oraz 36 armatohaubic M109A7. Według harmonogramu budowa miałaby ruszyć w 2029 r.
Najważniejsze
Dwie brygady - Po rozbudowie Powidz ma umożliwiać przygotowanie dwóch brygad pancernych zamiast jednej.
Szybsze rozmieszczenie - Armia USA szacuje, że magazyny w Powidzu mogą skrócić rozmieszczenie brygady pancernej z ok. 60 do 7 dni.
W październiku 2026 do ofert deweloperów na siedmiu największych rynkach wróciło ponad 5,8 tys. lokali - wynika z analizy BuiltMind. To o ok. 72 proc. więcej niż mieszkań wprowadzonych po raz pierwszy do sprzedaży. W Warszawie wróciły 1693 mieszkania wobec 1168 nowych. Głównym powodem jest brak finansowania bankowego: według Victorii Dom dotyczy to 90 proc. takich przypadków, a Develia szacuje, że do oferty wraca ok. 3 proc. sprzedanych mieszkań. Jednocześnie Otodom podaje, że deweloperzy sprzedali ok. 5,1 tys. mieszkań, o 27 proc. więcej niż rok wcześniej - to dane o innej metodologii.
Najważniejsze
Powroty z powodu kredytów - Według Victorii Dom w 90 proc. przypadków powrotu mieszkania do oferty powodem jest brak finansowania bankowego.
Sprzedaż mimo to rośnie - Otodom: deweloperzy sprzedali w październiku ok. 5,1 tys. mieszkań, o 27 proc. więcej niż rok wcześniej.
Holenderski kontrakt TTF na gaz w kolejnym miesiącu wzrósł w piątek o 4,2% do 96,18 euro za megawatogodzinę, a brytyjski NBP o 3,8% do 239 pensów za therm; oba rynki zyskały w tygodniu około 12%. Prezydent Trump napisał, że Waszyngton nie potrzebuje już porozumienia z Teheranem i ma kontrolę nad Cieśniną Ormuz, a wiceprezydentowi Vance'owi polecił porzucić negocjacje. Irańska Gwardia Rewolucyjna twierdzi, że zaatakowała amerykański radar wczesnego ostrzegania w Bahrajnie, co nie zostało niezależnie potwierdzone. Magazyny gazu w UE są wypełnione w 71%.
Wpływ na rynek: ↑ TTF 96,18 euro/MWh · ↑ NBP 239 pensów/therm
Najważniejsze
Gaz drożeje - TTF wzrósł o 4,2% do 96,18 euro za MWh, a w tygodniu o około 12%.
Trump zrywa rozmowy - Trump napisał, że USA nie potrzebują porozumienia z Iranem i polecił Vance'owi porzucić negocjacje.
Litewscy badacze 4 listopada wykonali w murze Katedry Wileńskiej precyzyjny odwiert, aby sprawdzić hipotezę, że szczątki wielkiego księcia Witolda leżą w nieznanej wnęce obok kaplicy św. Kazimierza. Kamera i skaner 3D pokazały dotąd niedostępną wnękę częściowo wypełnioną kamieniami; nie widać w niej szczątków ani elementów sarkofagu. Badacze pobrali próbki mikrobiologiczne z muru i wnęki. Poszukiwania trwają - organizatorzy chcą znaleźć szczątki do 2030 r.. Projekt finansuje kancelaria rządu Litwy, realizuje go Instytut Historii Litwy.
Najważniejsze
Nieznana wnęka - Kamera i skaner 3D odsłoniły wnękę częściowo wypełnioną kamieniami, bez widocznych szczątków i sarkofagu.
Pusty sarkofag - Przygotowany w 1930 r. sarkofag ze stali nierdzewnej, ważący 150 kg, nadal stoi pusty w podziemiach katedry.
Ceny asfaltu od wybuchu wojny w Zatoce Perskiej do początku listopada wzrosły średnio o ok. 110 proc., a wykonawcy drogowi tracą na kontraktach samorządowych - umowy krótsze niż sześć miesięcy nie są objęte obowiązkową waloryzacją, a klauzule w pozostałych często się nie aktywują. OIGD wystąpiła do UZP pod koniec kwietnia, w czerwcu usłyszała, że urząd "przygląda się sytuacji", i wciąż czeka na rekomendacje. Pod koniec października izba wraz z PZPB przesłała 41 przykładów takich umów. Samorządowcy boją się zarzutów o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Najważniejsze
Skala zamówień samorządowych - Wartość samorządowych zamówień na inwestycje drogowe w 2025 roku sięgnęła 28 mld zł, wobec ponad 13 mld zł ogłoszonych przez GDDKiA.
Zasięg dróg - Drogi samorządowe stanowią ok. 95 proc. z ok. 420 tys. km dróg w Polsce.
GUS podał szybki szacunek wzrostu PKB Polski w III kw. 2026 r. na poziomie 3,5 proc. rok do roku, wobec 4,1 proc. w II kw. Średnia prognoz ekonomistów wynosiła 3,6 proc., więc wynik jest symbolicznie słabszy od oczekiwań. Motorem wzrostu pozostają inwestycje, w tym przede wszystkim finansowane z KPO. W ujęciu kwartalnym PKB wzrósł o 0,8 proc.
Najważniejsze
Prognozy NBP dla inwestycji - NBP spodziewa się wyraźnego przyhamowania dynamiki inwestycji w 2027 r. do 1,5 proc. rdr z 7,2 proc. w 2026 r.
Ocena PKO BP - Spowolnienie w III kw. wynika głównie z wysokiej bazy odniesienia, a na cały 2026 r. PKO BP podtrzymuje prognozę wzrostu 3,6-3,7 proc.
Inflacja w Polsce w październiku 2026 roku wyniosła 3,5 proc. rok do roku, wobec 4,1 proc. we wrześniu - podał GUS, potwierdzając swój szybki szacunek. Ceny w ciągu miesiąca spadły o 0,4 proc., głównie dzięki tańszym paliwom: benzyna potaniała o 12 proc. w porównaniu z wrześniem, a olej napędowy o 9 proc. Transport obniżył ceny o 6,1 proc. m/m, co zmniejszyło wskaźnik CPI o 0,69 pkt proc. Ceny usług wzrosły rok do roku o 4,9 proc., a towarów o 2,9 proc. W ujęciu miesięcznym najbardziej obniżyły inflację niższe ceny transportu, o 6,1 proc., oraz rekreacji, sportu i kultury, o 2,6 proc. Analitycy szacują, że inflacja bazowa spowolniła do 2,9 proc. r/r, a ceny opału wzrosły z 16,7 do 24,5 proc. r/r. Eksperci mBanku zwracają uwagę, że tańsze paliwa po wprowadzeniu kolejnej edycji CPN pozytywnie wpłyną na inflację bazową.
Najważniejsze
Usługi i towary - Ceny usług wzrosły rok do roku o 4,9 proc., a towarów o 2,9 proc.
Opał drożeje - Ceny węgla, brykietów i torfu wzrosły rok do roku o 25,3 proc.
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej poinformowała w nowym raporcie, że nie może stwierdzić, czy materiał jądrowy w Iranie nie został przekierowany z działalności pokojowej, bo brakuje jej informacji i dostępu do weryfikacji. Przed czerwcowymi atakami agencja szacowała zapasy Iranu na 440,9 kg uranu wzbogaconego do 60 proc. Teheran odmówił inspektorom wglądu w dokumentację projektową i wizyt w zakładzie wzbogacania w Isfahanie, zadeklarowanym w czerwcu 2025 roku. MAEA jest "coraz bardziej zaniepokojona" tym, że Iran nie wpuścił inspektorów do podziemnego zakładu wzbogacania uranu w Isfahanie (IFEP) i nie udostępnił dokumentacji projektowej. Agencja nie zna dokładnej lokalizacji zakładu, jego statusu dla celów zabezpieczeń ani tego, czy zawiera materiał jądrowy. Kontrola planowana na 13 czerwca 2025 r. nie odbyła się, bo tego dnia zaczęła się kampania bombardowań.
Najważniejsze
Nieznana lokalizacja - Agencja nie zna dokładnej lokalizacji zakładu IFEP ani tego, czy zawiera materiał jądrowy; dyplomaci wskazują na kompleks tuneli w Isfahanie.
Zapas uranu - Przed czerwcowymi atakami MAEA szacowała zapas Iranu na 440,9 kg uranu wzbogaconego do 60 proc.
Brak powrotu inspektorów - Iran nie wpuścił inspektorów MAEA do żadnego z obiektów zbombardowanych w czerwcu 2025 r.
Musk rozważa fuzję SpaceX i Tesli wartą ponad 3 bln USD, choć spółki na razie tylko badają możliwość połączenia. Analitycy William Blair wątpią, by fuzja przyniosła istotne korzyści, których nie dałoby się osiągnąć bez formalnego połączenia. Chiny, odpowiadające za 22% przychodów Tesli w zeszłym roku, mogą opóźnić transakcję wymogiem zatwierdzenia regulacyjnego. Trzech z dziewięciu członków rady dyrektorów Tesli ma powiązania z SpaceX. Musk kontroluje około 82% głosów w SpaceX, a w Tesli około 20%, więc akcjonariusze Tesli mogą go przegłosować. Według szacunku Barclays po fuzji Musk miałby około 56% głosów w połączonej spółce. Zarządy i doradcy SpaceX oraz Tesli pracują nad warunkami połączenia i strukturą zarządzania nowym podmiotem. Obie spółki chcą ogłosić porozumienie w pierwszej połowie przyszłego roku i sfinalizować fuzję przed końcem kadencji Donalda Trumpa. Wartość rynkowa SpaceX po debiucie przekracza 1,9 bln USD, a Tesla jest wyceniana na około 1,5 bln USD.
Najważniejsze
Ryzyko regulacyjne - Chiny, odpowiadające za 22% przychodów Tesli w zeszłym roku, mogą opóźnić transakcję wymogiem zatwierdzenia regulacyjnego.
Powiązania w radzie dyrektorów - Trzech z dziewięciu członków rady dyrektorów Tesli ma powiązania z SpaceX.
Kontrola głosów - Musk kontroluje około 82% głosów w SpaceX, a w Tesli około 20%, więc akcjonariusze Tesli mogą go przegłosować.
Komisja budżetowa Bundestagu sfinalizowała plan budżetu Niemiec na 2027 rok. Przewiduje on wydatki w wysokości 561 mld euro, w tym 62 mld euro wydatków inwestycyjnych, oraz nowe pożyczki na kwotę 210,4 mld euro. To nieco poniżej rekordu z 2021 roku (215,4 mld euro) i druga najwyższa kwota na ten cel w budżecie Niemiec po II wojnie światowej. Koalicja rządowa uzgodniła rezygnację z planowanego podatku od plastikowych opakowań, zatwierdzonego przez rząd w lipcu, oraz odroczenie podatku od napojów słodzonych do 2028 roku. Ostateczne głosowanie w parlamencie odbędzie się w dniach 24-27 listopada.
Najważniejsze
Rekord sprzed lat - Kwota nowych pożyczek jest nieco niższa niż rekordowe 215,4 mld euro z 2021 roku.
Skala zadłużenia - To druga najwyższa kwota na nowe pożyczki w budżecie Niemiec po II wojnie światowej.
BRIEF: Według danych NFZ w 2025 roku cukrzycę miało 3,46 mln dorosłych Polaków. W 2016 roku było ich 2,71 mln, wzrost wyniósł blisko 748 tys. osób, czyli 27,6 proc. Liczba chorych rosła niemal co roku, z wyjątkiem 2020 roku, gdy odnotowano niewielki spadek. Wśród dzieci i młodzieży cukrzycę miało 25,2 tys. pacjentów, o 15,1 proc. więcej niż w 2016 roku. NFZ zastrzega, że dane dotyczą zarejestrowanych pacjentów i trzeba je interpretować z uwzględnieniem sposobu korzystania ze świadczeń oraz diagnostyki.
Najważniejsze
Dorośli - 3,46 mln dorosłych z cukrzycą w 2025 roku wobec 2,71 mln w 2016 roku.
Dzieci - 25,2 tys. dzieci i młodzieży z cukrzycą, o 15,1 proc. więcej niż w 2016 roku.
BRIEF: Rząd chce obniżyć limit rocznych przychodów uprawniających do ryczałtu w PIT z 2 mln do 250 tys. euro, czyli ośmiokrotnie. Przepis znalazł się w ustawie podatkowej, którą przegłosował Senat. W rozliczeniach za 2025 rok wykazano 49,7 tys. podatników na ryczałcie z przychodami przekraczającymi 250 tys. euro, z czego 49,3 tys. mieściło się między 250 tys. a 2 mln euro i to ich ma dotyczyć zmiana. Ryczałt nalicza się od przychodu bez kosztów, więc po utracie tej formy przedsiębiorca przejdzie na inne zasady, co może oznaczać wyższy podatek. Ustawa czeka na decyzję prezydenta Nawrockiego, który może ją podpisać, zawetować lub skierować do Trybunału Konstytucyjnego.
Najważniejsze
Kogo dotyczy - Zmiana obejmie 49,3 tys. podatników z przychodami między 250 tys. a 2 mln euro.
Różnica między rentownością dziesięcioletnich polskich obligacji a 10-letnim kontraktem IRS wzrosła do około 1,17 p.p. Według WNP.pl polski rząd traci korzystną narrację na rynkach. Rentowność polskich dziesięciolatek jest wyższa niż rok temu, kiedy była prawie o 2 p.p. niższa od węgierskiej. Magdalena Polan z PGIM Polska ocenia, że Polska przechodzi od kraju z umiarkowanym zadłużeniem do takiego, który coraz mocniej odczuwa rosnące koszty jego obsługi. Deficyt budżetowy sięga około 7 proc. PKB, co wywiera presję na podaż długu. Aktia Asset Management zmniejszyła zaangażowanie w Polsce na rzecz Węgier i Rumunii. Ministerstwo Finansów szacuje, że ograniczenie ryczałtu w PIT przyniesie łącznie 30,1 mld zł w ciągu czterech lat.
Najważniejsze
Presja deficytu - Deficyt sięga około 7 proc. PKB, a Aktia przesuwa środki z Polski na Węgry i do Rumunii.
Polsko-fińska firma ICEYE i Centrum Badań Kosmicznych PAN podpisały w czwartek 12 listopada umowę o stałym monitorowaniu klęsk żywiołowych. Zmiana polega na stałym abonamencie: służby nie muszą już uruchamiać usług osobno przy każdym zdarzeniu. Systemy mają przewidywać duże powodzie do czterech dni wcześniej, a mapy zasięgu wody są aktualizowane nawet co trzy godziny. Umowa obejmuje też pilotażowe śledzenie pożarów lasów i testowe monitorowanie lodu na rzekach, by wcześnie wykrywać ryzyko powodzi zatorowej.
Najważniejsze
Stały abonament - Służby nie muszą już uruchamiać usług ICEYE osobno przy każdym zdarzeniu.
Prognoza powodzi - Systemy mają przewidywać duże powodzie do czterech dni przed ich wystąpieniem, a mapy zasięgu wody są odświeżane nawet co trzy godziny.
Od 2021 r. nadajniki GPS dostało 21 żurawi z projektu Fundacji Dla Przyrody; ptaki odwiedziły 20 krajów na dwóch kontynentach, a w jesiennych wędrówkach przeleciały razem ponad 101 tys. km - dwa i pół okrążenia Ziemi. Najdalej, w Algierii, zimuje żuraw Roskoszna, a Polesia w październiku 2022 r. leciała bez lądowania 33 godziny, ok. 1360 km. Badacze ustalili, że ptaki ruszają, gdy po deszczowym froncie przychodzi wyż, a decyduje rosnące ciśnienie, nie chłód. Zespół opisał 113 gniazd, każde w wodzie.
Najważniejsze
Najdłuższy lot bez lądowania - Polesia w październiku 2022 r. leciała bez lądowania 33 godziny, tj. około 1360 km.
Gniazda w wodzie - Przez sześć lat opisano 113 gniazd żurawi; każde znajdowało się w wodzie.
Europejska Rada ds. Badań Naukowych ogłosiła w czwartek 48 grantów Synergy o łącznej wartości 500 mln euro; trzy trafiły do Polski. Zespół prof. Janusza Bujnickiego z IIMCB dostał 10 mln euro na projekt LifeOfTRNA o modyfikacjach tRNA, a dr hab. Bogumił Szady z KUL ok. 10 mln euro na projekt EDGE o różnorodności w Europie Środkowo-Wschodniej w XIV-XVIII wieku. Prof. Aldona Sopata z UAM realizuje z partnerami z Portugalii i Niemiec projekt NAVAR o językach dzieciństwa i migracji powrotnej, grant wynosi 8,8 mln euro.
Najważniejsze
Największe granty - Zespoły IIMCB (LifeOfTRNA) i KUL (EDGE) dostały po ok. 10 mln euro.
Projekt EDGE - Badania obejmą ok. 1,3 mln km kw., gdzie od średniowiecza do końca nowożytności działało ok. 30 tys. parafii i gmin wyznaniowych.
ESET ujawnił 10 listopada, że powiązana z rosyjską FSB grupa Turla użyła nowego zestawu złośliwego oprogramowania Cereal przeciwko instytucjom rządowym w Kazachstanie i Rumunii. Moduł CerealBox kopiował z serwerów Microsoft Exchange wiadomości z załącznikami DOC, DOCX i PDF, a w Rumunii szukał korespondencji z adresami NATO i instytucji UE. Nie oznacza to przejęcia serwerów Sojuszu ani Komisji Europejskiej. Moduł CerealNeuron odbierał polecenia przez zwykłe żądania webowe, więc atakujący nie potrzebowali osobnego serwera sterującego.
Najważniejsze
Bez serwera sterującego - Zainfekowane serwery Exchange same pełniły rolę centrum dowodzenia.
Cele grupy - Od 2022 r. ok. 70 proc. atakowanych przez Turla państw to dawne republiki radzieckie lub kraje historycznie związane z ZSRR.
Bitcoin spadł poniżej 70 000 dolarów w piątek, po raz pierwszy od kilku miesięcy, schodząc według CoinGecko w okolice 68 770 dolarów z dobowego maksimum 73 866 dolarów. W ciągu doby kurs stracił 6,6 proc., a w tygodniu 9,5 proc. Według CoinGlass w ciągu czterech godzin na giełdach zlikwidowano pozycje o wartości 622 mln dolarów, głównie długie. Ether potaniał o 6 proc. do 1 925,57 dolara. Wyprzedaż zbiega się z rezygnacją Jensena Huanga z funkcji szefa Nvidii i rosnącymi szansami na grudniową podwyżkę stóp przez Fed. Amerykańskie spot ETF-y na Bitcoina odnotowały w środę 299,8 mln dolarów odpływu, piątą sesję z rzędu. Bitcoin spadł w piątek na Binance do 67 809 USD, a według CoinGlass likwidacje na rynku w ciągu doby wyniosły 1,64 mld USD. Indeks Fear & Greed spadł do 20 na 100 punktów, do strefy ekstremalnego strachu. Odpływy ze spotowych ETF-ów na Bitcoina wyniosły w dwóch sesjach 347,5 mln USD. Według CoinGlass w ciągu doby zlikwidowano pozycje około 186 412 traderów, a największa pojedyncza likwidacja wyniosła 31,09 mln USD na Hyperliquid. Bitcoin notowany jest około 45 proc. poniżej rekordu z października 2025 roku.
Najważniejsze
Likwidacje pozycji - W ciągu doby zlikwidowano pozycje warte 1,64 mld USD, głównie długie (CoinGlass).
Odpływy z ETF - Spotowe ETF-y na Bitcoina straciły 347,5 mln USD w dwóch sesjach.
Francuskie MSZ przypisało 9 listopada październikowy atak na chłodnie w sklepach jednostce Shahid Kaveh, powiązanej z irańskim Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej; w co najmniej 15 przypadkach urządzenia zaczęły się palić. W Polsce policja wie o kilku atakach i przyjmuje kolejne zgłoszenia. Hakerzy zdalnie podnieśli temperaturę w chłodniach hipermarketu Auchan w Olsztynie do ponad 30 stopni Celsjusza, a żywność trzeba było wyrzucić. CERT Polska znalazł w kraju 140 urządzeń widocznych w internecie, a sieć E.Leclerc odłączyła chłodnie od internetu.
Najważniejsze
Atrybucja Francji - Francuskie MSZ przypisało atak jednostce Shahid Kaveh, powiązanej z irańskim Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej.
Polska - CERT Polska znalazł w kraju 140 urządzeń chłodniczych widocznych w internecie i ostrzegł ich właścicieli.
W konsultacjach obywatelskiego projektu zmian prawa łowieckiego na stronie Sejmu stanowisko zajęło ponad 50 tys. osób - rekord. Prawie 74% z nich, ponad 39 tys. osób, uznało zmiany za niepotrzebne i nieakceptowalne. Projekt poparło ponad 200 tys. pełnoletnich obywateli. Pierwsze czytanie zaplanowano na posiedzeniu Sejmu 17 listopada, a głosowanie na początku grudnia.
Najważniejsze
Rekordowe konsultacje - W konsultacjach projektu na stronie Sejmu stanowisko zajęło ponad 50 tys. osób, co jest rekordem.
Związek łowiecki - Polski Związek Łowiecki liczy 120-130 tys. członków, a stanowisko zajęła tylko ich część.
Polska Izba Spedycji i Logistyki podaje, że po zsumowaniu znanych przypadków mowa o 950 postępowaniach celnych na łączną kwotę przekraczającą 100 mln euro. Roszczenia dotyczą przewoźników kolejowych i spedytorów z Małaszewicz. Rowery elektryczne były w latach 2021-22 nielegalnie wprowadzane na rynek UE, a w dokumentach celnych deklarowano je jako inne produkty. Przepisy o solidarnej odpowiedzialności za dług celny zostały wykorzystane, bo sprawców nie udało się ustalić. Jedna z firm ma 155 decyzji na 66 mln zł, a spodziewane roszczenia mogą sięgnąć 120 mln zł. Wobec drugiej wydano 278 decyzji na 158 mln zł i zajęto około 4 mln zł.
Najważniejsze
Ograniczenia kontroli - Przewoźnik bez zgody i udziału służb celnych nie może otworzyć kontenera ani sprawdzić jego zawartości.
Skala roszczeń - Wobec jednej firmy wszczęto 525 postępowań, a decyzje opiewają na łączną kwotę 158 mln zł.
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte podał, że Rosja traci miesięcznie ponad 40 tys. żołnierzy zabitych lub ciężko rannych. Szef sztabu obrony Wielkiej Brytanii Sir Richard Knighton szacuje łączne straty Rosji w Ukrainie na około 1,5 mln ludzi. Podał też, że Rosja straciła ponad 10 tys. pojazdów pancernych i chronionych, blisko 3 tys. systemów obrony przeciwlotniczej i artylerii oraz ponad 370 samolotów i helikopterów.
Najważniejsze
Straty miesięczne - Rutte: Rosja traci miesięcznie ponad 40 tys. żołnierzy zabitych lub ciężko rannych.
Straty sprzętu - Knighton: ponad 10 tys. pojazdów pancernych i chronionych oraz ponad 370 samolotów i śmigłowców.
Startup Mirendil, założony przez byłych badaczy Anthropic, ogłosił pozyskanie 1 mld USD w rundzie Series A. Rundę prowadzili Kleiner Perkins i Clearlake Capital, w udziale wzięli m.in. Battery Ventures, Doerr Capital, Gil & Co, Google, M13, Pear VC i S32. Firma podaje, że jeden badacz, pracując z agentami, wytrenował od zera model Mirendil-Base w 3,5 miesiąca przy budżecie obliczeniowym poniżej 10 mln USD. Model Fern obsługuje kontekst do 10 mln tokenów, a narzędzie Lor, do pracy z setkami agentów, jest w prywatnej becie.
Najważniejsze
Model Fern - Model obsługuje kontekst do 10 mln tokenów, co według firmy wystarcza na kilka dni pracy agenta.
Lor w becie - Narzędzie do pracy z setkami agentów jest w prywatnej becie i ma być udostępnione szerszemu gronu.
Niski koszt treningu - Firma podaje, że Mirendil-Base wytrenowano przy budżecie obliczeniowym poniżej 10 mln USD.
Senator Bernie Sanders ogłosił we wtorek, że nie poprze reelekcji Chucka Schumera na lidera Demokratów w Senacie. Senator Chris Van Hollen z Maryland rozważa start przeciwko Schumerowi, choć formalnie nie zgłosił kandydatury. Schumer, 75 lat, od prawie dziesięciu lat kieruje senackim klubem Demokratów; według Anadolu spodziewa się utrzymać stanowisko. Demokraci przejęli w wyborach połówkowych obie izby Kongresu.
Najważniejsze
Start Van Hollena - Senator Chris Van Hollen z Maryland rozważa kandydowanie przeciwko Schumerowi, choć oficjalnie nie zgłosił kandydatury.
Obie izby w rękach Demokratów - Demokraci przejęli kontrolę nad obiema izbami Kongresu po raz pierwszy od powrotu Trumpa do Białego Domu.
ByteDance, właściciel TikToka, planuje odkupić od obecnych inwestorów akcje o wartości do 6 mld USD, podał serwis The Information. Transakcja miałaby zostać przeprowadzona przy wycenie spółki wynoszącej około 400 mld USD, czyli o około 20% wyższej niż w ostatnim odkupie akcji sprzed roku. Planowany odkup stanowi około 1,5% wartości spółki. Informacje pochodzą z listu do akcjonariuszy, a nie z oficjalnego ogłoszenia firmy; ostateczne warunki i termin nie są znane.
Najważniejsze
Skala transakcji - Odkup na poziomie 6 mld USD to około 1,5% wartości spółki, czyli niewielki fragment całości.
Wzrost wyceny - Wycena 400 mld USD jest o około 20% wyższa niż przy odkupie sprzed roku.
Rząd Korei Południowej potwierdził, że Google spełniło wszystkie nałożone warunki bezpieczeństwa, w tym ograniczenia wyświetlania krajowych współrzędnych geograficznych. Końcowy raport z wdrożenia warunków Google przesłało 4 listopada, a posiedzenie komisji, na którym go rozpatrzono, odbyło się 13 listopada. Firma opracowała dedykowaną warstwę kontrolną stosowaną wyłącznie do terytorium kraju oraz system zapobiegający dystrybucji przy wykryciu ujawnienia współrzędnych w aktualizacjach aplikacji. Google usunęło też widoki Street View wnętrz obiektów wojskowych i bezpieczeństwa oraz dróg w odległości 50 metrów od ich granic. Szef Google Korea będzie krajowym odpowiedzialnym za mapy, a system obsługi żądań rządu działa całodobowo, z realizacją w ciągu 1 dnia roboczego.
Najważniejsze
Lista obiektów nie trafi do Google - Rząd uznał lokalizację i powierzchnię obiektów wojskowych i bezpieczeństwa za informacje objęte ochroną, dlatego przekaże przetworzone zdjęcia przez krajowe firmy partnerskie zamiast listy.
Złoto spadło poniżej 3900 USD za uncję, a w poprzedniej sesji straciło prawie 3%, co na krótko zepchnęło je do 13-miesięcznego minimum. Ropa Brent wzrosła w kierunku 96 dolarów za baryłkę po słowach Donalda Trumpa, że Waszyngton nie potrzebuje porozumienia z Iranem. Prezes Fed w Chicago Austan Goolsbee powiedział, że bank centralny musi opanować inflację, zanim aktywność gospodarcza się przegrzeje. Rentowności obligacji skarbowych rosły dalej, na niektórych terminach o ponad 12 punktów bazowych. Presja sprzedażowa na złoto nasila się od wtorku, gdy wyższa od oczekiwań inflacja konsumencka i jastrzębie komentarze Fed skłoniły inwestorów do przewartościowania prognoz stóp.
Najważniejsze
Rentowności rosną - Na niektórych terminach obligacji skarbowych rentowności wzrosły o ponad 12 punktów bazowych.
Ropa pod presją - Brent wzrósł w kierunku 96 dolarów za baryłkę po słowach Trumpa o braku potrzeby porozumienia z Iranem.
Średnia cena galona benzyny regularnej w USA wynosiła według AAA 3,91 dolara, wobec 3,08 dolara rok wcześniej, a oleju napędowego 6,10 dolara wobec 3,76 dolara. Od ataku Stanów Zjednoczonych na Iran 28 lutego ceny paliw gwałtownie wzrosły. Strategiczne rezerwy ropy USA spadły pod koniec października do 282 mln baryłek, najniższego poziomu od 44 lat. Przed wojną około 20 proc. światowej ropy przechodziło przez Cieśninę Ormuz, która od początku wojny jest zamknięta lub była miejscem ataków. Analityk GasBuddy Patrick De Haan ocenia, że nie ma szybkiego rozwiązania, bo na ceny wpływa zbyt wiele czynników.
Wpływ na rynek: ↑ benzyna i diesel · ↓ rezerwy ropy USA
Najważniejsze
Rezerwy strategiczne - Strategiczne rezerwy ropy USA spadły do 282 mln baryłek, najniżej od 44 lat.
Brak szybkiego wyjścia - Analityk GasBuddy Patrick De Haan wskazuje, że na ceny paliw wpływa zbyt wiele czynników, by spodziewać się szybkiej poprawy.
Astronomowie odkryli układ gwiezdny GPM J071507−114153, który wysyła regularne impulsy radiowe co osiem minut z odległości 5000 lat świetlnych. To pierwszy przypadek, gdy takie sygnały wyśledzono bezpośrednio do białego karła krążącego wokół gwiazdy podobnej do Słońca. Układ wykryto najpierw teleskopem Murchison Widefield Array w Australii, a jego położenie potwierdzono teleskopem MeerKAT w RPA. Biały karzeł wykonuje jeden obrót co osiem minut. Wcześniej podobne sygnały obserwowano zwykle w układach z mniejszymi, chłodniejszymi czerwonymi karłami.
Najważniejsze
Długookresowe tranzjenty - Tego typu obiekty (LPT) włączają i wyłączają sygnały radiowe na przestrzeni minut lub godzin, a od wykrycia pierwszego w 2021 roku znaleziono ich niewiele.
Badacze z ICRAR - Naukowcy z International Centre for Radio Astronomy Research (ICRAR) jako pierwsi zauważyli układ za pomocą Murchison Widefield Array.
BRIEF: Belgijskie służby bezpieczeństwa wskazały możliwe powiązania między grupami hakerskimi związanymi z Iranem a atakami na systemy chłodnicze w supermarketach i sklepach detalicznych w kraju. Minister spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa Bernard Quintin poinformował, że prokuratura federalna prowadzi dalsze badanie tych wskazań. Cyberataki zakłóciły działanie urządzeń chłodniczych w kilku belgijskich supermarketach i punktach handlowych, przez co firmy musiały wyrzucić produkty spożywcze o wartości dziesiątek tysięcy euro.
Najważniejsze
Ślad francuski - Podobne incydenty zgłoszono we Francji w październiku, a paryska prokuratura wskazała grupy powiązane z Iranem.
Amerykańskie Towarzystwo Onkologiczne zaleca rutynowe badania PSA na raka prostaty dla mężczyzn, co odwraca jego wcześniejsze stanowisko z 2010 roku. Mężczyźni o przeciętnym ryzyku powinni wykonywać badanie co dwa lata w wieku od 50 do 69 lat. Osoby z grupy wysokiego ryzyka, w tym czarnoskórzy mężczyźni, zaczynają wcześniej: od 45. roku życia, a czarnoskórzy co roku. Wynik 3 ng/mL lub więcej u mężczyzn poniżej 70. roku życia wymaga powtórzenia badania. Mężczyźni 75-letni i starsi nie są kwalifikowani do badań przesiewowych, a 70-74-letni powinni skonsultować to z lekarzem. W 2026 roku szacuje się około 334 tysięcy nowych rozpoznań i ponad 36 tysięcy zgonów.
Najważniejsze
Wiek graniczny - Mężczyźni w wieku 75 lat i starsi nie są zalecani do badań przesiewowych.
Skala choroby - W 2026 roku szacuje się około 334 tysięcy nowych przypadków raka prostaty i ponad 36 tysięcy zgonów.
Orlen w piątek 13 listopada zaktualizował cennik hurtowy. Benzyna 95 potaniała z 5,31 zł do 5,28 zł za litr i jest najtańsza od 7 sierpnia, gdy kosztowała 5,27 zł. Benzyna 98 kosztuje w hurcie 5,87 zł, najmniej od końca czerwca. Olej napędowy również potaniał, do 6,66 zł za litr, czyli najmniej od początku września. Zmiana hurtowych cen wpływa na ceny na stacjach od soboty 14 listopada, a limity maksymalne na weekend ustala Minister Energii.
Wpływ na rynek: ↓ benzyna 95 w hurcie · ↓ olej napędowy w hurcie
Najważniejsze
Najniższe hurtowe ceny - Benzyna 95 w hurcie jest najtańsza od 7 sierpnia, a olej napędowy od początku września.
Wpływy budżetowe USA w październiku 2026 spadły o 8,8% rok do roku, do 369 mld USD, podczas gdy wydatki wzrosły o 12%, do 773 mld USD. Odsetki od długu publicznego wyniosły 115,5 mld USD, co jest najgorszym październikiem w historii. Odsetki stanowiły w ciągu ostatnich 12 miesięcy 28,2% wpływów podatkowych rządu, najwyższy wskaźnik w historii. Wydatki na obronność wzrosły w historycznym tempie, czego autor artykułu nie potrafi w pełni wyjaśnić. Deficyt w październiku wyniósł 404 mld USD wobec 284 mld USD rok wcześniej. Po skorygowaniu o przesunięcia płatności deficyt USA w październiku wyniósł 285 mld USD, o 49 proc. więcej niż przed rokiem. Według CBO przesunięcia płatności z 1 listopada na październik zwiększyły wydatki miesiąca o 89 mld USD; CBO szacowało wcześniej deficyt na 409 mld USD. Wydatki wojskowe USA wzrosły w październiku o 28 mld USD, czyli o 30 proc., a wydatki Departamentu Rolnictwa o 14 mld USD, czyli o 80 proc. Deficyt budżetowy za cały rok fiskalny 2026 wyniósł prawie 2 bln USD, najwięcej od pięciu lat, czyli 6,2 proc. PKB wobec 5,8 proc. w roku fiskalnym 2025.
Najważniejsze
Odsetki pochłaniają podatki - Odsetki od długu wyniosły 28,2% wpływów podatkowych w ciągu ostatnich 12 miesięcy, najwyższy wskaźnik w historii.
Deficyt roczny - Według CBO deficyt za rok budżetowy 2026 wyniósł 6,2% PKB wobec 5,8% rok wcześniej.
Podczas dwudniowej serii wystąpień na szczycie COP31 w Antalyi przywódcy zaprezentowali sprzeczne stanowiska. Małe państwa wyspiarskie, w tym Saint Lucia, wezwały do szybkich cięć emisji, kraje rozwijające się żądały większego wsparcia finansowego, a producenci paliw kopalnych bronili ich użycia. Delcy Rodriguez zapowiedziała wzmacnianie sektora naftowego Wenezueli tuż po wezwaniach ONZ do końca ery paliw kopalnych. Europejscy politycy poparli elektryfikację, forsowaną przez Turcję jako cel 35% udziału energii elektrycznej do 2035 roku. Raport ONZ z zeszłego miesiąca wskazuje, że świat zmierza do przekroczenia 1,5 stopnia ocieplenia. Wiceprezydent Chin Han Zheng zapowiedział w środę rozszerzenie dostępu do chińskiego, opartego na AI systemu ostrzegania meteorologicznego oraz pogłębienie współpracy Południe-Południe, w tym w ramach inicjatywy Africa Solar Belt. Chiny zadeklarowały też udział we wdrażaniu systemu kompensacji emisji w lotnictwie międzynarodowym.
Najważniejsze
Apel wysp - Premier Saint Lucia Philip J. Pierre: główni emitenci muszą wyjść poza standardowe obietnice i ciąć emisje tak, jak wymaga kryzys.
Cel elektryfikacji - Turcja forsuje 35% udziału energii elektrycznej w zużyciu energii do 2035 r., ale nie sprecyzowała, czy ma być odnawialna.
Sieć Action odnotowała w pierwszych 9 miesiącach 2026 roku sprzedaż netto na poziomie 12,8 mld euro, co oznacza wzrost o 14 proc. rok do roku. Sprzedaż porównywalna zwiększyła się o 3,4 proc. Według spółki liczba klientów wzrosła z 20,6 do 23,2 mln, czyli o około 13 proc. Action działa na 16 rynkach, w tym roku przybyło 228 placówek, a sieć ma ich 3530; plan na 2026 rok to otwarcie 400 sklepów.
Najważniejsze
Plan otwarć na 2026 rok - Action planuje otwarcie 400 sklepów w 2026 roku, a w tym roku liczba placówek wzrosła już o 228.
Ruch klientów - Dzienna liczba klientów wzrosła z 20,6 do 23,2 mln, czyli o około 13 proc.
Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła braki kadrowe we wszystkich skontrolowanych dyspozytorniach medycznych. NIK skontrolowała pięć urzędów wojewódzkich oraz po jednej dyspozytorni medycznej w każdym z tych województw. W żadnym z badanych województw wojewoda nie zapewnił wymaganej obsady dyspozytorów. Część dyspozytorów nie odbyła też kursów w ustawowym terminie. Dyspozytornie działają od 1 stycznia 2021 r. w strukturach urzędów wojewódzkich. Według odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia na interpelację posłanki Karoliny Pawliczak, na 1 października 2026 roku obsadzonych było 83 proc. stanowisk w dyspozytorniach medycznych, a 17 proc. pozostawało wolnych. Obsada spada od lat: z 87 proc. w latach 2021-2023 do 85 proc. w 2025 roku. Resort nie podał liczby brakujących osób.
Najważniejsze
Spadek obsady - Udział obsadzonych stanowisk spadł z 87 proc. w latach 2021-2023 do 83 proc. w październiku 2026.
Kontrola NIK - NIK stwierdziła braki kadrowe we wszystkich skontrolowanych dyspozytorniach.
OpenAI uruchomiło w piątek ChatGPT Wallet, dzięki któremu agent „dots” może kupować w imieniu użytkownika, ale każdy zakup wymaga biometrycznego zatwierdzenia. Agent nie widzi numeru karty - płatność realizuje jednorazowy token. Funkcja działa na start tylko dla pełnoletnich subskrybentów planu Pro w USA, bez prowizji od transakcji. Amazon, eBay i United Airlines ograniczają zewnętrznych agentów zakupowych.
Najważniejsze
Zabezpieczenia - Każdy zakup wymaga potwierdzenia biometrycznego, a agent nie zna numeru karty.
Start tylko w USA - Dostęp mają pełnoletni subskrybenci planu Pro w USA; OpenAI nie pobiera na razie prowizji.
Ceny ropy spadają drugi tydzień z rzędu, bo podaż przewyższa popyt, mimo że Trump utrzymuje blokadę Iranu. Przepływy ropy przez Bliski Wschód wzrosły w ostatnim tygodniu do średnio 20,7 mln baryłek dziennie, z 9,8 mln na początku wojny w marcu, choć przed wojną wynosiły 24,7 mln. Zużycie ropy spadło średnio o 3,3 mln baryłek dziennie w trakcie wojny, a we wrześniu i październiku o 3,8 mln baryłek dziennie. W październiku ceny utrzymywały się powyżej 100 dolarów za baryłkę każdego dnia, osiągając 114 dolarów pod koniec miesiąca, czyli czteroletni szczyt. Iran nie wyeksportował ropy przez legalne kanały od sierpnia, a inflacja w tym kraju przekroczyła 70 procent rocznie. Exxon ogłosił wstępne kroki, które mogą doprowadzić do powrotu koncernu do Wenezueli po dwudziestu latach przerwy. IEA: eksport ropy z Zatoki Perskiej to 74 proc. poziomu sprzed wojny, w tym ropa surowa 82 proc., a produkty rafineryjne i LPG około połowy. Brent kosztuje 96 dolarów wobec ponad 117 pod koniec października. Podaż ma przewyższyć popyt w IV kwartale 2026 r. IEA szacuje, że podaż ropy w IV kwartale wyniesie średnio 105 mln baryłek dziennie, o 1,7 mln bpd więcej niż popyt. Wydobycie OPEC+ w październiku wzrosło o ok. 2,04 mln bpd do 41,23 mln bpd (97 proc. poziomu z lutego). Do końca lutego z rezerw strategicznych uwolnionych zostanie 71 mln baryłek, w tym 15 mln oleju napędowego. Produkcja ropy w Iraku osiągnęła w październiku najwyższy od siedmiu lat poziom 4,6 mln baryłek dziennie. Ceny ropy spadły w listopadzie o około 18 proc.
Wpływ na rynek: ↓ ropa, paliwa
Najważniejsze
Nadwyżka podaży - IEA: podaż w IV kwartale wyniesie średnio 105 mln baryłek dziennie, o 1,7 mln więcej niż popyt.
Eksport z Zatoki - Eksport z regionu Zatoki Perskiej wzrósł do 74 proc. poziomu sprzed wojny.
Źródła: RMF FM, Investing.com Commodities, Financial Juice
Wartość sprzedaży leków GLP-1 w Polsce wyniosła w 2025 roku blisko 3,4 mld zł, wobec 1,8 mld zł w 2024 roku. W 4,5 proc. gospodarstw domowych co najmniej jedna osoba przyjmuje te leki, według badania YouGov. W gospodarstwach objętych terapią zakupy wafelków spadły o 57 proc., cukru o 46 proc., a ryżu o 39 proc.; sprzedaż wafelków w całym rynku w styczniu-wrześniu 2026 spadła niespełna 1 proc. Dane obejmują leczenie cukrzycy i otyłości.
Najważniejsze
Rynek GLP-1 - Sprzedaż leków GLP-1 wzrosła z 1,8 mld zł w 2024 do blisko 3,4 mld zł w 2025 roku.
Efekt na rynek - Sprzedaż wafelków w całym rynku spadła o niespełna 1 proc. w I-IX 2026 - wpływ na rynek jest ograniczony.
Przegląd 361 badań naukowych, na który powołują się autorzy z Uniwersytetu Wisconsin-Madison, wskazuje na rosnące dowody, że ograniczenie białka w diecie może spowalniać biologiczne starzenie się. Dieta z ograniczoną ilością białka sprzyja zdrowiu metabolicznemu, zdrowemu starzeniu i długowieczności u różnych organizmów, a badania na zwierzętach pokazały oznaki wolniejszego starzenia. Badacze nie zalecają jednak ogólnego ograniczenia białka, lecz ponowne określenie zapotrzebowania, zwłaszcza w zależności od wieku i aktywności fizycznej. Według Lamminga większość ludzi prowadzi siedzący tryb życia, przez co wielu może spożywać więcej białka, niż faktycznie potrzebuje.
Najważniejsze
Brak zalecenia ogólnego ograniczenia - Autorzy chcą ponownego określenia, ile białka faktycznie potrzebujemy, zwłaszcza w zależności od wieku i aktywności fizycznej.
Siedzący tryb życia - Według Lamminga, ponieważ większość ludzi prowadzi siedzący tryb życia, wielu może spożywać więcej białka, niż potrzebuje.
Od 13 listopada 2026 r. opłata reprograficzna obejmuje smartfony, tablety i komputery. Nowelizację rozporządzenia ministra kultury podpisano 30 kwietnia, a weszła w życie po sześciu miesiącach od ogłoszenia. Według Spider's Web opłata wynosi od 1 do 3 proc. ceny sprzedaży; płacą ją producenci i importerzy, rozliczając kwartalnie, ale mogą przerzucić koszt na klientów. Pieniądze trafiają do organizacji zbiorowego zarządzania, m.in. ZAiKS, a stamtąd do artystów.
Najważniejsze
Kto płaci - Opłatę uiszczają producenci i importerzy elektroniki, nie konsument przy kasie.
Komu idą pieniądze - Środki trafiają do organizacji zbiorowego zarządzania, m.in. ZAiKS, a nie do budżetu państwa.
Delhi wyprzedziło Lahore i w piątek stało się najbardziej zanieczyszczonym dużym miastem świata, według IQAir. Indeks AQI wynosił tam 334 („niebezpieczny”), a według indyjskiego CPCB 403 („poważny”); oba systemy używają innych skal. Według późniejszych godzinowych odczytów IQAir AQI w Delhi spadł do 208, a Lahore było siódme z wynikiem 155. Satelity wykryły 18 825 pożarów w pakistańskim Pendżabie, z czego 89 proc. to prawdopodobne spalanie pozostałości roślinnych.
Najważniejsze
Zmiana lidera - Delhi wyprzedziło Lahore jako najbardziej zanieczyszczone duże miasto świata (IQAir).
Pożary w Pendżabie - Satelity wykryły 18 825 pożarów, z czego 89 proc. to prawdopodobne spalanie pozostałości roślinnych.
Według Financial Times Bundestag uchwalił w piątek szeroką reformę służb wywiadowczych. Zagraniczny wywiad BND dostał uprawnienia do tajnych operacji, takich jak sabotaż czy cyberataki, zwykle za granicą. Projekt rząd przedstawił latem, a pierwsze czytanie w Bundestagu odbyło się 24 września; AfD go odrzuca, a minister Dobrindt mówi, że z „nachrichtendiensten” robią się „echte Geheimdienste”.
Najważniejsze
Uprawnienia BND - BND może prowadzić tajne operacje przeciw zagrożeniom od obcych państw, np. wyłączać serwery hakerskie, zasadniczo za granicą.
Opozycja - AfD odrzuca projekt, który w Bundestagu przeszedł pierwsze czytanie 24 września.
Radio Free Asia ustaliło, że objęte amerykańskimi sankcjami chińskie podmioty mogły zdobyć chipy AI Nvidia mimo ograniczeń. Karty RTX 5090 i systemy DGX Spark pojawiły się w ogłoszeniu o wyniku przetargu Shandong Computing Center z 17 czerwca 2026 roku; zwycięska oferta opiewała na 148 500 juanów (ok. 22 000 dolarów). Ośrodek figuruje na amerykańskiej liście podmiotów kontrolowanych od kwietnia 2021 roku. Bloomberg podał wcześniej, że w raportach Nvidii niedoszacowano około 50 000 chipów sprzedanych firmie Megaspeed. Nvidia i ośrodek nie odpowiedziały RFA. Według Bloomberga układy Nvidii, które miały trafić do Singapuru, ostatecznie dotarły do dużego centrum danych w Szanghaju. Agencja ocenia, że dokumenty to najbardziej jednoznaczny dowód, iż sieć chińskich firm wokół Alice Huang zdobyła przemycony sprzęt Nvidii.
Najważniejsze
Trasa chipów - Układy miały trafić do Singapuru, a dotarły do centrum danych w Szanghaju (Bloomberg).
Przetarg w Jinan - RTX 5090 i DGX Spark pojawiły się w przetargu ośrodka z listy podmiotów objętych kontrolą eksportu USA.
Miejska spółka ciepłownicza Hyvinkään Lämpövoima zalewa teren po dawnej żwirowni Kulomäki 380 mln litrów wody (380 tys. m³). Napełnianie rozpoczęto w październiku i ma potrwać do kwietnia 2027 roku. Koszt inwestycji oszacowano na 33 mln euro, a magazyn ma ruszyć jesienią przyszłego roku. W jednym ładowaniu ma zapewnić 18 tys. MWh, a rocznie od 90 do 100 tys. MWh, czyli prawie jedną czwartą rocznego zapotrzebowania miasta na ciepło. Że będzie największy na świecie, twierdzi sama spółka.
Najważniejsze
Oszczędności i emisje - Spółka szacuje oszczędności rzędu kilku mln euro rocznie i redukcję emisji CO2 o 4,4 tys. ton.
Prezes Fed w Chicago Austan Goolsbee powiedział CNBC 13 listopada, że inflacja ma szeroki zasięg i zmierza w niewłaściwym kierunku. Jako źródło presji cenowej wskazał budowę centrów danych dla AI. Według niego Fed nie może ignorować inflacji, gdy popyt się przegrzewa. Przyznał też, że instytucja ma jeszcze sporo pracy, by utrzymać swoją wiarygodność. Austan Goolsbee z Fed w Chicago powiedział na CNBC, że inflacja w usługach, prawdopodobnie niezwiązana z cłami ani ropą, jest jednym z bardziej niepokojących elementów, a Fed „ma dużo pracy”. Sekretarz skarbu Scott Bessent mówił w tej samej stacji, że Fed nie powinien podnosić stóp z powodu szoku energetycznego. Październikowy odczyt inflacji w USA okazał się wyższy od oczekiwań: ceny wzrosły o 0,4 proc. m/m, a w ujęciu bazowym o 0,3 proc. Rynek uznał, że grudniowa podwyżka stóp przez Fed jest praktycznie przesądzona.
Najważniejsze
CPI w październiku - Ceny konsumpcyjne wzrosły o 0,4% m/m (core +0,3%); BLS nie opublikował odczytu r/r z powodu braku danych z października 2025.
Spór o stopy - Bessent: Fed nie powinien podnosić stóp z powodu szoku energetycznego; Goolsbee wskazuje na szeroką inflację usług.
Norweski Sąd Najwyższy orzekł w piątek, że trzy koncesje naftowe na Morzu Północnym - dla pól Tyrving, Breidablikk i Yggdrasil - są nieważne, bo oceny oddziaływania na środowisko nie uwzględniły emisji ze spalania wydobytej ropy. Sąd orzekał w pełnym składzie 11 sędziów zamiast zwykłych pięciu. Działalność na polach może trwać, a ministerstwo musi ponownie ocenić sprawę. Minister energii Terje Aasland zaznaczył, że wyrok nie oznacza zatrzymania prac. Skargę wnieśli Młodzi Przyjaciele Ziemi i Greenpeace Norwegia.
Najważniejsze
Emisje ze spalania - Sąd uznał, że emisje ze spalania ropy muszą być oceniane przed zatwierdzeniem planu.
Wydobycie trwa - Aasland: wyrok nie oznacza zatrzymania działalności na trzech polach.
Farma wiatrowa Baltic Power po raz pierwszy w czwartek 12 listopada pracowała z mocą większą niż 500 MW. W rekordowym kwadransie, między 21:15 a 21:30, jej moc wyniosła 663,2 MW, czyli ponad połowę mocy zainstalowanej 1140 MW. Według WNP.pl oznacza to pracę co najmniej 45 z 76 turbin o mocy 15 MW każda. Farma jest w fazie testowej i nie ma gwarancji państwa w ramach kontraktu różnicowego CfD; kwotę około 459 zł/MWh dla morskich farm I fazy WNP podaje jako własne, uproszczone wyliczenie.
Najważniejsze
Brak gwarancji CfD - Farma w fazie testowej nie ma gwarancji państwa w ramach kontraktu różnicowego CfD.
Cena wykonania - Cena wykonania kontraktów morskich farm I fazy po indeksacji na 2026 to około 459 zł/MWh (uproszczone wyliczenie WNP).
Minister finansów Japonii Satsuki Katayama zapowiedziała ścisłą współpracę z amerykańskim Departamentem Skarbu w reakcji na gwałtowne i jednostronne ruchy na rynku walutowym. Jen osłabił się ponownie w okolice 160 za dolara, poziomu, na którym latem doszło do wspólnej interwencji USA i Japonii. Nowojorski Fed ujawnił, że amerykański Skarb kupował jena w lipcu, co było pierwszą taką interwencją od 1998 roku. Presję na jena napędza silna gospodarka USA, uporczywa inflacja i rosnące oczekiwania podwyżki stóp przez Fed w grudniu. Bank Japonii, który podnosił stopy w czerwcu i wrześniu, ma według powszechnych oczekiwań podnieść je ponownie w grudniu. Jen osłabił się o 0,06 proc., do 159,94 za dolara, po tym jak w czwartek na krótko przekroczył 160 - po raz pierwszy od września. Minister finansów Satsuki Katayama ostrzegła przed jednostronnymi ruchami i zapowiedziała odpowiednią reakcję. Najważniejszy japoński dyplomata walutowy Atsushi Mimura powiedział w czwartek, że za wcześnie, by zapominać o niedawnej interwencji. Japonia wydała na interwencję walutową 15,4 bln jenów w okresie od 30 lipca do 26 sierpnia 2026 roku, podał Newsquawk.
Najważniejsze
Powrót do 160 - Jen osłabił się do 159,94 za dolara, po tym jak w czwartek na krótko przekroczył 160 - po raz pierwszy od września.
Ostrzeżenie Katayamy - Minister finansów ostrzegła przed jednostronnymi ruchami i zapowiedziała odpowiednią reakcję.
Indeks cen producentów (PPI) w USA wzrósł w październiku o 6,5% rok do roku, najszybciej od listopada 2022 roku - wynika z danych BLS. Miesięcznie wskaźnik zwiększył się o 0,3%. We wrześniu PPI rósł o 1,4% miesięcznie i 6,3% rocznie. Według CNN wojna z Iranem i szok podażowy na rynku energii podbiły w ostatnich miesiącach ceny benzyny i oleju napędowego. PPI nie przekłada się wprost na CPI, ale może zapowiadać ceny dla konsumentów. Po wyłączeniu żywności, energii i usług handlowych PPI wzrósł w październiku o 4,9% r/r (BLS); według Zero Hedge rynek wycenia na grudzień ok. 15% szans na podwyżkę stóp Fed o 50 pb.
Najważniejsze
Najwyższy od 2022 - PPI w październiku wzrósł o 6,5% r/r, najwięcej od listopada 2022; miesięcznie o 0,3%.
Hamowanie paliw - We wrześniu PPI rósł o 1,4% m/m i 6,3% r/r, ceny paliw w październiku rosły wolniej.
Sergei Zavorotny, 72-letni były doradca prasowy Mykoli Azarowa, został ranny w wybuchu samochodu bombowego w Moskwie - poinformował rosyjski Komitet Śledczy. Zavorotny pracował jako doradca prasowy Azarowa w Kijowie do 2014 roku. Według nieoficjalnych doniesień doznał poważnych obrażeń po zdalnym zdetonowaniu ładunku wybuchowego. Azarow powiedział rosyjskiej telewizji, że stan Zavorotnego w szpitalu jest "dość krytyczny". Dzień wcześniej w wybuchu samochodu bombowego w Petersburgu zginął członek rosyjskiego wojska.
Najważniejsze
Kontekst z Petersburga - Dzień wcześniej w wybuchu samochodu bombowego w dzielnicy Puszkinskiej w Petersburgu zginął członek rosyjskiego wojska, także zdalnie zdetonowany ładunek przy podwoziu auta.
Stan zdrowia - Azarow ocenił stan Zavorotnego w szpitalu jako "dość krytyczny".
W nocy drony zaatakowały Wołgograd. Gubernator Andriej Boczarow potwierdził, że szczątki dronów spadły na teren przedsiębiorstwa przemysłowego w południowej części miasta i wywołały lokalne ogniska pożaru; według Wirtualnej Polski chodzi o rafinerię Łukoila. Agencja ASTRA podała, że po ataku przy stacjach paliw utworzyły się kolejki. Informacji o ofiarach nie podano. W ataku dronów na Wołgograd zginęły cztery osoby, a dwie zostały ranne. Według gubernatora wszystkie ofiary były pracownikami Południowej Strefy Przemysłowej w Wołgogradzie. W osiedlu Swietły Jar uszkodzone zostały trzy pięciopiętrowe budynki mieszkalne oraz centrum młodzieżowe. Sztab Generalny Ukrainy podał, że po ataku dronów na rafinerię Łukoil-Wołgogradniefteprierabotka wybuchł pożar, a trafione zostały jednostki AVT-1, AVT-3, AVT-5 i AVT-6, instalacja hydroodsiarczania, rampa załadunkowa i sześć zbiorników po 2000 m sześc. Zakład ma przerobowość ok. 15 mln ton rocznie.
Najważniejsze
Trafione instalacje - Sztab wymienia cztery jednostki AVT, hydroodsiarczanie, rampę i sześć zbiorników.
Ofiary - Według gubernatora zginęły cztery osoby, pracownicy Południowej Strefy Przemysłowej.
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) twierdzi, że zaatakował amerykański radar wczesnego ostrzegania w Bahrajnie w odwecie za atak lotniczy na wieżę telekomunikacyjną w południowym Iranie. Według agencji IRNA port Sirik w prowincji Hormozgan został w czwartek trafiony „ogniem wroga”. Agencja Fars podała, że radar został „zniszczony”. IRGC nazwało atak „poważnym ostrzeżeniem” i zapowiedziało działanie „bez ograniczeń” w razie powtórzenia naruszeń. Waszyngton i Manama nie skomentowały doniesień; CENTCOM oświadczył, że regularnie przesuwa personel i środki oraz nadal egzekwuje blokadę morską irańskich portów. Według Reutersa to pierwszy raz od początku września, gdy Iran twierdzi o ataku na amerykańskie aktywa wojskowe w kraju Zatoki. Rzecznik irańskiego MSZ Esmaeil Baqaei ostrzegł, że wsparcie wojskowe lub logistyczne dla USA w operacjach przeciw Iranowi będzie uznane za wrogi i bezprawny akt. Trump w wywiadzie dla Salem News Channel zapewnił, że USA mają pełną kontrolę nad Cieśniną Ormuz, i zapowiedział użycie siły bez wahania, gdyby zagrożeni byli amerykańscy urzędnicy. CENTCOM zaprzeczyło irańskim doniesieniom o zniszczeniu amerykańskiej stacji radarowej wczesnego ostrzegania w Bahrajnie. Według dowództwa Iran wystrzelił w stronę Bahrajnu dwa drony jednorazowego użytku, a siły USA zestrzeliły oba. CENTCOM podało, że nie było ofiar ani szkód.
Najważniejsze
CENTCOM zaprzecza - Dowództwo twierdzi, że oba drony zestrzelono, bez ofiar i szkód.
Ostrzeżenie dla państw - Rzecznik MSZ Iranu uzna wsparcie wojskowe i logistyczne dla USA za wrogi akt.
Badanie 1633 szkieletów z doliny Lambayeque w północnym Peru, opublikowane we Frontiers in Environmental Archaeology, nie wykazało wzrostu przemocy w czasie klęsk żywiołowych. Ślady gwałtownej śmierci z rąk człowieka miało 25 osób, czyli 1,6% ciał spoza kontekstu rytualnego. W świątyniach w latach powodzi składano natomiast ofiary z ludzi.
Najważniejsze
Rzadka przemoc - Ślady przemocy miało 25 osób, 1,6% ciał spoza kontekstu rytualnego.
Ofiary w czasie powodzi - W świątyniach w latach powodzi składano ofiary z ludzi.
Minister energii Miłosz Motyka odniósł się do litewskiego podatku od nadmiarowych zysków i ocenił, że Orlen Litwa ma w obecnej sytuacji nadzwyczajne straty, a nie zyski. Przypomniał, że przez 20 lat Orlen zainwestował w rafinerię w Możejkach około 5 mld USD, a zarobił na Litwie 1 mld USD. Premier Litwy Mindaugas Sinkevicius wskazał, że podatek może objąć około dziesięciu spółek, głównie Orlen Lietuva. Prezes Ireneusz Fąfara poinformował, że koncern analizuje dodatkowe nakłady na dokończenie inwestycji w Możejkach; alternatywą jest rezygnacja i ryzyko zamknięcia rafinerii. Według nieoficjalnych informacji na dokończenie inwestycji BoB w Możejkach brakuje 600-700 mln dol. Orlen Lietuva zatrudnia 1,5 tys. osób w Możejkach i co najmniej 8 tys. osób w firmach współpracujących.
Najważniejsze
Bilans Orlenu - Według Motyki Orlen zainwestował w Możejki około 5 mld USD, a zarobił na Litwie 1 mld USD.
Ryzyko dla rafinerii - Alternatywą dla dokończenia inwestycji jest rezygnacja i ryzyko zamknięcia rafinerii, mówi Fąfara.
Koszty pracy w niemieckich zakładach Mercedesa mogą być nawet pięciokrotnie wyższe niż w fabrykach Europy Wschodniej - podaje Wykop. Koncern wskazuje też na spadki na kluczowych rynkach: sprzedaż w Chinach zmniejszyła się w 2025 roku o około 19 proc. Według danych firmy same cła wprowadzone przez administrację Donalda Trumpa obniżyły jego ubiegłoroczny zysk o około miliard euro. Bez ograniczenia kosztów zamknięcie dwóch niemieckich zakładów może okazać się konieczne. Zarząd Mercedesa domaga się wydłużenia tygodnia pracy z obecnych 35 do 40 godzin bez podnoszenia wynagrodzeń. Volkswagen ogłosił plan redukcji 100 tys. etatów i zamknięcia czterech fabryk. Mercedes dąży do oszczędności sięgających 800 mln euro. Zysk grupy w 2025 roku zmniejszył się o około 49 proc., do 5,3 mld euro. Związek IG Metall, który nie chce wydłużenia tygodnia pracy ponad 35 godzin, w akcji protestacyjnej we wrześniu wziął udział około 20 tys. pracowników i przygotowuje kolejne strajki ostrzegawcze. Mercedes ostrzegł, że dwa niemieckie zakłady - montażowy i napędów - mogą zostać zamknięte, jeśli nie zostaną uzgodnione oszczędności. Pod dyskusją są też cięcia udziału w zyskach oraz premii urlopowych i świątecznych, co wywołało protesty pracowników. Rozmowy z radą zakładową i IG Metall utknęły.
Najważniejsze
Dwa zakłady zagrożone - Zagrożone są montownia samochodów i zakład napędów, jeśli strony nie uzgodnią oszczędności.
Rozmowy w impasie - Negocjacje z radą zakładową i IG Metall utknęły, szybkie porozumienie nie wydaje się możliwe.
Parlament Europejski i Rada UE osiągnęły w nocy z 12 na 13 listopada wstępne porozumienie w sprawie benchmarków dla ciepła i paliw na lata 2026-2030. Dodatkowa pula bezpłatnych uprawnień (tzw. poduszka bezpieczeństwa) sięgnie około 121 mln, o 33 mln więcej niż zaproponowała Komisja w lipcu. W tym 28 mln uprawnień nieprzydzielonych wcześniej z powodu niespełnienia wymogów warunkowości ETS i 5 mln na lata 2026-2030 dla sektorów narażonych na ucieczkę emisji. Porozumienie musi zatwierdzić formalnie PE i Rada, a Komisja ustali konkretne wartości benchmarków.
Najważniejsze
Kompromis ceramiczny - Według europosła Adama Jarubasa (PSL) porozumienie otwiera drogę do wskaźników sektorowych, m.in. dla ceramiki.
Poseł Andrzej Tomasz Zapałowski (Konfederacja) w interpelacji do MON zarzucił, że Polska nie prowadzi priorytetowych i jawnych starań o własne zdolności precyzyjnych uderzeń dalekiego zasięgu. Według interpelacji program SAN, o szacowanym koszcie 15 mld zł, opiera się na działkach 30 i 35 mm. Wiceminister obrony Paweł Bejda odpowiedział, że pozyskanie takich zdolności, w tym systemów bazowania lądowego, jest jednym z priorytetów rozwoju Sił Zbrojnych, a szczegóły i harmonogramy są niejawne. Prezes APS Maciej Klemm zapewnił, że prace w programie SAN idą na czas.
Najważniejsze
Odpowiedź MON - Zdolność precyzyjnego rażenia dalekiego zasięgu jest priorytetem, ale szczegóły i terminy są niejawne.
Program SAN - Według interpelacji program kosztuje 15 mld zł i bazuje na działkach 30 i 35 mm.
Nieznani sprawcy zamalowali czarną farbą szyby i elewację biura poselskiego Michała Jarosa (KO), wiceministra rozwoju i technologii, w Trzebnicy. Na budynku pojawiły się napisy "Ręce precz od Republiki" i "Tusk precz". Policja zabezpieczyła ślady i nagrania z monitoringu; sprawców nie zatrzymano. Jaros napisał, że farbę zmyje, a biuro pozostaje otwarte także dla przeciwników. Napisy odnoszą się do sporu wokół Telewizji Republika po zamachu w Krakowie.
Najważniejsze
Kontekst sprawy - Prokuratura Okręgowa w Krakowie wszczęła śledztwo w sprawie wypowiedzi na antenie Telewizji Republika po zamachu terrorystycznym w Krakowie.
Działania wobec telewizji - Funkcjonariusze CBZC pojawili się w siedzibie Telewizji Republika w Warszawie z postanowieniem prokuratury w Szczecinie o wydaniu zapisów emisji z 16 października.
BRIEF: Niemcy przygotowują projekt przepisów, według których wyłączone z rynku elektrownie węglowe i olejowe mają być utrzymywane w gotowości i zaopatrywane w paliwo. Gdyby rząd oficjalnie ogłosił niedobór gazu, zastąpiłyby elektrownie gazowe. Wojna z Iranem ograniczyła około jednej piątej światowych dostaw skroplonego gazu, a Niemcy weszły w zimę z wyjątkowo niskimi zapasami gazu. Podobny mechanizm działał przez dwa sezony zimowe kryzysu z 2022 roku i wygasł w marcu 2024 roku. Europejski gaz podrożał w czwartek o blisko 10 proc., a w piątek kosztuje ponad 96 euro za megawatogodzinę. To projekt, nie przyjęta decyzja. Według projektu ustawy rezerwa elektrowni obejmie ponad 8 GW mocy, głównie węgla kamiennego, i ma obowiązywać najpóźniej do 31 marca 2028. Elektrownie węglowe miałyby mieć paliwo na 30 dni pracy z pełną mocą, olejowe na 10 dni; wymogi są jeszcze uzgadniane. Resort gospodarki twierdzi, że dostawy gazu są zabezpieczone.
Najważniejsze
Rezerwa elektrowni - Węglowe i olejowe jednostki mają zastąpić gazowe po ogłoszeniu niedoboru gazu.
Cena gazu - Europejski gaz kosztuje ponad 96 euro/MWh po wzroście o blisko 10 proc. w czwartek.
Eksport ropy i produktów naftowych z Rosji wyniósł w październiku średnio 6,82 mln baryłek dziennie - podała IEA. Wolumen był o 260 tys. bpd wyższy niż we wrześniu, lecz o 570 tys. bpd niższy niż rok wcześniej. Mimo to przychód wzrósł do 21,15 mld dolarów, o 3,61 mld w ujęciu miesięcznym i o 8,33 mld rok do roku. Największymi odbiorcami były Chiny (2,3 mln bpd) i Indie (2,1 mln bpd).
Najważniejsze
Rosyjskie LNG w UE - W ciągu dziesięciu miesięcy tego roku kraje UE odebrały 177 dostaw skroplonego rosyjskiego gazu, czyli ok. 12,9 mln ton LNG.
Wydatki UE na LNG - Kraje UE przeznaczyły na zakup rosyjskiego LNG 8,7 mld euro.
Allegro szacuje, że dzięki obniżkom kosztów po nowej umowie z InPostem jego skorygowana EBITDA za 2026 rok wzrośnie o 270-280 mln zł. Wieloletnia umowa kończy spór o sposób prezentowania opcji dostawy: InPost zarzucał platformie faworyzowanie własnych usług logistycznych kosztem Paczkomatów. InPost obniży stawki, a im więcej paczek nada Allegro, tym korzystniejsza będzie cena. Według Rafała Brzoski nawet jedna trzecia przesyłek, które klienci wybierali przez InPost, była przekierowywana na inne metody dostawy. Skorygowana EBITDA Allegro w III kwartale 2026 r. wyniosła 1,13 mld zł, wobec oczekiwań analityków na poziomie 1,08 mld zł. Wartość zakupów na platformie wzrosła o 14,7 proc. rok do roku, do około 19 mld zł. Allegro podniosło prognozę wzrostu skorygowanej EBITDA w Polsce do 18,5-20,5 proc., wobec wcześniejszych 11-14 proc.
Najważniejsze
Tło sporu - Od wiosny 2025 roku Allegro mocniej eksponowało własne metody dostawy, w tym Allegro Delivery i automaty One Box.
Stawki za wolumen - Im więcej paczek nada Allegro, tym niższa cena InPostu.
Szpital powiatowy w Bartoszycach zawiesił do końca lutego oddział położniczy i noworodkowy z powodu braków kadrowych. Lekarze odeszli po rozwiązaniu umów ze względu na wiek emerytalny; wcześniej na codziennych dyżurach pracowało czterech lekarzy. Według pełniącego obowiązki dyrektora powodem nie są pieniądze. Najbliższe porodówki są w Olsztynie, Biskupcu i Elblągu, nawet ponad 70 km dalej. W 2026 roku w szpitalu odbyło się niespełna 200 porodów. Dług placówki to 23 mln zł, z czego 12 mln zł wymaga natychmiastowej spłaty.
Najważniejsze
Dług szpitala - Dług placówki wynosi 23 mln zł, z czego 12 mln zł wymaga natychmiastowej spłaty.
Skala porodów - W 2026 roku w szpitalu odbyło się niespełna 200 porodów.
Archeolodzy odkryli na stanowisku 'Uruq Aljelibah na pustyni Pusty Kwartał w Arabii Saudyjskiej groty sprzed około 125 tysięcy lat, na których wykryto biomarkery chemiczne rośliny Acokanthera schimperi, od dawna używanej do zatruwania strzał. Według National Geographic to najstarsze znane groty pokryte trucizną. Mikroskopijne tkanki zwierzęce i uszkodzenia na ostrzach wskazują, że używano ich do polowania na hipopotamy, bawoły i gazele. Odkrycie, opisane w Science, obala pogląd, że Półwysep Arabski był tylko suchym korytarzem migracji człowieka z Afryki.
Najważniejsze
Zmiana obrazu Półwyspu - Odkrycie obala pogląd, że Półwysep Arabski był tylko suchym korytarzem tranzytowym podczas migracji człowieka z Afryki.
Ponad 5000 narzędzi - Na stanowisku pozyskano ponad 5000 kamiennych narzędzi, m.in. w technologii lewaluaskiej.
Irlandzka Komisja Ochrony Danych nałożyła na Match Group, właściciela Tindera, karę 11 mln euro. Narzędzie Download My Data nie dawało użytkownikom pełnej kopii danych: pomijano niektóre kategorie albo oferowano tylko podsumowanie. Firma dostała też upomnienie i ma w ciągu trzech miesięcy dostosować przetwarzanie danych do RODO. Match Group zapowiedział odwołanie.
Najważniejsze
Kara i nakaz - 11 mln euro kary, upomnienie i trzy miesiące na zgodność z RODO.
Odwołanie - Match Group zapowiedział odwołanie od decyzji.
Hiszpania podpisała umowę ramową z wykonawcą na samoloty do tankowania w powietrzu Airbus A330 MRTT, a polska strona skomentowała: „Teraz czas na nas”. Rząd w Madrycie wcześniej zgodził się na wspólny zakup co najmniej siedmiu maszyn w ramach unijnego instrumentu SAFE. Polska ma otrzymać cztery samoloty, pierwsze do 2030 roku. Wartość siedmioletniej umowy z wsparciem logistycznym szacuje się na 5,4 mld euro. Agencja Uzbrojenia ma teraz negocjować umowę wykonawczą.
Najważniejsze
Cztery tankowce - Polska kupuje cztery A330 MRTT wspólnie z Hiszpanią, pierwsze do 2030 roku.
Sloty od Hiszpanii - Hiszpania ustąpiła Polsce miejsca w kolejce produkcyjnej, a MON chce serwisu i modernizacji maszyn w kraju.
Sąd Administracyjny w Dreźnie stwierdził w czwartek 12 listopada, że kontrole na granicach wewnętrznych z Czechami i Polską, zarządzone przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, były niezgodne z prawem, podobnie jak kontrole dwóch powodów. Jednym z nich jest Jakub Woliński ze Zgorzelca, mieszkający w Goerlitz, którego policja federalna wylegitymowała i któremu przeszukała samochód. Powodowie przekonywali, że kontrole wymagają nagłego kryzysu migracyjnego, którego nie da się wykazać przy przedłużaniu ich co pół roku. Policja federalna argumentowała, że kontrole są niezbędne do powstrzymywania nielegalnej migracji. Wyrok jest nieprawomocny, a sąd dopuścił apelację ze względu na fundamentalne znaczenie sprawy. Kontrole trwają nadal, według rp.pl do marca 2027 r.
Najważniejsze
Wyrok nieprawomocny - Sąd dopuścił apelację ze względu na fundamentalne znaczenie prawne sprawy, wykraczające poza dwa indywidualne przypadki.
Kontrole trwają - Wyrok nie znosi kontroli automatycznie; mają obowiązywać do marca 2027 r.
Naukowcy z University of Bath i King's College London szacują, że około 1,2 mln dorosłych w Wielkiej Brytanii używa marihuany codziennie lub prawie codziennie. Badanie opublikowane w czasopiśmie Addiction objęło odpowiedzi 25 537 dorosłych z lat 2023-2024; wśród osób, które używały jej w ostatnim roku, 24,2% deklarowało takie używanie. Wcześniejsze oficjalne szacunki mówiły o około 470 tysiącach, ale liczyły tylko Anglię i Walię i inaczej mierzyły używanie. Wśród używających marihuanę i palących tytoń odsetek wynosi 35%, wśród niepalących 15%.
Najważniejsze
Tytoń a marihuana - Wśród używających marihuany i palących tytoń 35% sięga po nią codziennie lub prawie codziennie, wśród niepalących 15%.
Wiek użytkowników - Użytkownicy najstarsi użytkownicy w średnim wieku są około dwa razy częściej codziennymi użytkownikami niż najmłodsi dorośli.
Singapur postawił 13 listopada 41 zarzutów 34-letniemu Shi Bingzhe, piątej osobie oskarżonej w sprawie serwerów z chipami Nvidia, które miały trafiać do Malezji. Shi był dyrektorem Superphi i dyrektorem operacyjnym NJ Global Financial, gdy firmy miały kupić od Aperia International łącznie 917 serwerów w 41 transakcjach; zarzuca mu się zgodę na oszustwo przez fałszywe przedstawienie. Za każdy zarzut grozi do 10 lat więzienia lub grzywna do 500 000 dolarów amerykańskich. Przed sądem stoi też sześć firm. Śledztwo ruszyło po anonimowym sygnale. Wcześniej zarzuty usłyszały cztery osoby.
Najważniejsze
Piąta osoba - Po nowych zarzutach przed sądem stoi pięć osób i sześć firm, w tym dwie powiązane z Shi.
Skala transakcji - Firmy miały kupić łącznie 917 serwerów od Aperia International w 41 transakcjach.
Według Gazety Prawnej wniosek o odwołanie Władysława Teofila Bartoszewskiego z funkcji wiceministra spraw zagranicznych trafił do premiera Donalda Tuska; wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski z PSL miał potwierdzić, że odejście wiceszefa MSZ jest prawdopodobne, a decyzję podejmie szef rządu. We wtorek 10 listopada prokurator z mazowieckiego wydziału zamiejscowego Prokuratury Krajowej przedstawił Bartoszewskiemu zarzuty, m.in. przywłaszczenia powierzonego mienia, a także ukrycia majątku. Bartoszewski nie przyznaje się do zarzucanych czynów.
Najważniejsze
Decyzja w rękach premiera - Ostateczną decyzję o odwołaniu wiceszefa MSZ podejmie premier Donald Tusk.
Zarzuty z 10 listopada - Prokurator przedstawił Bartoszewskiemu zarzuty m.in. przywłaszczenia powierzonego mienia; nie przyznaje się do winy.
Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała 12 listopada pierwszy duży zbiór danych z teleskopu Euclid, wyniesionego w 2023 roku. Katalog DR1-Foundation obejmuje około 13 miesięcy obserwacji: ponad 900 milionów galaktyk i ponad 60 milionów kandydatów na kwazary. Po raz pierwszy daje naukowcom na całym świecie dane do budowy trójwymiarowej mapy kosmosu i zawiera największy w historii katalog silnych soczewek grawitacyjnych. Udostępnione dane obejmują 14% obszaru nieba przewidzianego do zbadania, a pełna publikacja Data Release 1 ma nastąpić w połowie 2027 roku.
Najważniejsze
Zasięg danych - Udostępnione dane obejmują 14% obszaru nieba przewidzianego do zbadania.
Soczewki grawitacyjne - Największy w historii katalog silnych soczewek grawitacyjnych, większy niż wszystkie wcześniejsze razem.
Ustawa z 18 września 2026 roku o umorzeniu zaległości składkowych została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 9 listopada. ZUS z mocy prawa umorzy od 1 maja 2027 roku nieprzedawnione należności powstałe przed 1 stycznia 1999 roku. Osoby, które opłacały składki za siebie, mogą w 30 dni od doręczenia zawiadomienia zrezygnować z umorzenia; okres objęty umorzeniem nie liczy się wtedy do kapitału początkowego. Umorzenie długu pracodawcy nie obniża pracownikowi świadczeń. Umowy ratalne objętych należności wygasają, a od 1 maja 2027 roku rat nie trzeba płacić.
Najważniejsze
Termin na rezygnację - Osoby opłacające składki za siebie mają 30 dni od doręczenia zawiadomienia na odstąpienie od umorzenia.
Kapitał początkowy - Okres objęty umorzeniem składek na własne ubezpieczenie nie będzie uwzględniany przy ustalaniu kapitału początkowego.
Użytkownicy aplikacji mObywatel muszą zainstalować wersję 4.93.1 lub nowszą najpóźniej do 16 listopada - dotyczy to też mObywatela Junior. Powodem jest odnowienie przez Ministerstwo Cyfryzacji certyfikatu domenowego mobywatel.gov.pl. Po tym terminie logowanie do starszej wersji pokaże komunikat o konieczności aktualizacji, a dostęp zostanie wstrzymany do czasu jej instalacji. Aktualizacja jest bezpłatna, nie wymaga wizyty w urzędzie, a brak aktualizacji nie oznacza utraty konta ani ważności dokumentów.
Najważniejsze
Termin - Aktualizację do wersji 4.93.1 trzeba zainstalować do 16 listopada, także w mObywatelu Junior.
Konto bezpieczne - Brak aktualizacji nie oznacza utraty konta ani ważności tradycyjnych dokumentów.
Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wstrzymała wszystkie loty w Stanach Zjednoczonych do odwołania, powołując się na „nadzwyczajne okoliczności” i względy bezpieczeństwa. Sekretarz transportu Sean Duffy napisał na X o problemie z komunikacją dotyczącym wszystkich centrów kontroli ruchu lotniczego na trasach przelotowych. Według pilota cytowanego przez Yahoo awaria zaczęła się w Kansas City Center i rozprzestrzeniła na cały kraj. Według Flightradar24 w powietrzu było około 3100 samolotów zmierzających do lotnisk w USA. Samoloty już lecące mogą lądować, loty z zagranicy rozpatrywane są indywidualnie. Technicy FAA badają problem; przyczyna nie została podana. Według FlightAware opóźnionych lub odwołanych zostało już blisko 7000 lotów. Sekretarz transportu Sean Duffy poinformował, że przyczyną jest awaria komunikacji obejmująca wszystkie centra kontroli ruchu na trasach przelotowych. Wstrzymanie startów miało obowiązywać do 23:00 czasu wschodniego, choć FAA może zmienić ten termin. Według FlightAware ponad 9 000 lotów było opóźnionych, a ponad 440 odwołanych. Sekretarz bezpieczeństwa krajowego Markwayne Mullin ocenił, że to „awaria telekomunikacyjna”, a nie atak. FAA: ruch odlotowy pozostaje uziemiony do odwołania.
Najważniejsze
Pierwsza taka blokada od 2023 - To pierwsze ogólnokrajowe wstrzymanie odlotów w USA od stycznia 2023 roku.
Przyczyna w badaniu - Śledczy sprawdzą, czy rolę odegrał nowy system przekierowań FAA oparty na AI, działający z jednego miejsca pod Waszyngtonem.
Co najmniej osiem samolotów tankowania w powietrzu opuściło w poniedziałek bazę RAF Mildenhall w Suffolk, według różnych relacji, a według CNN dziesięć. Wyleciały też trzy Ospreye. Mildenhall i Lakenheath zostały objęte Force Protection Condition Charlie, drugim najwyższym poziomem alarmu bezpieczeństwa. Dowództwo US European Command odmawia podania dalszych szczegółów, powołując się na bezpieczeństwo operacyjne. Maszyny trafiły m.in. do Niemiec, Hiszpanii i Glasgow Prestwick. Dwa miesiące temu siły USA wycofały wszystkie 12 bombowców B-1B z RAF Fairford, około 100 mil stamtąd. Wall Street Journal łączy przemieszczenie z zagrożeniem ze strony Iranu, BBC tego nie zweryfikowało. Siły powietrzne USA zareagowały w piątek wieczorem na podejrzenie nieautoryzowanej aktywności drona nad RAF Lakenheath w Suffolk. Według rzecznika incydent nie dotknął personelu, samolotów ani infrastruktury. Pojawiły się doniesienia o syrenach alarmowych w Lakenheath, Mildenhall i Feltwell. Według brytyjskiego MON personel ochrony USAF odpowiedział na zgłoszenia i sytuacja została opanowana. Nie wiadomo, ile dronów wzięło udział w incydencie, kto je obsługiwał ani czy zostały przechwycone.
Najważniejsze
Skala wycofania - Dwa miesiące wcześniej z RAF Fairford wycofano wszystkie 12 bombowców B-1B po nowych zagrożeniach.
Brak szczegółów - US European Command nie podaje dalszych informacji o przemieszczeniu sprzętu ze względów bezpieczeństwa operacyjnego.
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa ogłosił w Dublinie, że Europę w kolejnych rozmowach o zakończeniu wojny w Ukrainie reprezentować będą instytucje UE oraz grupa E5: Polska, Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy. Costa zapowiedział, że zespół będzie działał w pełnej jedności. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas do zespołu nie weszła. Wysłannik USA Jared Kushner i prezydent Zełenski potwierdzili, że europejska delegacja weźmie udział w kolejnej rundzie w Abu Zabi, a Kreml przez rzecznika Dmitrija Pieskowa nie potwierdził udziału Europy i oczekuje najpierw gotowości Europy do wkładu w proces pokojowy. Europejczycy byli już w Abu Zabi podczas wcześniejszych rozmów, ale nie dopuszczono ich do rokowań z Rosją.
Najważniejsze
Skład zespołu - Instytucje UE oraz E5: Polska, Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy.
Kreml bez potwierdzenia - Pieskow nie potwierdził udziału Europy, choć wysłannicy USA mówią, że Putin się zgodził.
Bez Kallas - Kaja Kallas nie weszła do zespołu; mówi, że Rosja nie chce jej przy stole.
Według relacji związkowców Biedronka ma uruchomić całodobową sprzedaż we wszystkich sklepach w dniach 20-23 grudnia 2026 r. Wytyczne dotyczące świątecznych godzin otwarcia miały trafić do kierowników sklepów 12 listopada, a zmiany oznaczają trzyzmianowy system pracy. Biuro prasowe sieci nie potwierdziło całodobowych godzin, twierdząc, że na ten moment jest za wcześnie, by mówić o szczegółach. Sklepy wielkopowierzchniowe mają być zamknięte od 24 do 27 grudnia, a sprzedaż wznowiona 28 grudnia. Referendum strajkowe ma ruszyć 16 listopada, a w głosowaniu może wziąć udział około 90 tys. zatrudnionych. Przewodnicząca Solidarności w Biedronce Gabriela Kaim sprzeciwia się dodatkowym nocnym zmianom, podkreślając, że załogi są już przemęczone.
Najważniejsze
Zamknięte święta - Sklepy wielkopowierzchniowe mają być zamknięte od 24 do 27 grudnia; 24 grudnia to pierwsza Wigilia wolna od pracy z mocy ustawy.
Brak potwierdzenia - Biuro prasowe Biedronki nie potwierdziło całodobowej sprzedaży, twierdząc, że na ten moment jest za wcześnie, by mówić o szczegółach.
Microsoft nie znalazł dotąd żadnej niedawnej zmiany, która zbiegłaby się z początkiem awarii Microsoft 365, a przyczyna nieudanych kontroli stanu serwerów jest wciąż badana. Firma widzi wczesną stabilizację i poprawę pojemności, a działania naprawcze trwają. Krajowe Stowarzyszenie Aptek ostrzega, że czas oczekiwania na leki może być dłuższy niż zwykle, a część recept może zostać opóźniona. Kilka brytyjskich służb policyjnych, w tym Met, prosi o kontakt telefoniczny pod numer 101, a w nagłych przypadkach 999, bo zgłoszenia online mogą nie dotrzeć. Microsoft oświadczył, że awaria była problemem technicznym, niezwiązanym z cyberatakiem ani AI, wywołanym błędem po wcześniejszej modernizacji przepustowości sieci. Firma mówi o szerokim odzyskiwaniu usług i zapowiada pełny raport po zakończeniu przywracania. Euronext prosił firmy o kontakt telefoniczny zamiast e-maili. Awaria Microsoft 365 trwa drugi dzień, ale dostępność usług się poprawia. Microsoft ustalił, że przeciążony został proces odpowiedzialny za nawiązywanie bezpiecznych połączeń, przez co serwery przestawały odpowiadać; wdrożył poprawkę, lecz nie ustalił jeszcze przyczyny pierwotnej i nie znalazł dowodów na złośliwe działanie. Maersk ostrzegł, że e-maile i powiadomienia mogą być opóźnione. Microsoft przeprosił za awarię Outlooka, Teams i innych usług, która zakłóciła działanie firm i instytucji na świecie. Usługi w większości wracały do normy w piątek po południu, prawie 24 godziny od początku problemów.
Najważniejsze
Przeprosiny - Microsoft napisał na X, że głęboko przeprasza klientów i partnerów za zakłócenia.
Zasięg - Zakłócenia odnotowano w 74 krajach i terytoriach, w tym w brytyjskim NHS.
Źródła: BBC World, Techmeme, Politico Europe, Financial Juice, Polymarket, Ars Technica, Insider Paper, Business Insider, WNP.pl, Kalshi, Money.pl, skarbiec.biz, bbc.com, Spider's Web, Financial Times, Bankier
Prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, wdrażającą część unijnego aktu o usługach cyfrowych (DSA). Miała ona umożliwić szybkie wydawanie nakazów ograniczających dostęp do treści naruszających prawo; nakazy co do zasady wydawałby prezes UKE. Prezydent uzasadnił decyzję ryzykiem powrotu „urzędnika cenzora”, który decydowałby, co wolno w internecie. Druga ustawa, wyznaczająca prezesa UKE na koordynatora ds. usług cyfrowych, została podpisana pod koniec września i weszła w życie 6 listopada. Według prezydenta w końcowym etapie prac w Senacie ponownie rozszerzono kompetencje urzędnicze w zakresie blokowania treści, a na to zgody nie ma. Wicepremier Krzysztof Gawkowski zapowiedział przygotowanie kolejnej wersji ustawy. Ustawa wraca do Sejmu, który może ją przegłosować ponownie albo odrzucić weto większością trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy posłów. Prezydent zarzucił też, że ustawa pozwalała wpisać do rejestru blokad całą domenę. Podał, że w trakcie kadencji podpisał 298 ustaw i zawetował 48.
Najważniejsze
Weto drugiej ustawy - Zawetowano nowelizację dającą podstawę szybkim nakazom blokowania nielegalnych treści, wydawanym co do zasady przez prezesa UKE.
Koordynator już działa - Ustawa wyznaczająca prezesa UKE na koordynatora usług cyfrowych weszła w życie 6 listopada.
Dyrektor Mossadu Roman Gofman jest w piątek w Waszyngtonie na rozmowach z wysokimi urzędnikami administracji Trumpa o wojnie z Iranem, ma spotkać się z dyrektorem CIA Johnem Ratcliffe'em i pojechać do Miami na rozmowę z wysłannikiem Białego Domu Steve'em Witkoffem. Biuro Netanjahu nazwało doniesienia o ostrej rozmowie z Trumpem fake news, a wysoki rangą izraelski urzędnik potwierdził rozmowę, lecz zaprzeczył, by miała konfrontacyjny charakter. Trump twierdzi, że Arabia Saudyjska, Katar, Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Bahrajn poprosiły go, by nie rozszerzał ataków na Iran, i napisał, że USA nie potrzebują porozumienia z Iranem. Trump powiedział w czwartek w wywiadzie dla Salem News Channel, że nie ma wahań przed użyciem siły wobec Iranu i mógłby działać „właśnie teraz”, gdyby sytuacja zaczęła iść w złą stronę. Według Axios premier Netanjahu naciska na wznowienie wojny. Memorandum podpisane w czerwcu, które miało otworzyć drogę do porozumienia pokojowego, upadło wskutek sporów, m.in. o żeglugę przez Ormuz.
Najważniejsze
Trump odrzuca presję - Prezydent poparł Arabię Saudyjską, Katar i ZEA w utrzymaniu blokady morskiej i nacisku ekonomicznego na Iran, sprawdzając, czy możliwe jest porozumienie.
Prośba państw Zatoki - Pięć państw Zatoki poprosiło Trumpa, by nie rozszerzał ataków; prezydent mówi, że nie jest pewien, czy się z tym zgadza.
Źródła: Polymarket, Kalshi, Zero Hedge, Conflict Radar, Financial Juice
Autopay poinformował, że 11 listopada 2026 r. stwierdził nieautoryzowany dostęp do infrastruktury i części przetwarzanych danych o płatnościach. Spółka nie potwierdziła kopiowania ani wykorzystania danych, ale nie może tego wykluczyć. Zablokowała dostęp, zabezpieczyła systemy, dodała monitoring i powiadamia osoby, których to dotyczy. Klientom zaleca regularne sprawdzanie historii transakcji. Według Pulsu Biznesu o incydencie poinformowano UODO, Policję i CSIRT KNF. W komunikacie nie podano, jakich dokładnie danych dotyczy incydent, ilu klientów lub transakcji obejmuje ani czy wśród danych są informacje o kartach płatniczych.
Najważniejsze
Zgłoszenia instytucjom - Incydent zgłoszono prezesowi UODO, policji oraz CSIRT KNF.
Zalecenia dla klientów - Autopay zaleca regularne sprawdzanie historii transakcji i zgłaszanie bankowi nierozpoznanych operacji.
Meta testuje wewnętrznie z pracownikami aplikację prognostyczną Arena, w której obstawia się wyniki zdarzeń za wirtualną walutę, a nie prawdziwe pieniądze - podaje Wall Street Journal. To odróżnia ją od platform Polymarket i Kalshi. Model Llama ma generować pytania o zdarzenia i personalizowane rekomendacje. Aplikacja ma celować w osoby w wieku 18-34 lat, a Meta spodziewa się co najmniej 100 mln miesięcznych aktywnych uczestników. Meta nie potwierdziła daty publicznego startu.
Najważniejsze
Poprzednia próba - Wcześniejsza aplikacja prognostyczna Meta, Forecast, została wycofana w 2022 roku, według doniesień z powodu wysokich kosztów.
Wirtualna Polska dotarła do kont internetowych 24-letniego zamachowca, który zastrzelił sześć osób na Rynku Głównym w Krakowie. Według dziennikarzy współorganizował on z innymi graczami wirtualne ataki terrorystyczne na imprezy masowe i biurowce w grze komputerowej, której WP nie nazywa. Śledził też konta gloryfikujące Hitlera i Mussoliniego oraz inspirował się treściami True Crime Community. Prokuratura tych ustaleń nie potwierdza, a ABW oświadczyła, że nie może informować o zakresie swoich czynności.
Najważniejsze
Ataki w grze - Według WP zamachowiec współorganizował wirtualne ataki na imprezy masowe i biurowce.
ABW milczy - Agencja nie może udzielać informacji o zakresie podejmowanych czynności ani analiz.
Prezes Advanced Protection Systems Maciej Klemm mówi, że program San, realizowany przez PGZ i norweski Kongsberg, może stać się polskim produktem eksportowym, a rozmowy już trwają. We wrześniu rząd podpisał pierwsze listy intencyjne z innymi państwami, ale kontraktów na kompletne systemy San dla obcych armii nie ma. APS, kluczowy podwykonawca dostarczający radary i oprogramowanie dowodzenia, w ostatnich dwóch-trzech miesiącach podpisała umowy z państwami NATO na technologie radarowe, uruchomiła nowy zakład i planuje inwestycje ok. 100 mln zł.
Najważniejsze
Kontrakty z NATO - APS w ostatnich dwóch-trzech miesiącach podpisała kontrakty z państwami NATO na dostawy technologii radarowych.
Inwestycje firmy - APS uruchomiła nowy zakład, zwiększa zatrudnienie i planuje inwestycje o wartości około 100 mln zł.
Status eksportu - Na razie to potencjał eksportowy i rozmowy, bez zawartych kontraktów na kompletne systemy San dla innych armii.
ABW poinformowała we wtorek 10 listopada o zatrzymaniu w Mińsku Mazowieckim dwóch obywateli Ukrainy, zatrzymanych 3 listopada. Prokuratura postawiła im zarzuty szpiegostwa i dywersji na rzecz Rosji, za co grozi od 10 lat więzienia do dożywocia. Sąd zastosował wobec nich trzymiesięczny areszt. Podczas przeszukań funkcjonariusze zabezpieczyli nośniki danych i narkotyki. Według ABW mężczyźni zbierali informacje o infrastrukturze krytycznej i obiektach wojskowych oraz podpalali pojazdy.
Najważniejsze
Zarzuty i areszt - Obaj usłyszeli zarzuty szpiegostwa i dywersji, sąd zastosował areszt na trzy miesiące.
Zatrzymanie - Mężczyzn zatrzymano 3 listopada w Mińsku Mazowieckim, ABW ogłosiła to 10 listopada.
Federalna ława przysięgłych dodała Cole'owi Tomasowi Allenowi, 31-latkowi podejrzanemu o strzelaninę na kolacji WHCA, zarzut aktu terroryzmu z bronią. Zarzut ma związek z usiłowanym zabójstwem pierwszego stopnia prezydenta Donalda Trumpa. Allenowi grozi maksymalnie dożywotnie więzienie. Kolacja odbyła się 25 kwietnia w hotelu Washington Hilton, gdzie był obecny Trump. Według prokuratorów Allen przeszedł przez wykrywacz metalu na punkcie kontrolnym Secret Service i strzelił z dwururki kalibru 12, trafiając funkcjonariusza w klatkę piersiową. Funkcjonariusz oddał pięć strzałów, Allen upadł i został obezwładniony.
Najważniejsze
Arsenał przy aresztowaniu - Allen miał strzelbę z wystrzelonym nabojem w lufie, pistolet kalibru .38, amunicję, dwa noże i cztery sztylety.
MSWiA poinformowało w czwartek 12 listopada, że po zamachu w Krakowie policja zatrzymała 11 osób w wieku od 15 do 68 lat za wpisy gloryfikujące sprawcę i groźby kolejnych ataków. Łomżyńscy policjanci zatrzymali 20-latka, u którego w pokoju znaleziono nóż taktyczny; usłyszał zarzuty publicznego nawoływania do zbrodni i pochwalania przestępstwa. 40-latek z gminy Iława groził w sieci zamachem na życie innych osób, prokurator zastosował wobec niego dozór policyjny. 68-latek z Elbląga groził pracownikom urzędu miasta i zapowiadał podobny atak. Internet monitoruje m.in. CBZC. Rząd analizuje przegląd pozwoleń na broń sportową, w tym brak limitu sztuk, oraz cykliczne badania psychologiczne; premier zapowiedział kontrolę strzelnic. Sprawca miał od marca pozwolenie na jeden karabin i jeden pistolet, przy nim znaleziono cztery sztuki broni, w mieszkaniu siedem. Do Prokuratury Okręgowej w Krakowie wpłynęło zawiadomienie dotyczące starszego posterunkowego Jakuba Kulika, który wraz z kolegą zatrzymał sprawcę zamachu na Rynku Głównym. Zawiadamiający domaga się zbadania legalności użycia broni palnej wobec napastnika. Naczelnik wydziału, prokurator Eryk Stasielak, przekazał, że ze wstępnych ustaleń nie wynika, by policjant działał niezgodnie z prawem. Ministerstwo Finansów zapowiedziało, że darowizny dla poszkodowanych w ataku na Rynku Głównym i ich krewnych będą zwolnione z podatku - podał portal digitalnexus.pl. Nie ustalono jeszcze formy prawnej zwolnienia, daty jego obowiązywania ani rodzaju podatków. Według rzecznika wojewody 12 rannych nadal leży w pięciu krakowskich szpitalach.
Najważniejsze
Przegląd przepisów - Rozważany jest przegląd pozwoleń na broń sportową bez limitu sztuk i cykliczne badania psychologiczne posiadaczy.
Arsenał sprawcy - Przy 24-latku znaleziono cztery sztuki broni, w mieszkaniu w Ostrowcu Świętokrzyskim siedem, mimo pozwolenia na jeden karabin i jeden pistolet.
Rzecznik praw obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram zwróciła się do minister klimatu o analizę problemów z dostępnością systemu kaucyjnego. Wskazuje na brak wymogów dostępności dla automatów zwrotu, problem ze zgniecionymi opakowaniami i brak jasnej procedury zgłaszania nieprawidłowości. Problemy zgłaszają zwłaszcza seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami i mieszkańcy małych miejscowości. Według resortu bon nie zwalnia sklepu z wypłaty kaucji w gotówce i powinien być ważny co najmniej miesiąc. Kary od inspektoratów ochrony środowiska sięgają do 20 tys. zł za brak informacji dla klientów i do 50 tys. zł za niezawarcie umowy z operatorem.
Najważniejsze
Wystąpienie RPO - Rzecznik prosi resort klimatu o analizę, stanowisko i odniesienie się do jej zastrzeżeń; wystąpienie opublikowano 13 listopada.
Brak standardów automatów - Przepisy nie określają jednolitych standardów technicznych ani wymogów dostępności dla automatów zwrotu.
Bon a kaucja - Bon nie zwalnia sklepu z wypłaty kaucji w gotówce, według resortu ma ważyć co najmniej miesiąc.
Administracja Trumpa rozważa kolejne przedłużenie tymczasowego zwolnienia z ustawy Jones Act, które wygasa w niedzielę o 23:59 czasu wschodniego. Zwolnienie pozwala zagranicznym statkom przewozić na trasach krajowych określone towary, takie jak paliwa i nawozy. Wprowadzono je 17 marca i dwukrotnie przedłużano po wojnie w Iranie; od połowy sierpnia każdy rejs jest zatwierdzany indywidualnie. Amerykańskie interesy morskie wzywają do wygaszenia zwolnienia, argumentując, że zagraża inwestycjom w amerykańskie stocznie. Według anonimowych źródeł Reutersa i FreightWaves Biały Dom ma przedłużyć zwolnienie przed wygaśnięciem, ale nie ogłosił decyzji; nowa zgoda zachowałaby indywidualne zatwierdzanie rejsów. Amerykańskie Partnerstwo Morskie twierdzi, że zwolnienie obniżyło ceny benzyny najwyżej o mniej niż pół centa za galon.
Najważniejsze
Brak decyzji - Biały Dom nie ogłosił decyzji, a obecna zgoda wygasa 15 listopada o 23:59 czasu wschodniego.
Argument lobby morskiego - Amerykańskie Partnerstwo Morskie: efekt zwolnienia na ceny benzyny to mniej niż pół centa za galon.
Słabnący popyt armatorów - Zainteresowanie zagranicznych armatorów rejsami osłabło przez zaostrzone kontrole i wysokie zarobki tankowców.
PGE szacuje powtarzalną EBITDA w III kwartale 2026 r. na około 2,89 mld zł. Zdarzenia jednorazowe, głównie niegotówkowe zwiększenie rezerwy rekultywacyjnej, podniosły raportowaną EBITDA o 1,73 mld zł, do około 4,61 mld zł. Zysk netto przypadający akcjonariuszom wyniósł około 3 mld zł, czyli 1,34 zł na akcję. Nakłady inwestycyjne sięgnęły około 3,01 mld zł, a średnia cena hurtowa energii w segmentach węglowym, gazowym i ciepłownictwie 549 zł/MWh. To wstępne szacunki spółki.
Najważniejsze
Efekt jednorazowy - Zdarzenia jednorazowe, głównie niegotówkowa zmiana rezerwy rekultywacyjnej, dodały 1,73 mld zł do raportowanej EBITDA.
Nakłady inwestycyjne - PGE wydała w III kwartale około 3,01 mld zł na inwestycje.
Sąd Okręgowy w Warszawie nakazał spółce JFC Polska usunięcie materiałów z cyfrowym modelem głosu lektora Jarosława Łukomskiego i zakazał ich używania. Biegły uznał, że oba głosy są dla przeciętnego odbiorcy łudząco podobne, a sąd - że głos każdej osoby jest dobrem osobistym podlegającym ochronie, niezależnie od jej popularności. Firma ma zapłacić 30 tys. zł zadośćuczynienia z odsetkami i ponad 17 tys. zł rekompensaty oraz opublikować przeprosiny: 45 dni na Facebooku, 14 dni na swojej stronie i w portalu Wirtualne Media. Wyrok jest nieprawomocny. Pracownik JFC Polska odpowiedzialny za reklamy zeznał przed sądem, że nagrania wykonał w narzędziu firmy ElevenLabs, specjalizującej się w klonowaniu głosu. Samo użycie tej platformy nie pokazuje jeszcze, jak powstał model głosu - zauważa Wirtualnemedia.pl.
Najważniejsze
Głos jako dobro osobiste - Sąd uznał, że głos każdej osoby podlega ochronie, niezależnie od jej popularności.
Kwoty - 30 tys. zł zadośćuczynienia i ponad 17 tys. zł rekompensaty; lektor żądał 50 tys. zł i 102 tys. zł.
Przewodniczący Rady Najwyższej Rusłan Stefanczuk wydał rozporządzenie o powołaniu Rady Współpracy z Polską. Kieruje nią Mykoła Kniażycki z opozycyjnej Europejskiej Solidarności, współprzewodniczący grupy międzyparlamentarnej Polska-Ukraina. W składzie jest 25 osób, m.in. zastępca przewodniczącego Markijan Łubkiwski i sekretarz Iryna Handziuk. Kniażycki ocenił, że relacje ukraińsko-polskie są obecnie zbyt słabe. Rzecznik MSZ Ukrainy Heorhij Tychyj zapowiedział w listopadzie nową dynamikę w stosunkach z Polską.
Najważniejsze
Skład Rady - Rada liczy 25 osób: przewodniczącego, zastępcę, sekretarza i 22 członków.
Tło sporu - Lwowska Rada Obwodowa ogłosiła 2027 rokiem UPA, a Sikorski podpisał wniosek o zakaz wjazdu radnego Szeremety na pięć lat.
Zespół Rhysa Seeburgera z Liverpool John Moores University przeanalizował nowe widma instrumentu FLAMES na teleskopie VLT w układzie NGC 1850 BH1 w Wielkim Obłoku Magellana. Rozdzielenie widm ujawniło jasnego towarzysza, co według autorów wyklucza hipotezę czarnej dziury. Gwiazda tracąca materię ma około 1,7 masy Słońca, towarzysz około 5,2 masy Słońca, a jego rotacja to około 275 km/s. Praca jest preprintem na arXiv, zgłoszonym do czasopisma.
Najważniejsze
Dwie gwiazdy - Dawca ma ok. 1,7 masy Słońca, towarzysz ok. 5,2 masy Słońca (niepewność 2,6).
Skala zjawiska - Modele ewolucji Drogi Mlecznej przewidują nawet około 100 tys. uśpionych czarnych dziur w układach podwójnych.
W październiku 2026 w Europie sprzedano 510 tys. samochodów elektrycznych (BEV i PHEV), o 36% więcej niż rok wcześniej; same BEV zyskały 49%, a hybrydy plug-in 7%. W Niemczech udział elektryków w sprzedaży nowych aut przekroczył 45%, najwięcej od grudnia 2022. W Ameryce Północnej sprzedaż wzrosła o 24% do 130 tys., ale to efekt niskiej bazy po wygaśnięciu ulgi podatkowej. Na świecie sprzedano 2,09 mln EV; od początku roku 17,5 mln, o 5% więcej.
Najważniejsze
Wzrost w USA zawyżony - Październik 2025 był pierwszym miesiącem po wygaśnięciu ulgi podatkowej, a rynek ustabilizował się na niższym poziomie, a nie odbił.
Skala globalna - Od początku 2026 roku sprzedano 17,5 mln EV na świecie, o 5% więcej niż rok wcześniej.
WIG20 zyskał przedpołudniem 0,6 proc. i przebił poziom 4300 pkt, ustanawiając historyczny rekord. Siła indeksu wynika głównie z notowań Allegro i Orlenu. WIG w piątek przedpołudniem sięga około 162 tys. pkt i jest ponad 38 proc. powyżej zamknięcia 2025 r. W tym samym dniu GUS podał, że PKB w III kwartale 2026 r. wzrósł realnie o 3,5 proc. rok do roku; rynek oczekiwał 3,6 proc. Obrót na GPW przekroczył 2,64 mld zł, z czego na 20 największych spółek przypadło 2,22 mld zł. Indeks zakończył sesję w rejonie 4298 pkt, nie utrzymując się nad psychologiczną barierą 4300 pkt. Wybicie WIG20 z konsolidacji potwierdził dynamiczny biały korpus na wykresie tygodniowym, a analityk DM BOŚ wskazuje potencjalny cel w rejonie 4500 pkt.
Najważniejsze
Tydzień na plusie - WIG20 zyskał w tygodniu ponad 4 proc., najwięcej od pierwszej połowy kwietnia.
Cel 4500 pkt - Analityk DM BOŚ widzi wybicie z konsolidacji trwającej od połowy września i wskazuje rejon 4500 pkt.
Akcje Nvidii w czwartek potaniały o 4,34 proc., do 166,19 USD, choć na początku sesji kurs spadał nawet o 14 proc., a wartość rynkowa spółki przejściowo zmniejszyła się o 601 mld USD. Wcześniej w tym miesiącu akcje traciły: w październiku 10,4 proc., a w listopadzie 15,1 proc., to szósty z rzędu spadkowy tydzień. Trump napisał na Truth Social, że następcą Huanga powinien zostać Tim Cook, a według New York Timesa prezydent namawiał go, by walczył o stanowisko. Drobni inwestorzy kupili w pierwszych 30 minutach handlu akcje za 111 mln USD netto. Wewnętrzny post w Nvidii z sugestią, by zarząd wziął pod uwagę nastroje pracowników, zebrał ponad 1600 komentarzy, a część autorów prosi zarząd o znalezienie sposobu na powrót Huanga. Według źródła WIRED pracownicy spodziewali się zakończenia śledztwa zarządu przed większymi zmianami, ale Huang odszedł, gdy dochodzenie dopiero się rozpoczęło. Zarząd Nvidii nie uważa, by Huang ujawnił jakiekolwiek tajemnice, ale zatrudnił kancelarię Wachtell Lipton do przeprowadzenia śledztwa. Prezes jednej z firm AI ostrzega w rozmowie z WIRED, że bez Huanga zniknie wsparcie Nvidii dla startupów.
Najważniejsze
Przesłuchanie w Senacie - Senator Tim Scott zażądał zeznań Huanga przed senacką komisją ds. bankowości, z możliwością wezwania sądowego.
Szukanie następcy - Rada Nvidii rozważa kandydatów wewnętrznych i zewnętrznych na stałego prezesa.
SpaceX planuje start 15. lotu testowego Starship w piątek o 16:45 czasu lokalnego (22:45 GMT) z Starbase w Teksasie; ostatecznej zgody FAA nie było rano w piątek. 124-metrowa rakieta ma wynieść 26 satelitów Starlink, a statek okrążyć Ziemię 14 razy i po około 22 godzinach spróbować lądowania w ramionach wieży - to pierwsza taka próba. Booster Super Heavy ma wrócić po sześciu i pół minucie i zostać złapany; SpaceX łapała go już trzykrotnie. Okno startowe trwa 75 minut i otwiera się o 17:45 czasu wschodniego, czyli 23:45 w Polsce. Booster Super Heavy V3 ma zostać złapany po około 6,5 minuty od startu - to pierwsza taka próba dla tej wersji. Statek ma wrócić do Starbase i zostać złapany, jeśli spełnione będą warunki bezpieczeństwa i zgoda FAA.
Najważniejsze
Pierwsze złapanie statku - Statek po 14 okrążeniach Ziemi ma wrócić do ramion wieży - dotąd złapano tylko booster, trzykrotnie.
Zgoda FAA - Do piątkowego poranka FAA nie wydała ostatecznej zgody na start.
Anthropic planuje ograniczyć udział inwestorów z Chin i Hongkongu w swoim IPO - podał Bloomberg, a relacjonuje to BigGo. Kryteria i zakres ograniczeń nie zostały potwierdzone, a firma nie skomentowała doniesienia. Popyt na akcje jest około sześciokrotnie większy niż oferta, a doradcy emisji ostrzegli, że część inwestorów dostanie mniejsze przydziały, bo Anthropic w pierwszej kolejności uwzględnia dotychczasowych inwestorów. Warunki oferty mogą się jeszcze zmienić. Poza ofertą publiczną 825 mln akcji klasy A Anthropic sprzedaje po cenie IPO akcje klasy N bez prawa głosu za 26 mld USD kilku partnerom technologicznym. Według doniesień ustalenie ceny nastąpi 18 listopada, a notowania na Nasdaq pod symbolem ANT ruszą 19 listopada. Spółka transmitowała dziś rozmowę Dario Amodei z szefem JPMorgan Jamiem Dimonem.
Najważniejsze
Prywatne plasowanie - Akcje klasy N bez prawa głosu za 26 mld USD trafią do kilku partnerów technologicznych po cenie IPO.
Ograniczenia dla Chin - Według Bloomberga Anthropic chce ograniczyć udział inwestorów z Chin i Hongkongu; kryteria niepotwierdzone.
Największa polska prywatna firma zbrojeniowa WB Electronics rozważa debiut na GPW. Według „Parkietu” spółka chce być notowana w połowie przyszłego roku, a obsługą IPO zainteresowane są JP Morgan i Morgan Stanley. Prezes PFR Mikołaj Raczyński, którego instytucja jest udziałowcem, ocenił, że debiut mógłby nastąpić w przyszłym roku, choć ostatecznych decyzji nie ma. Właściciele wyceniali spółkę w ubiegłym roku na 20 mld zł, a według „Parkietu” w tym roku wycena może sięgnąć 30 mld zł. Bloomberg informował w lutym, że rozważano debiut pod koniec 2026 r. lub na początku 2027 r.
Najważniejsze
Doradcy IPO - Obsługą debiutu zainteresowane są JP Morgan i Morgan Stanley, a WB Electronics wybrała wcześniej kancelarię White & Case LLP jako doradcę prawnego.
Produkty grupy - Do sztandarowych produktów należą system kierowania ogniem Topaz stosowany w armatohaubicach Krab oraz bezzałogowce FlyEye i amunicja krążąca Warmate.
Lekarze bez Granic ostrzegają, że epidemia Eboli w Kongu po sześciu miesiącach wciąż rozprzestrzenia się poza kontrolą. Według danych rządowych potwierdzono 11 042 przypadki i co najmniej 5387 zgonów; późniejszy odczyt z 11 listopada mówi o 5433 zgonach. MSF wskazuje na nieprzeszkolony i nieopłacany personel oraz karetki bez paliwa. Wirus Bundibugyo wywołał najbardziej śmiercionośną epidemię w historii Konga, wyprzedzając lata 2018-2020 (2299 zgonów).
Najważniejsze
Połowa przypadków niewykryta - Epidemiolog Neil Ferguson ocenia, że wykrywana jest tylko około połowa przypadków.
Atak w Cantine-Aloya - W ataku zginęło 66 cywilów, w tym 3 pracowników ochrony zdrowia.
Putin zaproponował pięciodniowe zawieszenie broni w Kostiantyniwce w obwodzie donieckim, by umożliwić wspólną operację humanitarną; Kijów uznaje to miasto za kontrolowane przez Ukrainę. Jared Kushner przekazał, że wraz ze Steve'em Witkoffem przeprowadzili "bardzo dobre" rozmowy z Putinem na Kremlu i sfinalizowali program wymiany jeńców. Kushner wezwał Europę, by wskazała jedną osobę, która będzie mówić w jej imieniu w negocjacjach. Macron oświadczył, że wsparcia USA dla Ukrainy już nie ma. Von der Leyen zapowiedziała kolejny pakiet sankcji wobec Rosji, a Merz na szczycie w Dublinie zagroził zablokowaniem siedmioletniego budżetu UE, jeśli państwa nie zgodzą się współfinansować Ukrainy. Według „Bilda” rosyjska propozycja, przedstawiona w nieformalnych rozmowach w Abu Zabi, zakłada wycofanie sił NATO z państw bałtyckich i opuszczenie Sojuszu przez Finlandię oraz demilitaryzację portów w Odessie i Mikołajowie. To tylko jedna z kilku konkurencyjnych propozycji, a nie wiadomo, czy popiera ją Putin.
Najważniejsze
Warunki Moskwy - Według Bilda Rosja chce całego Donbasu, neutralności Ukrainy i federacji Mołdawii z Naddniestrzem.
Jeden głos Europy - Kushner chce, by Europa wskazała jedną osobę do negocjacji.
Źródła: Politico Europe, RMF FM, Financial Times, Wirtualna Polska, Insider Paper, Puls Biznesu, Zero Hedge, BBC World, Financial Juice