W pozwie złożonym w piątek w sądzie federalnym w Północnej Kalifornii Apple oskarża OpenAI o systematyczną kradzież poufnych informacji handlowych poprzez zatrudnianie byłych pracowników Apple. Konkretnie chodzi o dwóch wieloletnich specjalistów: Chang Liu (inżynier elektronik, 8 lat w Apple) oraz Tang Yew Tan (wiceprezes ds. designu iPhone i Apple Watch, 24 lata w firmie), którzy mieli wysyłać sobie wewnętrzne dane Apple przed przejściem do OpenAI. Pozew obejmuje także io Products, startup założony przez byłego szefa designu Apple Jony'ego Ive'a, przejęty przez OpenAI w zeszłym roku. Apple twierdzi, że OpenAI uzyskało w ten sposób dostęp do wrażliwych projektów, relacji z partnerami, technik produkcji i nieopublikowanych produktów. Rzecznik OpenAI, Drew Pusateri, zaprzecza zarzutom, mówiąc: "Nie interesują nas tajemnice handlowe innych firm". Pozew oznacza gwałtowne ochłodzenie relacji między firmami, które wcześniej współpracowały przy integracji ChatGPT z urządzeniami Apple. Tim Cook, odchodzący CEO Apple, w kwietniu ogłosił odejście, a Sam Altman z OpenAI publicznie chwalił go jako "legendę".
Apple twierdzi, że pracownik OpenAI wykorzystał swoją wiedzę o systemach Apple, aby uzyskać nieautoryzowany dostęp i pobrać poufne dane związane z rozwojem sztucznej inteligencji. W pozwie złożonym w sądzie federalnym Apple zarzuca, że OpenAI toleruje nieetyczne zachowania, a nadużycia są normalizowane przez kierownictwo. Firma domaga się odszkodowania i nakazu zaprzestania działań przez pracownika. Sprawa może wpłynąć na relacje między obiema firmami, które wcześniej współpracowały przy integracji AI w produktach Apple.
Pozew Apple przeciwko OpenAI i dwóm byłym pracownikom, złożony w kalifornijskim sądzie federalnym, zarzuca kradzież tajemnic handlowych, w tym projektów produktów, procesów produkcyjnych i strategii łańcucha dostaw. Pozwani to Chang Liu (były starszy inżynier systemów elektrycznych) i Tang Yew Tan (były wiceprezes ds. projektowania produktów iPhone i Apple Watch), którzy rzekomo przekazywali poufne informacje OpenAI. Liu nie zwrócił służbowego laptopa i wykorzystał błąd w uwierzytelnianiu, aby pobrać dziesiątki poufnych plików. Tan miał wysyłać sobie e-mailem informacje o dostawcach Apple i wewnętrzne podsumowania branżowe, a także zachęcać pracowników do przynoszenia części z Apple na rozmowy kwalifikacyjne do OpenAI. Sprawa oznacza zerwanie partnerstwa między Apple a OpenAI w wyścigu o rozwój AI.
Pozew Apple przeciwko OpenAI został złożony w piątek w sądzie federalnym. Apple oskarża OpenAI oraz dwóch byłych pracowników - Changa Liu (inżyniera) i Tanga Yewa Tana (byłego wiceprezesa ds. designu iPhone'a i Apple Watch, obecnie szefa hardware'u w OpenAI) - o kradzież poufnych informacji handlowych. Firma twierdzi, że byli pracownicy wysyłali sobie e-maile z wewnętrznymi daniami Apple. Pozew obejmuje również io Products, startup założony przez Jony'ego Ive'a, który OpenAI przejęło w zeszłym roku. Rzecznik OpenAI, Drew Pusateri, zaprzeczył zarzutom, mówiąc: "Nie interesują nas tajemnice handlowe innych firm." Sprawa oznacza znaczące pogorszenie relacji między Apple a OpenAI, mimo że jeszcze niedawno Tim Cook integrował ChatGPT z urządzeniami Apple.
NBP wykorzystał ostatnią przecenę złota, zwiększając rezerwy o 5 ton (do 360 ton). Chiny również dokupiły 12 ton, co jest sygnałem dalszego popytu ze strony banków centralnych mimo spadku cen do 2320 USD za uncję. Tymczasem złoty osłabił się o 2% do euro (kurs 4,35) i o 3% do dolara (3,95), co jest efektem umocnienia USD na globalnych rynkach oraz niepewności geopolitycznej po eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. RPP pozostawiła stopy bez zmian (5,75%), ale prezes Glapiński zasugerował możliwość cięcia w II kwartale 2025, co dodatkowo osłabia polską walutę.
NBP wykorzystał ostatnią przecenę złota, zwiększając rezerwy o 5 ton (do 360 ton). Chiny również dokupiły 12 ton, co jest sygnałem dalszego popytu ze strony banków centralnych mimo spadku cen do 2320 USD za uncję. Tymczasem złoty osłabił się o 2% do euro (kurs 4,35) i o 3% do dolara (3,95), co jest efektem umocnienia USD na globalnych rynkach oraz niepewności geopolitycznej po eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. RPP pozostawiła stopy bez zmian (5,75%), ale prezes Glapiński zasugerował możliwość cięcia w II kwartale 2025, co dodatkowo osłabia polską walutę.
Otwórz w aplikacji →W przeglądzie tygodnia autor omawia działania NBP i Chin wykorzystujące przecenę złota, sytuację na giełdach w Korei Południowej oraz politykę gospodarczą Viktora Orbána. Temat złota dominuje, z uwagi na wymianę ciosów na Bliskim Wschodzie i powrót do negocjacji. RPP również pozostaje w centrum uwagi, a wykresy wskazują na istotne zmiany w trendach.
Grupa Azoty przeznaczy blisko 1,2 mld zł otrzymane od Orlenu za sprzedaż spółki Polyolefins na spłatę zobowiązań objętych układem z wierzycielami. Informację tę przekazała spółka w odpowiedzi na pytanie zadane podczas walnego zgromadzenia Zakładów Chemicznych Police. Środki te pochodzą z transakcji zbycia udziałów, która została sfinalizowana wcześniej. Spłata zobowiązań objętych układem jest kluczowa dla restrukturyzacji finansowej Grupy Azoty i poprawy jej płynności.
Otwórz w aplikacji →Wzrost liczby transakcji o 2,9% rdr do 561,7 tys. wskazuje na umiarkowane ożywienie na rynku mieszkaniowym, wsparte stabilizacją stóp procentowych i rosnącą dostępnością kredytów. Odbicie po słabszym 2024 roku może być jednak hamowane przez wciąż wysokie ceny nieruchomości i niepewność co do programu „Kredyt na start”. GUS odnotował również wzrost liczby aktów notarialnych w segmencie mieszkań z rynku pierwotnego.
List dotyczy zmiany zasad wykorzystania 35 mld euro pożyczki UE dla Ukrainy, aby Kijów mógł kupować broń także od producentów spoza Unii, w tym z USA, co przyspieszy dostawy i zwiększy różnorodność sprzętu. Kosiniak-Kamysz argumentuje, że obecne ograniczenia wydłużają procedury i osłabiają zdolności obronne Ukrainy. Inicjatywa może zyskać poparcie innych państw członkowskich, ale wymaga jednomyślności w Radzie UE.
Prezydent Trump odpowiedział na groźby Iranu dotyczące zamachu na niego, grożąc zniszczeniem wszystkich obszarów Iranu przez rok przy użyciu tysięcy rakiet. Eskalacja retoryki między USA a Iranem zwiększa napięcia na Bliskim Wschodzie, co może wpłynąć na rynki ropy naftowej oraz aktywa powiązane z geopolityką.
Otwórz w aplikacji →Z analizy PIE wynika, że banki centralne, w tym NBP, coraz częściej sięgają po fundusze ETF, dywersyfikując rezerwy walutowe. Na koniec 2025 r. udział ETF-ów w aktywach NBP wzrósł do 7,4%, co odzwierciedla globalny trend poszukiwania wyższej płynności i stóp zwrotu przy niskich rentownościach obligacji. Wartość zaangażowania NBP w ETF-y sięga kilku miliardów złotych, a podobne ruchy obserwuje się w bankach centralnych Szwecji i Szwajcarii.
Otwórz w aplikacji →ONZ poinformowało, że maj 2024 był najkrwawszym miesiącem dla ukraińskich cywilów od początku eskalacji wojny. W wyniku rosyjskich ataków rakietowych i dronów zginęło co najmniej 174 cywilów, a 690 zostało rannych. Najczęściej atakowane są szpitale, szkoły i obiekty infrastruktury krytycznej w obwodach charkowskim, donieckim i chersońskim. W samym maju odnotowano 154 ataki na placówki medyczne, co stanowi wzrost o 45% w porównaniu do kwietnia. ONZ ostrzega, że ciągłe bombardowania paraliżują system opieki zdrowotnej i zmuszają setki tysięcy osób do opuszczania domów, pogłębiając kryzys humanitarny.
Otwórz w aplikacji →ONZ poinformowało, że maj 2024 był najkrwawszym miesiącem dla ukraińskich cywilów od początku eskalacji wojny. W wyniku rosyjskich ataków rakietowych i dronów zginęło co najmniej 174 cywilów, a 690 zostało rannych. Najczęściej atakowane są szpitale, szkoły i obiekty infrastruktury krytycznej w obwodach charkowskim, donieckim i chersońskim. W samym maju odnotowano 154 ataki na placówki medyczne, co stanowi wzrost o 45% w porównaniu do kwietnia. ONZ ostrzega, że ciągłe bombardowania paraliżują system opieki zdrowotnej i zmuszają setki tysięcy osób do opuszczania domów, pogłębiając kryzys humanitarny.
Otwórz w aplikacji →Ukraińskie siły uderzyły na 21 tankowców z rosyjskiej floty cieni, które przewoziły ropę objętą sankcjami. Atak miał miejsce w nocy z piątku na sobotę i jest elementem presji na Rosję, mającej na celu ograniczenie jej dochodów z eksportu surowców. Rosyjska flota cieni składa się ze starszych, często nieubezpieczonych jednostek, które transportują rosyjską ropę w obchodzie embarga. To już kolejne uderzenie Ukrainy na infrastrukturę naftową Rosji, które może wpłynąć na globalne dostawy ropy i presję na obniżkę cen surowca.
Wydarzenia na Wall Street zdominowały trzy czynniki. Po pierwsze, zmienność w sektorze półprzewodników – indeks Philadelphia Semiconductor Index wykazywał duże wahania w ciągu tygodnia, z obrotami powyżej średniej. Po drugie, napięcia na Bliskim Wschodzie wpłynęły na ceny ropy, która wzrosła o 2,5% w reakcji na niepokoje w regionie. Po trzecie, SpaceX zadebiutowało w indeksie Nasdaq 100 po spełnieniu kryteriów kapitalizacji i płynności – spółka zyskała 6% w dniu ogłoszenia, a analitycy podnoszą targety cenowe.
Ośmiu pilotów Apache z Gwardii Narodowej Karoliny Południowej zostało przywróconych do służby po zawieszeniu za przelot na niskiej wysokości 4 lipca nad plażą. Decyzja zapadła po wewnętrznym dochodzeniu. Piloci zostali ukarani, ale nie stracili uprawnień. Incydent wywołał lokalne oburzenie, ale Pentagon uznał, że nie naruszył on przepisów na tyle, by trwale odsunąć ich od latania. Wznowienie służby następuje w ramach szerszego programu modernizacji sił zbrojnych, w tym rozbudowy floty śmigłowców Apache, które odgrywają kluczową rolę w misjach bojowych i szkoleniowych.
Osiem śmigłowców Apache AH-64D wyleasingowanych od USA przyleci do Polski 16 czerwca 2025 roku. To rozwiązanie pomostowe przed dostawami 96 nowoczesnych AH-64E, które rozpoczną się w 2028 roku. Maszyny trafią do 1 Brygady Lotnictwa Wojsk Lądowych, zastępując postradzieckie Mi-24. Po zakończeniu dostaw Polska stanie się drugim po USA największym użytkownikiem Apache na świecie. Umowa na leasing została podpisana w lutym 2025 roku, a docelowy zakup AH-64E wraz z pakietem szkoleniowym, logistycznym i amunicyjnym sfinalizowano w sierpniu 2024 roku.
Firma Micron Technology ogłosiła plan inwestycyjny o wartości 250 mld USD w USA, z czego 200 mld USD to dodatkowe nakłady w stosunku do wcześniejszych deklaracji. Inwestycja obejmuje 150 mld USD na produkcję lokalną i 50 mld USD na badania i rozwój. Celem jest zwiększenie produkcji pamięci DRAM, w tym HBM dla AI, oraz utworzenie 90 000 miejsc pracy. Nowe zakłady powstaną w Boise (Idaho), Manassas (Wirginia) i Clay (Nowy Jork). Firma chce osiągnąć 40% udziału w amerykańskiej produkcji DRAM. Inwestycja jest wspierana przez administrację prezydenta Trumpa oraz firmy takie jak NVIDIA, Microsoft, Dell i AMD.
Micron Technology ogłasza gigantyczny plan inwestycyjny o wartości 200 mld USD (z czego 150 mld USD na produkcję, a 50 mld USD na B+R), mający na celu zwiększenie krajowej produkcji chipów pamięci DRAM i HBM, kluczowych dla AI. Inwestycja ma stworzyć 90 000 miejsc pracy i obejmuje budowę nowej fabryki DRAM w Boise (Idaho), modernizację zakładu w Manassas (Wirginia) oraz megafabrykę w Clay (Nowy Jork). Celem jest osiągnięcie 40% udziału w produkcji DRAM w USA, przy wsparciu administracji Donalda Trumpa i ustawy CHIPS Act. Decyzję z zadowoleniem przyjęły NVIDIA, Microsoft, Dell Technologies i AMD.
Podczas dwudniowej wizyty Xi Jinpinga w Pjongjangu, pierwszej od 2014 roku, obaj przywódcy zadeklarowali zacieśnienie współpracy strategicznej, gospodarczej i technologicznej. Xi podkreślił niezachwiane poparcie dla reżimu Kim Dzong Una, niezależnie od sytuacji międzynarodowej. Rozmowy dotyczyły pełnego otwarcia przejść granicznych, przywrócenia połączeń lotniczych i kolejowych oraz wzmocnienia wymiany w dyplomacji, organach ścigania i wojskowości. Eksperci wskazują, że Chiny coraz mniej przejmują się sankcjami ONZ wobec Korei Północnej, a denuklearyzacja zniknęła z agendy. Xi wezwał do wspólnego przeciwstawiania się hegemonii USA, co jest postrzegane jako sygnał przed wrześniowym szczytem z Trumpem.
Otwórz w aplikacji →Robinhood Markets Inc. umożliwi użytkownikom w USA podłączanie zewnętrznych portfeli kryptowalutowych do swojej platformy, co pozwoli na wysyłanie i odbieranie kryptowalut bez opłat. Użytkownicy będą mogli handlować ponad 65 kryptowalutami, w tym BTC, ETH, SOL i DOGE, oraz stakować ETH i SOL, aby zarabiać odsetki. Firma oferuje również nagrody za naukę o kryptowalutach. Robinhood Europe, UAB jest regulowany przez Bank Litwy.
Trump i saudyjski książę uzgodnili kontynuację rozmów z Iranem, ale USA podkreśliły, że zawieszenie broni wygasło. Katarscy mediatorzy prowadzą jednocześnie rozmowy z Iranem, co sygnalizuje dyplomatyczne wysiłki mimo napiętej sytuacji.
Chiny z powodzeniem wylądowały rakietę nośną wielokrotnego użytku po raz pierwszy, co stanowi przełom w ich programie kosmicznym. Rakieta Long March 10B wystartowała z Hainan o 12:15 czasu lokalnego, a jej booster powrócił pionowo na pływającą platformę około 6 minut po starcie. Metoda lądowania polega na zaczepianiu rakiety o siatkę za pomocą specjalnych haków, w przeciwieństwie do autonomicznego lądowania Falcon 9 SpaceX. Long March 10B może wynieść co najmniej 16 ton na niską orbitę okołoziemską. Akcje chińskich firm kosmicznych, takich jak China Spacesat i China Satellite Communications, wzrosły o 10% po ogłoszeniu.
SpaceX planuje, że do końca roku system Starship będzie w pełni wielokrotnego użytku, co może obniżyć koszty startów nawet o 90%. Prezentacji dokonał Elon Musk w trakcie wydarzenia w Starbase w Teksasie. Firma osiągnęła niedawno dwa kamienie milowe: udane przechwycenie boostera oraz awaryjne lądowanie statku. Inwestorzy reagują optymistycznie, a akcje SpaceX (jeśli dostępne) mogą zyskać.
SpaceX dąży do uczynienia swojego flagowego systemu Starship w pełni wielokrotnego użytku do końca roku. Firma już osiągnęła sukcesy z rakietą Falcon 9, której boostery są wykorzystywane wielokrotnie, obecnie wykonując około 150 startów rocznie. Starship, będący największym i najpotężniejszym pojazdem nośnym w historii, ma radykalnie obniżyć koszty dostępu do kosmosu dzięki pełnemu odzyskiwaniu obu stopni. Tymczasem Chiny niedawno po raz pierwszy z powodzeniem wylądowały rakietą wielokrotnego użytku Long March 10B, która chwyta się sieci na platformie morskiej. Sukces Chin wywołał wzrost akcji rodzimych firm kosmicznych, co podkreśla rosnącą konkurencję w tym segmencie.
Meta wycofuje funkcję Muse Image, która pozwalała użytkownikom AI generować obrazy na podstawie publicznych postów na Instagramie. Funkcja, uruchomiona w środę, spotkała się z natychmiastowym sprzeciwem użytkowników. Meta przyznała, że 'chybiła celu' i usunęła narzędzie. Firma planowała rozszerzyć integracje na WhatsApp, Facebook i Messenger oraz rozwija narzędzie AI do wideo.
Meta wycofała funkcję generowania obrazów AI na Instagramie po zaledwie kilku dniach od premiery, przyznając, że 'nie trafiła w sedno'. Funkcja pozwalała użytkownikom Meta AI na tagowanie publicznych kont i błyskawiczne tworzenie zmienionych obrazów z ich treści. Firma spotkała się z ostrą krytyką i przyznała, że wysłuchała opinii. Meta planowała rozszerzyć tę funkcję na WhatsApp, Facebook i Messenger, a także pracuje nad narzędziem do generowania wideo.
Meta wycofało nową funkcję AI, która pozwalała użytkownikom Instagrama na generowanie i modyfikowanie obrazów na podstawie treści z publicznych profili. Funkcja, będąca częścią narzędzia Muse Image w ramach Meta AI, została uruchomiona we wtorek, ale szybko spotkała się z krytyką. Firma przyznała, że 'chybiła celu' i usunęła opcję. Meta planowała rozszerzenie funkcji na WhatsApp, Facebook i Messenger, a także rozwija narzędzie do generowania wideo AI.
Meta wycofała funkcję Muse Image, która pozwalała użytkownikom na generowanie i modyfikowanie obrazów AI z wykorzystaniem treści z publicznych kont na Instagramie. Funkcja została uruchomiona we wtorek, ale szybko spotkała się z krytyką ze względu na obawy o prywatność – domyślnie włączona opcja umożliwiała wykorzystanie wizerunku bez zgody. Organizacje takie jak związek aktorów Sag-Aftra i Privacy International potępiły to rozwiązanie. Meta przyznała, że 'nie trafiła w sedno' i usunęła funkcję, ale planuje dalszy rozwój narzędzi AI dla WhatsApp, Facebooka i Messengera.
Według doniesień mediów, w negocjacjach w Omanie, zaplanowanych na sobotę, wezmą udział m.in. wiceprezydent USA JD Vance oraz sekretarz stanu Marco Rubio. Waszyngton żąda od Teheranu publicznego oświadczenia, że Cieśnina Ormuz pozostaje otwarta dla żeglugi oraz zaprzestania ostrzału statków handlowych. Strona amerykańska podała, że Iran prywatnie przyznał, iż ostrzał był błędem, zrzucając winę na zbuntowaną wewnętrzną grupę. W czerwcu USA i Iran podpisały porozumienie o zawieszeniu broni, które przewidywało m.in. bezpieczny przepływ statków handlowych. Biały Dom ostrzega, że jeśli Iran nie wyda żądanego oświadczenia, konsekwencje będą negatywne. Równocześnie delegacja z Kataru udała się do Teheranu, by mediować i łagodzić napięcia.
Rzecznik MSZ Iranu zdementował doniesienia o rzekomej prośbie o negocjacje z USA. Tymczasem Waszyngton naciska na Teheran w sprawie bezpieczeństwa żeglugi morskiej, stawiając konkretne żądania i grożąc konsekwencjami w przypadku odmowy współpracy. Napięcie na linii USA-Iran pozostaje wysokie, co może wpływać na ceny ropy naftowej i stabilność w regionie Zatoki Perskiej.
Rozmowa Rubio z saudyjskim ministrem spraw zagranicznych wpisuje się w przygotowania do rozmów USA-Iran w Omanie, które mają wznowić się w sobotę. W negocjacjach wezmą udział wiceprezydent JD Vance, specjalny wysłannik Steve Witkoff oraz Jared Kushner. Strona amerykańska domaga się od Iranu publicznego oświadczenia, że Cieśnina Ormuz jest otwarta dla żeglugi oraz zaprzestania ostrzału statków handlowych. Według źródeł, Teheran prywatnie przyznał, że ostrzał był błędem, zrzucając winę na grupę radykałów. W tle pozostaje porozumienie o zawieszeniu broni z czerwca oraz presja na Iran, by uznał błędy i ustabilizował sytuację w cieśninie. Do negocjacji włącza się także Katar, którego delegacja udała się do Iranu w celu złagodzenia napięć.
Anonimowi wysocy rangą urzędnicy amerykańscy poinformowali, że Pentagon przygotował scenariusze uderzeń precyzyjnych na podziemne obiekty wzbogacania uranu w Fordow i Natanz, w tym z użyciem bomb penetrujących bunkry. Jednocześnie zastrzegli, że opcje są rozpatrywane jako środek ostateczny, a priorytetem pozostaje dyplomacja. Ceny ropy Brent wzrosły o 3,2% po tych doniesieniach, a kontrakty terminowe na złoto zyskały 1,1% w obawie przed eskalacją w regionie Zatoki Perskiej.
Pierwsze Cybercaby bez kierownicy i pedałów rozpoczęły testy na terenie fabryki Giga Texas. Pracownicy Tesli mogą korzystać z autonomicznych przejazdów w zamkniętej strefie. To kluczowy krok w kierunku komercyjnego wdrożenia robotaxi, planowanego na 2026 rok. Elon Musk zapowiada, że Cybercab będzie kosztować poniżej 30 tys. dolarów. Testy pozwolą zbierać dane do dalszej optymalizacji systemu FSD (Full Self-Driving).
Minister Arakczi odwiedzi Oman w sobotę, by omówić kwestię bezpieczeństwa żeglugi w Cieśninie Ormuz. Waszyngton naciska na Teheran, by wydał publiczne oświadczenie, że nie będzie ostrzeliwał statków handlowych przepływających przez tę strategiczną cieśninę. Iran ostrzegł, że każde naruszenie jego zobowiązań przez USA spotka się z „odwzajemniającą akcją”. Cieśnina Ormuz, przez którą przepływa około 20% światowej ropy, pozostaje kluczowym punktem zapalnym w konflikcie amerykańsko-irańskim.
Sąd apelacyjny w USA uznał, że prawnik z Florydy naruszył zasady, składając pisma wygenerowane przez sztuczną inteligencję bez odpowiedniej weryfikacji. Prawnik otrzymał naganę i został zobowiązany do pokrycia kosztów postępowania. Sprawa dotyczyła wykorzystania AI do przygotowania dokumentów sądowych, które zawierały fikcyjne precedensy i cytaty. Sąd podkreślił, że prawnicy ponoszą pełną odpowiedzialność za treści składane w sądzie, nawet jeśli zostały wygenerowane przez AI. To kolejny przypadek, w którym sądy w USA zwracają uwagę na nieodpowiednie użycie narzędzi AI w praktyce prawniczej.
Saudyjski następca tronu Mohammed bin Salman i były prezydent USA Donald Trump przeprowadzili rozmowę telefoniczną, podczas której skoncentrowali się na sytuacji bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie, w szczególności na napięciach między USA a Iranem. Ceny energii wzrosły na świecie z obawy przed eskalacją konfliktu, który mógłby zagrozić stabilności dostaw ropy z regionu.
Rozmowy Pakistan-USA dotyczyły dwustronnych relacji handlowych i odbyły się w Waszyngtonie 9-10 lipca. Są one odrębne od negocjacji USA-Iran w sprawie Cieśniny Ormuz, które mają wznowić się w Omanie 12 lipca z udziałem m.in. wiceprezydenta J.D. Vance'a. W tle tych ostatnich są napięcia po atakach na statki handlowe, które Iran tłumaczy działaniem 'zbłąkanej' frakcji. USA żądają od Iranu publicznej deklaracji o otwarciu cieśniny i zaprzestaniu ostrzału.
Kuba zmaga się z drugą ogólnokrajową awarią prądu w ciągu pięciu dni. Blackout rozpoczął się w piątek o 16:30 czasu lokalnego (20:30 GMT). Przyczyną są poważne problemy z przestarzałą infrastrukturą energetyczną, której główne elementy pochodzą z lat 60.-80. XX wieku. Sytuację pogarsza faktyczna blokada paliwowa nałożona przez prezydenta USA Donalda Trumpa, która odcięła Kubę od dostaw ropy z Wenezueli od stycznia 2026 roku. Łącznie od początku roku doszło do czterech totalnych blackoutów (dwa w marcu i dwa w lipcu). Kubie grozi poważny kryzys humanitarny i gospodarczy.
Prezydent Donald Trump usunął ostatnich członków niezależnej Federalnej Komisji Pomocy Wyborczej (EAC), pozostawiając ją bez żadnych komisarzy na kilka miesięcy przed wyborami do Kongresu w listopadzie 2026 r. Dwóch demokratycznych członków, Thomas Hicks i Benjamin Hovland, zostało zwolnionych e-mailem, republikanin Christy McCormick zrezygnował, a Donald Palmer odszedł już w kwietniu. EAC, utworzona w 2002 r. po spornej elekcji w 2000 r., odpowiada za tworzenie niewiążących wytycznych wyborczych, certyfikację systemów do głosowania i utrzymanie federalnego formularza rejestracji wyborców. Biały Dom uzasadnił decyzję potrzebą zabezpieczenia wyborów przed oszustwami, co budzi obawy o możliwą ingerencję w nadchodzące wybory śródokresowe.
Pozew sądowy, wniesiony przez organizację ekologiczną Advocates for the Future, domaga się od Portu w Rotterdamie przyspieszenia działań na rzecz odejścia od paliw kopalnych. Port, będący największym węzłem przeładunkowym w Europie, odpowiada za emisje około 600 megaton CO2 rocznie, głównie z pięciu rafinerii i zakładów chemicznych. Władze portu zobowiązały się do redukcji własnych emisji o 90% do 2030 roku, jednak pozew kwestionuje wystarczalność tych planów w kontekście globalnych celów klimatycznych.
Shopify, platforma e-commerce, nakazała sprzedawcom natychmiastowe usunięcie e-papierosów ze sklepów internetowych. Decyzja ta zbiega się z brytyjską inicjatywą rządową, która zakazuje kolorowych opakowań i atrakcyjnych dla dzieci nazw smakowych. Projekt przewiduje również przeniesienie wyrobów vape poza zasięg wzroku w sklepach, podobnie jak papierosy. Konsultacje społeczne potrwają 100 dni.
Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podpisał kontrakt na zakup amerykańskich rakiet w trybie pilnym, na podstawie umowy międzyrządowej. Wartość zamówienia to kilkanaście miliardów złotych, a dostawy mają zostać zrealizowane w ciągu najbliższych kilku lat. Kontrakt obejmuje m.in. systemy przeciwlotnicze i przeciwrakietowe średniego zasięgu, które wzmocnią polską obronę powietrzną. Decyzja zapadła w kontekście rosnącego napięcia geopolitycznego w regionie oraz wojny na Ukrainie, która pokazała kluczową rolę obrony przeciwlotniczej. Polska od kilku lat intensywnie modernizuje armię, przeznaczając na ten cel ponad 4% PKB.
Iran stawia warunek: wstrzymanie dalszych rozmów do czasu, gdy Stany Zjednoczone wdrożą 'uzgodnione porozumienia' dotyczące tranzytu cieśniny Ormuz i irańskiego eksportu ropy. To eskalacja retoryki po atakach na tankowce, które Iran nazwał 'pomyłką' hardlinerów. USA żądają od Iranu publicznej deklaracji o utrzymaniu otwartej cieśniny i zaprzestania ostrzału statków handlowych. Starcie miało miejsce na tle kruchego zawieszenia broni z czerwca 2024, które Teheran oskarża o naruszenia. Negocjacje w Omanie z udziałem JD Vance'a i Marco Rubio mają na celu odblokowanie impasu. Każda blokada cieśniny Ormuz grozi gwałtownym wzrostem cen ropy i napięciem na Bliskim Wschodzie.
Iran stawia warunek: wstrzymanie dalszych rozmów do czasu, gdy Stany Zjednoczone wdrożą 'uzgodnione porozumienia' dotyczące tranzytu cieśniny Ormuz i irańskiego eksportu ropy. To eskalacja retoryki po atakach na tankowce, które Iran nazwał 'pomyłką' hardlinerów. USA żądają od Iranu publicznej deklaracji o utrzymaniu otwartej cieśniny i zaprzestania ostrzału statków handlowych. Starcie miało miejsce na tle kruchego zawieszenia broni z czerwca 2024, które Teheran oskarża o naruszenia. Negocjacje w Omanie z udziałem JD Vance'a i Marco Rubio mają na celu odblokowanie impasu. Każda blokada cieśniny Ormuz grozi gwałtownym wzrostem cen ropy i napięciem na Bliskim Wschodzie.
Otwórz w aplikacji →Irańska Marynarka IRGC ogłosiła, że żaden statek nie będzie mógł przepłynąć bez zezwolenia, co stanowi eskalację napięć w regionie Zatoki Perskiej. Plany te zakładają, że opłaty za przejście nie będą obowiązkowe, jednak amerykańscy urzędnicy wzywają Iran do publicznego zagwarantowania bezpiecznego przepływu statków. To oświadczenie może wpłynąć na handel ropą naftową, gdyż około 20% światowego transportu tego surowca przechodzi przez Cieśninę Ormuz.
Katarski tankowiec został trafiony podczas przeprawy przez Cieśninę Ormuz, doznając znaczących uszkodzeń - poinformowało ministerstwo spraw zagranicznych Kataru. Do zdarzenia doszło na wodach, gdzie Iran regularnie patroluje i kontroluje ruch statków. Cieśnina Ormuz jest kluczowym szlakiem dla transportu ropy naftowej, a każde zakłócenie przepływu tankowców może wpłynąć na globalne ceny surowca.
Katarska rodzina rządząca poinformowała o uszkodzeniu własnego tankowca w cieśninie Ormuz, co eskaluje napięcia na szlaku transportującym ok. 20% światowej ropy. Iran, kontrolujący cieśninę, domaga się od USA wdrożenia wcześniejszych ustaleń dotyczących tranzytu i eksportu swojej ropy. Incydent z tankowcem może być próbą wywarcia presji na Waszyngton. Cieśnina Ormuz jest kluczowym punktem zapalnym, przez który przepływa średnio 17 mln baryłek ropy dziennie. Stany Zjednoczone utrzymują w regionie obecność wojskową w ramach operacji Sentinel.
W Zaporożu, mieście oddalonym zaledwie 24 km od linii frontu i zamieszkanym przez ok. 750 tys. osób, w czerwcu gwałtownie nasiliły się rosyjskie ataki bombami szybującymi i dronami Shahed. Celem są szkoły, urzędy, autobusy i stacje benzynowe. Władze miasta, obradujące w schronie, planują budowę nowych schronów, montaż siatek antydronowych i folii przeciwodłamkowej w oknach budynków użyteczności publicznej. Znajdująca się 50 km na południowy zachód, okupowana przez Rosję Zaporoska Elektrownia Jądrowa – największa w Europie – pozostaje zagrożona.
Decyzja Parlamentu Europejskiego to kluczowy krok w procesie legislacyjnym. Zmiany dotyczą m.in. zasad delegowania pracowników, które mają zapobiegać nadużyciom i dumpingowi socjalnemu. Komisja Europejska zapowiedziała na wrzesień pakiet na rzecz sprawiedliwej mobilności, który może obejmować dalsze regulacje. Nowe przepisy wpłyną na koszty pracy firm delegujących pracowników, szczególnie z krajów o niższych płacach.
Nowe przepisy, zatwierdzone przez Parlament Europejski, mają na celu uszczelnienie systemu koordynacji zabezpieczenia społecznego pracowników delegowanych. Polskie firmy obawiają się, że zmiany zwiększą ich koszty działalności w UE, zwłaszcza w sektorach takich jak budownictwo i transport. Komisja Europejska planuje przedstawić we wrześniu pakiet na rzecz sprawiedliwej mobilności, który ma ujednolicić przepisy. Nowe zasady mogą wymusić na firmach dostosowanie warunków zatrudnienia do przepisów kraju przyjmującego, co wpłynie na konkurencyjność.
Nowe regulacje dotyczące pracowników delegowanych w UE, zatwierdzone przez Parlament Europejski, mają na celu zacieśnienie zasad koordynacji zabezpieczenia społecznego. Polskie firmy obawiają się wzrostu kosztów pracy, szczególnie w branżach takich jak budownictwo i transport. Komisja Europejska planuje przedstawić we wrześniu pakiet na rzecz sprawiedliwej mobilności, który może dodatkowo zaostrzyć przepisy. Nowe zasady wymagają, aby pracownicy delegowani byli objęci systemem zabezpieczenia społecznego kraju przyjmującego, co zwiększy obciążenia administracyjne i finansowe dla pracodawców.
Polskie firmy obawiają się wzrostu kosztów i biurokracji po zatwierdzeniu przez Parlament Europejski zmian w przepisach o koordynowaniu zabezpieczenia społecznego dla pracowników delegowanych. Komisja Europejska zapowiedziała na wrzesień pakiet na rzecz sprawiedliwej mobilności, który ma uszczelnić system i ograniczyć nadużycia. Nowe regulacje mogą wydłużyć okres podlegania ustawodawstwu państwa przyjmującego oraz zaostrzyć wymogi dokumentacyjne. Polska, jako jeden z głównych eksporterów pracowników delegowanych, odczuje skutki wzrostem kosztów zatrudnienia i presją na płace w sektorach usług i budownictwa.
Ukraińskie Siły Obrony przeprowadziły skoordynowany atak na 21 tankowców z rosyjskiej floty cieni, które transportowały ropę objętą sankcjami. Atak miał miejsce w nocy z piątku na sobotę, a szczegóły operacji podał Sztab Generalny na Telegramie. Flota cieni to jednostki używane przez Rosję do omijania międzynarodowych sankcji naftowych i ograniczeń cenowych. Atak ten znacząco zakłóca logistykę rosyjskiego eksportu ropy, zwiększając ryzyko dla dalszych dostaw i potencjalnie podnosząc premie za ryzyko na rynku ropy.
Atak przeprowadzono w nocy na Morzu Czarnym, celując w jednostki transportujące rosyjską ropę w obchodzeniu ograniczeń cenowych. Ukraina regularnie uderza w infrastrukturę naftową Rosji, aby ograniczyć jej dochody z eksportu surowców energetycznych.
Ukraińskie siły obrony zaatakowały w nocy z piątku na sobotę 21 rosyjskich tankowców należących do tzw. floty cieni, objętych sankcjami międzynarodowymi. Operacja została przeprowadzona przez jednostki Sił Obrony Ukrainy, a informację przekazał Sztab Generalny na Telegramie. Atak stanowi eskalację działań przeciwko rosyjskiemu transportowi morskiemu, który jest kluczowy dla eksportu rosyjskiej ropy i produktów naftowych. Flota cieni, składająca się z przestarzałych i nieubezpieczonych tankowców, była wykorzystywana do omijania zachodnich sankcji nałożonych po inwazji na Ukrainę. Zniszczenie lub uszkodzenie tych jednostek może ograniczyć zdolność Rosji do eksportu surowców, co wpłynie na globalne rynki energetyczne.
Ukraiński Sztab Generalny poinformował o ataku na 21 tankowców z rosyjskiej floty cieni, które były objęte sankcjami międzynarodowymi. Atak miał miejsce w nocy z piątku na sobotę. Uszkodzone jednostki służyły do nielegalnego transportu ropy, co stanowi eskalację ukraińskich działań przeciwko rosyjskiemu eksportowi surowców energetycznych. Może to wpłynąć na globalne dostawy ropy i zwiększyć presję na rosyjski sektor naftowy.
Grupa Azoty przeznaczy blisko 1,2 mld zł uzyskane ze sprzedaży spółki Polyolefins na spłatę zobowiązań objętych układem z wierzycielami. Środki pochodzą od Orlenu, który nabył spółkę. To kluczowe wsparcie dla zadłużonej grupy chemicznej, która boryka się z wysokim zadłużeniem i trudną sytuacją finansową. Spłata długów może poprawić jej płynność i zdolność do restrukturyzacji.
Grupa Azoty przeznaczy blisko 1,2 mld zł otrzymane od Orlenu za sprzedaż spółki Polyolefins na spłatę zobowiązań objętych układem z wierzycielami. Informację przekazano w odpowiedzi na pytanie zadane na walnym zgromadzeniu Zakładów Chemicznych „Police”. Środki te mają kluczowe znaczenie dla restrukturyzacji finansowej spółki i utrzymania jej płynności. Transakcja z Orlenem jest elementem szerszego planu ratowania zadłużonej Grupy Azoty, która zmaga się z wysokimi kosztami energii i presją konkurencyjną na rynku nawozów. Wsparcie od państwowego koncernu pozwoli uniknąć niewypłacalności i zabezpieczy ciągłość produkcji w zakładach chemicznych.
Podczas lotu Ryanair z Salonik do Memmingen w Niemczech doszło do poważnego incydentu: tuż po starcie, przy gwałtownym spadku wysokości o 9000 stóp (2700 m), pasażer został częściowo wyssany przez uszkodzony luk okienny. Jego żona przez około pięć minut trzymała go za nogi, aby nie wypadł. Mężczyzna doznał otarć tarciowych i został przewieziony do szpitala. Inni pasażerowie wyciągnęli go z powrotem do kabiny. Ryanair potwierdził awarię okna i zapewnił, że samolot wylądował bezpiecznie, a następnie podstawiono maszynę zastępczą. Przyczyna uszkodzenia nie jest oficjalnie potwierdzona – pasażerowie sugerują, że okno mogło zostać rozbite przez fragmenty silnika.
Przywódca Chin Xi Jinping potwierdził niezachwiane zaangażowanie wobec Korei Północnej z okazji 65. rocznicy podpisania Traktatu o Przyjaźni, Współpracy i Wzajemnej Pomocy z 1961 roku. Jest to jedyny formalny sojusz wojskowy Chin, zawierający klauzulę wzajemnej obrony. Uroczystości obejmują trzydniową wizytę premiera Korei Północnej Pak Thae Songa w Pekinie. Mimo transformacji Chin w drugą co do wielkości gospodarkę świata podczas gdy Korea Północna pozostaje izolowana i obłożona sankcjami, sojusz przetrwał zimną wojnę, upadek ZSRR oraz napięcia związane z programem nuklearnym Pjongjangu. Eksperci wskazują, że obie strony potrzebują siebie nawzajem ze względów strategicznych.
Xi Jinping potwierdził niezachwiane poparcie Chin dla Korei Północnej podczas wizyty północnokoreańskiego premiera Pak Thae Songa w Pekinie z okazji 65. rocznicy podpisania Traktatu o Przyjaźni, Współpracy i Wzajemnej Pomocy. Traktat, podpisany w 1961 roku, pozostaje jedynym formalnym sojuszem militarnym Chin i zawiera klauzulę wzajemnej obrony. Stosunki między krajami, choć strategicznie ważne dla obu stron, są skomplikowane ze względu na przemiany Chin w globalne mocarstwo gospodarcze, podczas gdy Korea Północna pozostaje izolowana i objęta sankcjami. Xi podkreślił znaczenie jedności w obliczu napięć geopolitycznych.
Południowokoreański SK Hynix, dostawca chipów dla Nvidii, zadebiutował na Nasdaq z ofertą 26,5 mld USD (177,9 mln akcji po 149 USD). Kurs wzrósł o 17% podczas pierwszego dnia handlu. Kapitalizacja rynkowa SK Hynix przekroczyła w maju 1 bln USD w kraju, a akcje potroiły się w tym roku, wspierając Kospi (+70%). Rywal Micron ogłosił 250 mld USD inwestycji w USA. IPO jest testem apetytu inwestorów na producentów pamięci.
Nigeryjskie władze ujawniły, że rządowa Rada Promocji Interwencji Zagranicznych (PFIPC) działała bez podstawy prawnej przez cały 2025 rok. Jej dyrektor generalny, książę Adeniyi Adeyemi Matthew, powoływał się na podrobiony list mianowania z rzekomym podpisem szefa sztabu prezydenta. Rada zdążyła pozyskać biura w kompleksie Federal Secretariat w Abudży, przydzielono jej urzędników służby cywilnej, a w budżecie państwa na 2026 rok zapisano 1,3 mld nair (ok. 950 tys. USD). Mimo ujawnienia fałszerstwa Matthew utrzymuje, że rada została powołana legalnie w 2024 roku i oskarża wysokich urzędników o żądanie łapówek.
Nigeryjski rząd ujawnił, że tzw. Prezydencka Rada Promocji Interwencji Zagranicznych (PFIPC), działająca od 2024 roku, była fikcją opartą na sfałszowanym liście nominacyjnym z podrobionym podpisem szefa sztabu prezydenta. Rada zdążyła otrzymać w budżecie na 2025 rok 1,3 mld nair (ok. 950 tys. USD), zatrudnić urzędników i prowadzić stronę rządową. Dyrektor generalny Prince Adeniyi Adeyemi Matthew twierdzi, że rada została legalnie powołana i oskarża urzędników o żądanie łapówek.
Ustawa przewiduje udostępnienie znacznej części dokumentów służb specjalnych z okresu komunizmu 22 października, co zbiega się z 70. rocznicą węgierskiego powstania w 1956 roku. Decyzja parlamentu umożliwi publiczny dostęp do akt byłych agentów i funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. To jedno z największych odtajnień archiwów w Europie Środkowej, mające na celu rozliczenie się z przeszłością.
Węgierski parlament przyjął ustawę nakazującą ujawnienie akt agentów służb specjalnych z okresu komunizmu. Znaczna część dokumentów zostanie udostępniona 22 października, dzień przed 70. rocznicą antyradzieckiego powstania w 1956 roku. Prawo ma umożliwić identyfikację byłych współpracowników reżimu. Decyzja ta wpisuje się w szerszy trend rozliczeń z komunistyczną przeszłością w Europie Środkowo-Wschodniej.
Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) zniósł tymczasowo zakaz startów dla rosyjskich sportowców, co spotkało się z krytyką ze strony Polski. Minister sportu Kamil Bortniczuk podkreślił, że polski zakaz udziału rosyjskich i białoruskich zawodników w imprezach sportowych na terenie Polski pozostaje w mocy. Decyzja MKOl, podjęta w marcu 2023 roku, pozwala rosyjskim sportowcom startować jako neutralni, bez flagi i hymnu, pod warunkiem spełnienia kryteriów antydopingowych i braku powiązań z wojskiem. Polska zapowiedziała, że nie będzie organizować żadnych zawodów z udziałem Rosjan.
Banki centralne, w tym Narodowy Bank Polski, coraz chętniej lokują część rezerw w funduszach ETF. NBP na koniec 2025 r. zwiększył udział ETF-ów w aktywach do 7,4%, co odzwierciedla globalny trend dywersyfikacji portfeli rezerwowych. Polski Instytut Ekonomiczny podkreśla, że ETF-y zyskują na znaczeniu jako narzędzie inwestycyjne nie tylko dla inwestorów indywidualnych, ale także instytucjonalnych. Rosnąca płynność i niższe koszty zarządzania sprzyjają dalszemu wzrostowi popularności tych instrumentów w Europie.
Ustawa nakazuje ujawnienie dokumentów węgierskich służb specjalnych z okresu komunistycznego. Udostępnienie nastąpi 22 października, w przeddzień 70. rocznicy powstania węgierskiego w 1956 roku przeciwko reżimowi wspieranemu przez ZSRR. Decyzja parlamentu ma na celu rozliczenie z przeszłością i zwiększenie transparentności. Historia agentur wywiadowczych w krajach byłego bloku wschodniego budzi nadal kontrowersje polityczne i społeczne.
Miles Brundage, starszy pracownik zespołu AGI Readiness, opuścił OpenAI 25 października 2024 r. W poście na Substacku stwierdził, że OpenAI i inne laboratoria AI nie są gotowe na sztuczną inteligencję ogólną (AGI), wskazując na luki w polityce gotowości. Jego odejście wiąże się z całkowitym rozwiązaniem zespołu AGI Readiness, co zbiega się z restrukturyzacją OpenAI w kierunku działalności nastawionej na zysk. Brundage zapowiedział dalszą pracę nad polityką AI.
Apple złożyło pozew przeciwko OpenAI oraz dwojgu byłym pracownikom Apple, którzy przeszli do OpenAI, zarzucając kradzież tajemnic handlowych. W pozwie, złożonym w piątek, Apple oskarża OpenAI o systematyczne pozyskiwanie poufnych informacji o produktach poprzez rekrutację kluczowych inżynierów. Wśród pozwanych są Chang Liu, ośmioletni inżynier Apple, oraz Tang Yew Tan, 24-letni wiceprezes ds. wzornictwa iPhone'a i Apple Watcha, obecnie szef sprzętu w OpenAI. Apple twierdzi, że OpenAI uzyskało dostęp do 'wrażliwych projektów, relacji z partnerami i nieopublikowanych produktów'. Sprawa ta sygnalizuje gwałtowne pogorszenie relacji między firmami po tym, jak wcześniej Apple zintegrowało ChatGPT z urządzeniami. Jednocześnie Apple przenosi część funkcji AI na model Google Gemini.
Meta wycofało nową funkcję AI Muse Image na Instagramie po zaledwie kilku dniach z powodu masowej krytyki dotyczącej prywatności. Funkcja umożliwiała chatbotowi Meta AI tagowanie publicznych kont i generowanie przerobionych obrazów bez zgody użytkowników, domyślnie włączona dla wszystkich. Meta przyznała, że 'chybiła celu' i usunęła funkcję. Związek Sag-Aftra uznał to za zwycięstwo, a Privacy International skrytykowało traktowanie wizerunków jako 'surowca do wyzysku'. Meta planowała rozszerzyć Muse Image na WhatsApp, Facebook i Messenger.
Pavel Durow, założyciel Telegramu, został w poniedziałek przesłuchany w Paryżu przez francuskiego sędziego śledczego w związku z zarzutami, że platforma ułatwiała działalność przestępczą, w tym nielegalne treści i transakcje. Od czasu zatrzymania w 2024 roku Durow wielokrotnie zaprzeczał oskarżeniom, a jego adwokat nazwał sprawę polityczną i złożył wniosek do Trybunału Sprawiedliwości UE o opinię prawną. Francuskie władze odnotowały poprawę współpracy z Telegramem po aresztowaniu Durowa.
Donald Trump zapowiedział chęć poddania się kolejnemu testowi funkcji poznawczych, twierdząc, że jako prezydent zdał już trzy takie testy z najlepszymi wynikami. Biały Dom doprecyzował, że Trump odnosił się do badania przeprowadzonego w maju tego roku. Prezydent USA wcześniej chwalił się pozytywnymi wynikami swoich badań lekarskich.
Prezydent Donald Trump ogłosił, że ukończył badania fizykalne w szpitalu Walter Reed bez wykrycia nieprawidłowości. Zadeklarował również chęć przejścia dodatkowego testu kognitywnego, co Biały Dom doprecyzował jako odwołanie do majowego badania. Komunikat ma na celu rozwianie obaw o zdrowie prezydenta w trakcie kampanii wyborczej, szczególnie po wcześniejszych spekulacjach dotyczących jego kondycji.
Nowy premier Mołdawii, Vasile Tofan (44 l.), to partner zarządzający funduszu inwestycyjnego Horizon Capital, bez wcześniejszego doświadczenia w rządzie. Desygnowany przez prezydent Maię Sandu, ma 15 dni na przedstawienie programu i składu gabinetu parlamentowi. Jego priorytety to ożywienie gospodarki i akcesja do UE do końca 2028 roku. Tofan zapowiedział kontynuację dotychczasowych reform, podkreślając potrzebę zachowania ciągłości w procesie integracji europejskiej. Poprzedni premier Alexandru Munteanu zrezygnował wcześniej w lipcu, powołując się na niemożność realizacji obowiązków zgodnie z przekonaniami.
Nowy premier, Vasile Tofan, to 44-letni partner zarządzający w funduszu inwestycyjnym Horizon Capital, bez wcześniejszego doświadczenia rządowego. Został nominowany po rezygnacji poprzedniego premiera Alexandru Munteanu z początku lipca, który podał się do dymisji, powołując się na niemożność wykonywania obowiązków zgodnie z przekonaniami. Tofan ma 15 dni na przedstawienie programu rządu i składu gabinetu parlamentowi. Jego priorytety to ożywienie gospodarki i akcesja Mołdawii do UE do końca 2028 roku. Zapowiedział kontynuację reform bez większych zmian w składzie rządu, podkreślając znaczenie ciągłości dla procesu integracji europejskiej. Na kilka dni przed nominacją opublikował wpis na Facebooku chwalący argentyńskiego prezydenta Javiera Mileia jako przykład reform gospodarczych.
Oman zaproponował podział ruchu w Cieśninie Ormuz na dwa pasy, co ma usprawnić żeglugę i zmniejszyć ryzyko kolizji. Porozumienie z Iranem obejmuje negocjacje techniczne i polityczne, ale plany zakładają, że opłaty nie będą obowiązkowe. Amerykańscy urzędnicy naciskają na Iran, aby publicznie gwarantował bezpieczne przejście dla statków. Cieśnina Ormuz jest kluczowym szlakiem dla transportu ropy naftowej, a jej stabilność ma bezpośredni wpływ na globalne ceny surowców.
Oman zaproponował utworzenie dwóch oddzielnych szlaków żeglugowych w Cieśninie Ormuz, mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa transportu. Plany zakładają, że opłaty za korzystanie ze szlaków nie będą obowiązkowe, co jest odpowiedzią na naciski USA, aby Iran udzielił publicznej gwarancji bezpiecznego przepływu statków. Cieśnina Ormuz, przez którą przepływa około 20% światowego transportu ropy naftowej, jest kluczowym punktem zapalnym w regionie. Propozycja Omanu ma na celu złagodzenie napięć i zapewnienie stabilności dostaw surowców energetycznych.
Oman zaproponował podział Cieśniny Ormuz na dwa osobno kontrolowane pasy ruchu, aby zarządzać bezpieczeństwem żeglugi w tym kluczowym dla globalnego rynku ropy naftowej szlaku. Porozumienie ma na celu zmniejszenie ryzyka konfliktu między USA a Iranem, które ostatnio wymieniły ataki i groźby. Dalsze rozmowy techniczne i polityczne mają być kontynuowane. Analitycy wskazują, że mimo eskalacji, dyplomacja wciąż ma szansę, a propozycja Omanu może być krokiem w kierunku deeskalacji napięć, które wcześniej podniosły ceny ropy i zwiększyły premie za ryzyko w regionie.
Rozmowy dotyczyły memorandum o współpracy między Regionalnym Centrum Bezpieczeństwa Żeglugi Morskiej (RMSC) a Omanem, które ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa na szlakach żeglugowych w Zatoce Perskiej, w tym w Cieśninie Ormuz. Plany przewidują, że opłaty za bezpieczną żeglugę nie mogą być obowiązkowe. Stany Zjednoczone wzywają Iran do publicznej gwarancji bezpiecznego przejścia dla żeglugi.
Kongresmen Ro Khanna został zatrzymany na 90 minut przez uzbrojonych izraelskich osadników podczas wizyty w opuszczonej wiosce Khirbet Zanuta na Zachodnim Brzegu. Osadnicy zablokowali drogę, a po przybyciu izraelskiego wojska, według Khanny, stanęło ono po stronie osadników. Zatrzymanie zakończyło się dopiero po interwencji policji i apelach do ambasady USA. Wydarzenie to wpisuje się w szerszy kontekst konfliktu izraelsko-palestyńskiego, gdzie osadnictwo na Zachodnim Brzegu jest uznawane za nielegalne na mocy prawa międzynarodowego.
Kongresmen Ro Khanna został zatrzymany na 90 minut przez uzbrojonych izraelskich osadników podczas wizyty na okupowanym Zachodnim Brzegu. Do incydentu doszło w środę, gdy Khanna podróżował z zespołem w pobliżu zniszczonej wioski Khirbet Zanuta. Osadnicy, uzbrojeni w karabiny M4, zablokowali pojazd kongresmena. Gdy na miejsce dotarły siły izraelskie (IDF), stanęły po stronie osadników i kontynuowały zatrzymanie. Khanna został zwolniony po interwencji policji, a jego asystent zwracał się o pomoc do ambasady USA w Jerozolimie. Izrael zbudował około 160 osiedli na Zachodnim Brzegu, zamieszkanych przez 700 000 Żydów, co jest nielegalne w świetle prawa międzynarodowego.
Karol Nawrocki, prezes IPN i kandydat na prezydenta, w sobotę w Radrużu na Podkarpaciu uczestniczył w obchodach Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA. Podkreślił, że kultywowanie pamięci o ofiarach zbrodni wołyńskiej jest fundamentem budowania przyszłości Polski. Wyraził sprzeciw wobec obecności symboli UPA w przestrzeni publicznej w Polsce. Wydarzenie miało charakter patriotyczno-religijny.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wezwał ukraińską dyplomację do nadania priorytetu przyspieszeniu dostaw broni od sojuszników. Tymczasem wicepremier i minister obrony narodowej Polski Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział możliwą pomoc w modernizacji ukraińskich myśliwców MiG-29, pod warunkiem pokrycia kosztów przez Ukrainę lub kraje sojusznicze. Posunięcie to ma wzmocnić zdolności obronne Ukrainy w obliczu rosyjskiej agresji. Jednocześnie ukraińskie władze podkreślają, że tempo dostaw broni pozostaje niewystarczające wobec przewagi Rosji na froncie.
Projekt o długości 700 km ma połączyć irackie złoża ropy naftowej z portami syryjskimi (Tartus, Banias, Latakia) i umożliwić eksport do Europy. Szacowany koszt to 2,5 mld USD. USA wspierają inicjatywę jako sposób na ograniczenie dominacji Iranu w regionie oraz rywalizację z szlakami rosyjskimi. Irak liczy na zwiększenie eksportu do 1,5 mln baryłek dziennie, co wpłynęłoby na globalne ceny. Syria po latach wojny domowej potrzebuje inwestycji, ale sankcje USA (ustawa Caesar) utrudniają współpracę. Projekt może być gotowy w 2027 r.
Projekt rurociągu Syria–Irak, wspierany przez USA, ma na celu transport ropy naftowej z regionu Kirkuku do tureckiego portu Ceyhan nad Morzem Śródziemnym, omijając strategiczną Cieśninę Ormuz. Rurociąg, o szacowanej przepustowości 1-1,5 mln baryłek dziennie, zmniejszyłby zależność od szlaku przez Ormuz, który jest narażony na napięcia geopolityczne. Inicjatywa pojawia się w kontekście eskalacji retoryki między Iranem a USA po serii ataków i gróźb, w tym zamachu na ajatollaha Chameneiego. Analitycy wskazują, że mimo zaostrzenia napięć, drzwi do dyplomacji pozostają otwarte, a wymiana ognia nie zamknęła możliwości rozmów. USA dążą do dywersyfikacji szlaków dostaw surowców, aby osłabić wpływ Iranu na globalne rynki energetyczne.
Decyzja administracji USA pozwala Zjednoczonym Emiratom Arabskim na zakup zaawansowanych układów NVIDIA, w tym modeli H100 i B200, które wcześniej podlegały ścisłym ograniczeniom eksportowym. ZEA zobowiązały się do monitorowania końcowego wykorzystania technologii i zapobiegania reeksportowi do Chin. Ruch ten ma na celu wzmocnienie współpracy technologicznej z kluczowym partnerem na Bliskim Wschodzie, jednocześnie utrzymując kontrolę nad strategicznymi technologiami. Dla NVIDIA oznacza to dostęp do nowego rynku o rosnącym popycie na sztuczną inteligencję, co może przełożyć się na wzrost przychodów. Globalni konkurenci, tacy jak AMD, mogą odczuć presję konkurencyjną.
Nowe przepisy pozwalają na eksport zaawansowanych układów graficznych Nvidii, w tym H100 i B200, do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, znosząc wcześniejsze licencjonowanie indywidualne. Decyzja ma na celu wzmocnienie współpracy technologicznej i przeciwdziałanie wpływom Chin w regionie Zatoki Perskiej. ZEA zobowiązały się do ograniczenia reeksportu do Chin, co było kluczowym warunkiem USA. Szacuje się, że ZEA stanowią ok. 5-7% globalnych przychodów Nvidii z chipów AI, a luzowanie restrykcji może przyspieszyć rozwój centrów danych w regionie.
Chińskie marki samochodów osiągnęły rekordowy udział 13,7% w nowych rejestracjach w Norwegii w 2024 roku, co jest najwyższym wynikiem w Europie. Wzrost ten jest napędzany głównie przez modele elektryczne, takie jak MG (SAIC) i BYD, które korzystają z norweskich zachęt dla pojazdów bezemisyjnych. Norwegia, będąca liderem w adopcji EV, ma prawie 90% udział nowych aut elektrycznych, a chińscy producenci agresywnie zdobywają tam rynek, oferując konkurencyjne ceny i zaawansowane technologie. To sygnał rosnącej presji na europejskich producentów, takich jak Volkswagen i Tesla, którzy tracą udziały. W całej Europie chińskie marki miały w 2024 roku około 4% udziału, ale tempo wzrostu wskazuje na dalszą ekspansję.
Mecz ćwierćfinałowy mistrzostw świata w piłce nożnej pomiędzy Norwegią a Anglią odbędzie się w warunkach ekstremalnego upału, z temperaturą odczuwalną sięgającą 41°C. To wyższa wartość niż jakakolwiek zmierzona temperatura powietrza w historii obu krajów. Dodatkowo, lokalny system metra nie jest przystosowany do fal upałów, co sprawia, że warunki podróży dla kibiców są niemal nie do zniesienia. Organizatorzy rozważają dodatkowe środki ostrożności, takie jak przerwy na ochłodzenie i dostęp do wody.